Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Wojciech Maciejko Protokolant asystent sędziego Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w likwidacji w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 159/25 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 19 listopada 2024 r. nr 407.391/F-23/VI/24 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 159/25, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oddalił skargę M. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 19 listopada 2024 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. Sp. z o.o. w likwidacji w B., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie decyzji SKO w Białymstoku w całości, jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.

Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

- wizualizacji sprawozdania finansowego skarżącej za okres od 01.06.2023 r. do 31.12.2023 r. celem wykazania faktu, że skarżący nie posiada żadnych urządzeń technicznych i maszyn, środków transportu ani innych środków trwałych (poza nieruchomościami), a zatem nie posiada i nie jest właścicielem jakichkolwiek [...] przez co nie może być jedyną stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;

- E. (świadectwo homologacji) wydany przez V. z W. w dniu 24.03.2003 r. dla [...] oraz pisma producenta [...] z dnia 05.08.2025 r. celem wykazania faktu, iż pojazd będący przedmiotem postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu posiada świadectwo homologacji uzyskane w kraju członkowskim Unii Europejskiej, które potwierdza że ten typ [...] jest zgodny z dyrektywami Rady Unii Europejskiej w zakresie wprowadzania do obrotu i korzystania na terytorium Unii Europejskiej z [...] tego typu oraz, że ten typ [...] przeszedł szczegółową weryfikację pod względem bezpieczeństwa jego użytkowania, wpływu na środowisko, norm w zakresie spalania i emitowanych zanieczyszczeń, warunków konstrukcyjnych i technicznych, norm hałasu i innych wymogów, uzyskując pozytywny wynik umożliwiający obrót tym typem [...] na terytorium Unii Europejskiej i zapewniający bezpieczeństwo jego używania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; powoływanej dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1508 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.c.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów z dnia 8 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1709; powoływanego dalej jako: rozporządzenie MI) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez Sąd I instancji poprzez ich niezastosowanie do zbadania prawidłowości ustalenia przez organ kręgu stron postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co spowodowało błędne ustalenie kręgu stron postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i błędne uznanie, że skarżący jest jedyną stroną tego postępowania, w sytuacji gdy przymiot strony w tym postępowaniu przysługuje także aktualnemu właścicielowi przedmiotowego pojazdu wobec jego sprzedaży przez skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku zastosowania przez Sąd I instancji powyższych przepisów, doszedłby on do stwierdzenia, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie jego strony, że aktualny właściciel jest stroną tego postępowania i bez własnej winy nie brał w nim udziału, a tym samym doszło do odebrania mu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym (art. 28 k.p.a.), a także doszło do odebrania mu prawa do informacji o wszczętym z urzędu i toczącym się postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu (art. 61 § 4 k.p.a.), prawa wypowiedzenia się w tej sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.), złożenia środków zaskarżenia przewidzianych przepisami prawa (art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a.), a także wskutek nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania organ nie mógł w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbadać wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, m. in. w zakresie wystąpienia nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., w związku z tym Sąd I instancji stwierdziłby, że wskutek naruszenia tych przepisów doszło do ziszczenia się przesłanki stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na fakt, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, nie brały udziału wszystkie jego strony, co miało istotny wpływ na ustalenie wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdziłby nieważność decyzji w całości lub stwierdziłby, że wskutek naruszenia tych przepisów doszło do ziszczenia się przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że strona w osobie aktualnego właściciela pojazdu, bezspornie posiadająca interes prawny do udziału w tym postępowaniu administracyjnym, bez własnej winy nie brała w nim udziału, wobec czego Sąd I instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. uchyliłby decyzję organu w całości, wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. przez Sąd I instancji poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, iż strona w osobie aktualnego właściciela pojazdu, bezspornie posiadająca interes prawny do udziału w tym postępowaniu administracyjnym, bez własnej winy nie brała w nim udziału, wobec czego Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu w całości, wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez Sąd I instancji poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na fakt, iż strona w osobie aktualnego właściciela pojazdu, bezspornie posiadająca interes prawny do udziału w tym postępowaniu administracyjnym nie brała w nim udziału, a zatem w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, nie brały udziału wszystkie jego strony, co miało istotny wpływ na ustalenie wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wobec czego Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji o rejestracji pojazdu; dalej zwaną: p.r.d.), w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., jak również w zw. z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz w zw. z art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust. 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 05.02.2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 02.03.2013 r.; dalej zwanego: rozporządzeniem nr 167/2013), przez Sąd I instancji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnego uznania, że przedmiotowy pojazd jest pojazdem nowym w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 62 p.r.d. i art. 3 pkt 37 rozporządzenia 167/2013 i dla jego rejestracji było wymagane świadectwo zgodności WE, o którym mowa w tym rozporządzeniu, co legło u podstaw błędnego stwierdzenia, że doszło do oczywistego naruszenia ww. przepisów prawa, w sytuacji gdy przedmiotowy pojazd jest pojazdem używanym, już wcześniej zarejestrowanym i dopuszczonym, a więc nie może być rozumiany jako "nowy pojazd" w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia i wobec czego nie ma zastosowania ww. rozporządzenie oraz przepisy p.r.d. w zakresie obowiązku posiadania świadectwa zgodności WE, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku dokonania prawidłowej wykładni powyższych przepisów, Sąd doszedłby do ustalenia, że ww. przepisy nie mają zastosowania w zakresie rejestracji przedmiotowego pojazdu i uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., jak również w zw. z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz w zw. z art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust. 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013, przez Sąd I instancji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co spowodowało błędne uznanie, że naruszenie art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem naruszenie to nie miało charakteru oczywistego, gdyż jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych w/w przepisów prawa, poprzedzonych złożonym procesem wykładni przepisów prawa krajowego i unijnego, a także nie wystąpiły negatywne skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydania decyzji o rejestracji pojazdu. Do powyższych naruszeń w zakresie niewłaściwego zastosowania przepisów doszło wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i jego oceny, które legły u podstaw jego błędnej subsumpcji pod normy prawa, zawarte w w/w przepisach, w szczególności, w zakresie ustalenia i oceny skutków, jakie wywołuje decyzja o rejestracji pojazdu w przedmiotowej sprawie, oraz błędnego przyjęcia, że wystąpiły negatywne skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydania decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy takie skutki nie wystąpiły, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku dokonania prawidłowej wykładni i zastosowania powyższych przepisów na podstawie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego sprawy oraz jego subsumpcji pod właściwe normy prawne, Sąd I instancji doszedłby do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły wszystkie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, z uwagi na brak oczywistego charakteru naruszenia przepisów prawa oraz niewystąpienie negatywnych skutków społecznych i ekonomiczno-gospodarczych wydania decyzji o rejestracji pojazdu, i uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez Sąd I instancji poprzez niezastosowanie przepisu art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. oraz błędne zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w okolicznościach niniejszej sprawy nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych, które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, wskutek błędnego ustalenia i oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w zakresie skutków, jakie wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w przedmiotowej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby w sposób prawidłowy został ustalony stan faktyczny sprawy i prawidłowo została dokonana jego ocena w zakresie sprzedaży przez Skarżącego przedmiotowego pojazdu, nieposiadania przez Skarżącego statusu aktualnego właściciela tego pojazdu, istnienia osoby aktualnego właściciela (niebędącej Skarżącym) i rejestracji pojazdu poza granicami Polski, doszłoby do stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu niewątpliwie powoduje wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych, które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., bowiem stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w Polsce ma bezpośredni wpływ (nieodwracalne skutki) na dalsze decyzje o rejestracji przedmiotowego pojazdu poza granicami Polski, a których organ nie jest w stanie usunąć w ramach swoich kompetencji, a zatem doszłoby do stwierdzenia, że organ, wobec ziszczenia się przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a., winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji o rejestracji pojazdu z naruszeniem prawa (w sytuacji przyjęcia, że istniałyby przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wskazane w art. 156 § 1 k.p.a.), oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności tej decyzji, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., a zatem Sąd I instancji uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych wskutek błędnego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu mimo braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych, do którego to naruszenia w zakresie niezastosowania i niewłaściwego zastosowania w/w przepisów doszło wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, dokonania jego błędnej oceny i subsumpcji pod normy prawa, zawarte w w/w przepisach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny, stwierdzono by, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, które pozwalałyby na odstąpienie przez organ od nadrzędnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, lub ewentualnie stwierdzono by, że powstały nieodwracalne skutki wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i z tego powodu organ winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (w przypadku przyjęcia, że takie naruszenie prawa faktycznie miało miejsce w przedmiotowej sprawie), czym uczyniłby zadość nadrzędnej zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, a w związku z tym Sąd I instancji uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości.

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji zaniedbania przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania całości materiału dowodowego sprawy, dokonania przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów oraz dokonania błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności, poprzez:

a) niedokonanie przez organ we wszczętym z urzędu postępowaniu szczegółowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy w zakresie ustalenia, czy Skarżący jest aktualnym właścicielem pojazdu, czy doszło do jego zbycia przez Skarżącego celem ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powyższe zaniedbanie organu doprowadziło do błędnego ustalenia kręgu stron postępowania i błędnego przyjęcia, że Skarżący jest jedyną stroną tego postępowania, w sytuacji gdy przedmiotowy pojazd został zbyty przez Skarżącego i obecnie inny podmiot jest jego aktualnym właścicielem, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego w postaci art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. oraz przepisów postępowania w postaci art. 10 k.p.a. i w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie przez organ aktualnego właściciela pojazdu o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, co następnie skutkowało pozbawieniem aktualnego właściciela pojazdu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również spowodowało, że organ bez ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania nie mógł w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbadać wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, m.in. w zakresie nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.),

b) niewskazanie przez organ w treści zaskarżonej decyzji podstaw prawnych i faktycznych, na jakich oparł się organ, dokonując ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd I instancji zauważył to zaniedbanie organu, zauważyłby, że wskutek tego zaniedbania mogło dojść do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż wskutek tych zaniedbań organ błędnie ustalił krąg stron postępowania i tym samym odebrał przymiot strony i prawa strony w tym postępowaniu aktualnemu właścicielowi pojazdu. Gdyby organ w treści decyzji określił podstawy prawne i faktyczne dokonanych w tym zakresie ustaleń, doszedłby do wniosku, że w ramach postępowania dowodowego jest zobowiązany do ustalenia faktów w zakresie stanu faktycznego i prawnego przedmiotowego pojazdu oraz zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego, co doprowadziłoby organ do prawidłowego stwierdzenia, że Skarżący nie jest aktualnym właścicielem przedmiotowego pojazdu, a więc nie może być jedyną stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i zawiadomiłby aktualnego właściciela pojazdu o wszczęciu tego postępowania, umożliwiając mu tym samym skorzystanie z prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

c) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niedokonanie przez organ szczegółowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego celem ustalenia wystąpienia nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i dokonanie dowolnej oceny w zakresie wystąpienia nieodwracalnych skutków, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powyższe zaniedbania organu doprowadziły do nieustalenia czy wobec aktualnego właściciela pojazdu, który pozbawiony został prawa czynnego udziału w postępowaniu, takie nieodwracalne skutki wystąpiły, z uwzględnieniem faktu rejestracji tego pojazdu poza granicami Rzeczypospolitej Polski, które to skutki nie mogą być naprawione w ramach kompetencji organów administracyjnych, co mogło w sposób istotny doprowadzić do naruszenia przepisu prawa materialnego zawartego w art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a., gdyż wskutek naruszenia tych przepisów postępowania organ błędnie stwierdził, że nie wystąpiły nieodwracalne skutki stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji i błędnie wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji, w sytuacji gdy w przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie organ mógł stwierdzić, że takie nieodwracalne skutki wystąpią i wydałby decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji o rejestracji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.),

d) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niedokonanie przez organ szczegółowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego celem ustalenia wystąpienia negatywnych skutków społecznych i ekonomiczno-gospodarczych wydania decyzji o rejestracji pojazdu, jako przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i dokonanie dowolnej oceny w zakresie wystąpienia negatywnych skutków społecznych i ekonomiczno-gospodarczych wydania decyzji o rejestracji pojazdu, jak również poprzez nieprzedstawienie żadnych dowodów potwierdzających, że takie skutki faktycznie wystąpiły, dokonanie całkowicie dowolnej oceny, jakoby decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu niwelowała rzekome negatywne skutki wydania decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na dokonanie przez organ całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń, jakoby wystąpiły negatywne skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydania decyzji o rejestracji pojazdu, które to ustalenia zostały dokonane bez oparcia w materiale dowodowym sprawy, co mogło w sposób istotny doprowadzić do naruszenia przepisu prawa materialnego zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż wskutek naruszenia tych przepisów postępowania organ błędnie stwierdził, że takie negatywne skutki wystąpiły oraz że stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu takie skutki niweluje, w sytuacji gdy organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie skutków, na które organ wskazuje w decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, a także nawet w przypadku przyjęcia, że takie skutki mogły wystąpić, wbrew twierdzeniom organu, przedmiotowa decyzja w żaden sposób nie eliminuje skutków, które zostały przytoczone przez organ, ponieważ przedmiotowy pojazd nadal pozostaje w obrocie gospodarczym i jest użytkowany oraz nikt nie zgłaszał żadnych negatywnych skutków związanych z jego funkcjonowaniem i korzystaniem z niego, a wydanie przedmiotowej decyzji nie wpłynęło w żaden sposób na możliwość dalszego z niego korzystania, nadal pozostaje on w obrocie gospodarczym i może być przedmiotem tego obrotu, dalej jest użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem,

e) całkowicie błędne ustalenie przez organ wskutek dokonania całkowicie dowolnej oceny materiału dowodowego, że przedmiotowy pojazd nie był dopuszczony do obrotu na obszarze celnym Unii Europejskiej, w sytuacji gdy w obrocie prawnym istnieje obowiązująca wszystkie organy decyzja o dopuszczeniu przedmiotowego pojazdu do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, który to dokument znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy, jako dowód potwierdzający prawidłowe i zgodne z prawem wprowadzenie przedmiotowego pojazdu na terytorium Unii Europejskiej i dopuszczenie tego pojazdu do obrotu na obszarze celnym Unii Europejskiej w postaci poświadczonego zgłoszenia celnego, wydanego zgodnie z przepisami art. 5 pkt 23 lit. b), w zw. z art. 170, w zw. z art. 191, w zw. z art. 194 i w zw. z art. 201 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, który jednoznacznie stwierdza, że przedmiotowy pojazd uzyskał unijny status celny i jest dopuszczony do obrotu na terytorium Unii Europejskiej i nie wymagał przedstawienia świadectwa homologacji, co organ celny potwierdził w treści poświadczonego zgłoszenia celnego w polu 44 Dodatkowe informacje/załączone dokumenty/świadectwa i pozwolenia odnotowano m.in. 9DK8 - wyjaśnienia w sprawie homologacji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ prawidłowo dokonał oceny tego dokumentu stwierdziłby, że przedmiotowy pojazd nie jest pojazdem nowym w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, a zatem przedmiotowe rozporządzenie nie dotyczy przedmiotowego pojazdu, co skutkuje tym, że przy jego rejestracji nie istniał obowiązek złożenia świadectwa homologacji, które to naruszenie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisu art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz w zw. z art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust. 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia 167/2013,

f) nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego i zaniedbanie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy celem ustalenia, czy przedmiotowy pojazd, jak i inne analogiczne pojazdy tego samego typu, funkcjonują w obrocie na terytorium Polski i Unii Europejskiej, czy były sprowadzane i wprowadzane do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, również przed wprowadzeniem przepisów w zakresie homologacji regulowanych rozporządzeniem 167/2013 i innymi aktami prawnymi, czy są zarejestrowane i wykorzystywane przez rolników w Polsce i innych krajach Wspólnoty, czy została wydana w stosunku do pojazdu tego typu, co przedmiotowy pojazd, decyzja o wycofaniu go z obrotu na terytorium UE, i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny w powyższym zakresie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem poprzez powyższe naruszenie organ błędnie ustalił, iż przedmiotowa decyzja o rejestracji pojazdu nagle "wywołała bardzo niekorzystne skutki", na które wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, które to naruszenie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że ziściły się przesłanki rażącego naruszenia prawa i stwierdzenia z tego względu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, bowiem gdyby organ dokonał prawidłowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy i jego oceny, mógłby dojść do ustaleń, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły niekorzystne skutki wydania decyzji o rejestracji pojazdu, a zatem nie doszło do rażącego naruszenia prawa, przez co nie doszło do ziszczenia się przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i organ nie wydałby decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;

9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i w zw. z art. 61 § 4 k.p.a., w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji przy orzekaniu faktu, iż organ nie zawiadomił aktualnego właściciela pojazdu o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na pozbawienie aktualnego właściciela pojazdu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co jest skutkiem naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisów art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. oraz doprowadziło do naruszenia przepisów art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a., bowiem organ bez ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, umożliwienia aktualnemu właścicielowi pojazdu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie mógł w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbadać wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, m.in. w zakresie nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności tej decyzji;

10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez całkowicie błędne przyjęcie, że organ prawidłowo wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy w stosunku do decyzji o rejestracji pojazdu nie wystąpiła żadna z podstaw do stwierdzenia jej nieważności, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., przez co organ nie miał podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie naruszenia przepisów prawa przez organ, doszedłby do przekonania, że nie zaszły żadne z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wskazane w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., oraz że w przedmiotowej sprawie występują negatywne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w przepisie art. 156 § 2 k.p.a., w postaci nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu , które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, i uchyliłby decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;

11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 156 § 2, w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu nie wywoła nieodwracalnych skutków prawnych (w przypadku przyjęcia, że istniałyby przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie wywołuje nieodwracalne skutki prawne, które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny w zakresie ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, kręgu stron postępowania, doszedłby do stwierdzenia ziszczenia się przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a., powodującej obowiązek wydania przez organ decyzji o stwierdzeniu wydania decyzji o rejestracji pojazdu z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności tej decyzji, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., i uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;

12. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie i nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do stanowiska strony skarżącej w zakresie faktów, że:

- ten sam typ pojazdu funkcjonuje w obrocie na terytorium Polski i całej Unii Europejskiej od wielu lat, analogiczne pojazdy były sprowadzane i wprowadzane do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, również przed wprowadzeniem przepisów w zakresie homologacji w postaci rozporządzenia nr 167/2013 i innych aktów prawnych, korzysta z nich od dekad rzesza rolników nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach Wspólnoty,

- przedmiotowy pojazd został zbyty, wywieziony z kraju, a następnie zarejestrowany w innym kraju mając za podstawę przedmiotową decyzję o rejestracji pojazdu, której nieważność została stwierdzona przez organ w przedmiotowej sprawie, jak również wystąpienia z tego powodu nieodwracalnych skutków, których organ nie jest władny, ani uniknąć, ani naprawić, w ramach swoich kompetencji, o których mowa w przepisie art. 156 § 2 k.p.a.

- organ w decyzjach o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanych w analogicznych do przedmiotowej sprawach (które również są przedmiotem postępowań przed Sądem I instancji) formułuje twierdzenie, że w zakresie kolejnych decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu (wydawanych następnym właścicielom [...]) występują negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a co do przedmiotowej decyzji o rejestracji pojazdu takie negatywne przesłanki nie występują, co stanowi jawny przejaw nierównego traktowania stron postępowania i stanowi rażące naruszenie jednej z głównych zasad postępowania administracyjnego, określonej w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku rozważenia przez Sąd I instancji stanowiska strony skarżącej w powyższym zakresie, Sąd I instancji mógłby dojść do przekonania, że organ nie zebrał całokształtu materiału dowodowego w sprawie, dokonał jego błędnej oceny i subsumpcji pod normy prawne w zakresie ustalenia wystąpienia negatywnych skutków wydania decyzji o rejestracji pojazdu oraz nieodwracalnych skutków wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w konsekwencji czego uchyliłby zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;

13. art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego w postaci stanowiska Ministerstwa Infrastruktury z dnia 07.06.2024 r. w kwestii rejestracji używanych pojazdów sprowadzonych z państw niebędących członkiem Unii Europejskiej - w kontekście dokumentów homologacyjnych oraz projektu rządowego ustawy nr UC95 wraz z uzasadnieniem i błędne stwierdzenie przez Sąd I instancji, że:

a) odmienne interpretowanie przepisów w zakresie homologacji przez organy władzy publicznej nie świadczy o ich skomplikowaniu, lecz o nieprawidłowym stosowaniu prawa przez organy oraz, że procedowana obecnie nowelizacja krajowych przepisów homologacyjnych w żaden sposób nie podważa oczywistości przepisów prawa w tym zakresie, w sytuacji gdy zgodnie z powyższym stanowiskiem Ministerstwa Infrastruktury oraz uzasadnieniem projektu rządowego ustawy nr UC95 celem tej nowelizacji jest usunięcie rozbieżności interpretacyjnych w zakresie pojęć "pojazd nowy" i "pojazd używany" oraz wymogów w zakresie homologacji, powstałych na gruncie kolizji przepisów unijnych i krajowych, jak również w sytuacji gdy w powyższym stanowisku wprost został wskazany fakt powstania rozbieżności w wykładni przepisów krajowych i unijnych, w tym fakt ich kolizji oraz potrzeby ujednolicenia tych przepisów, tak aby nie powstawały rozbieżności co do ich wykładni, który to fakt został całkowicie pominięty przez Sąd I instancji przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;

b) z obecnego brzmienia uzasadnienia tej nowelizacji wynika, że regulować ma ona m.in. zasady dopuszczenia w Polsce używanych [...] spoza UE, a tymczasem przedmiotowy pojazd jest w rozumieniu rozporządzenia 167/2013 pojazdem nowym oraz, że powyższe wnioski zbieżne są z tymi zaprezentowanymi przez Ministerstwo Infrastruktury, w sytuacji gdy Minister Infrastruktury wprost wskazuje, że w projektowanej ustawie znaleźć się mają przepisy abolicyjne stanowiące, że pojazdy zarejestrowane przed dniem wejścia w życie nowych regulacji będą uznawane w określonych przypadkach za spełniające warunki dopuszczenia do ruchu w RP (który to fakt Sąd I instancji całkowicie pominął) oraz pominięcie przy ocenie materiału dowodowego w sprawie faktu, że celem tej nowelizacji jest usunięcie rozbieżności interpretacyjnych w zakresie pojęć "pojazd nowy" i "pojazd używany" oraz wymogów w zakresie homologacji, powstałych na gruncie kolizji przepisów unijnych i krajowych,

które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd I instancji dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w postaci stanowiska Ministerstwa Infrastruktury z dnia 07.06.2024 r. w kwestii rejestracji używanych pojazdów sprowadzonych z państw niebędących członkiem Unii Europejskiej, to mogłoby to mieć wpływ na treść orzeczenia, gdyż gdyby Sąd I doszedł do prawidłowych wniosków w zakresie istnienia rozbieżności w wykładni przepisów krajowych i unijnych w zakresie wymogu przedłożenia świadectwa homologacji, w tym istnienia kolizji tych przepisów na gruncie prawa polskiego i unijnego, uchyliłby zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;

14. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I instancji, że organ dopuszcza się nierównego traktowania stron postępowania poprzez to, że organ w decyzjach o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanych w analogicznych do przedmiotowej sprawach (które również są przedmiotem postępowań przed Sądem I instancji) formułuje twierdzenie, że w zakresie kolejnych decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu (wydawanych następnym właścicielom [...]) występują negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a co do przedmiotowej decyzji o rejestracji pojazdu takie negatywne przesłanki nie występują, które to twierdzenia organu stanowią jawny przejaw nierównego traktowania stron postępowania i stanowi rażące naruszenie jednej z głównych zasad postępowania administracyjnego, określonej w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej obszernym uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż w ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie powinno być zatem sporządzone w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do szczegółowej oceny pozostałych zarzutów kasacyjnych należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wykładnię przepisów prawa i oceny zastosowane w zaskarżonym wyroku i dlatego nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji sądu pierwszej instancji. Wystarczające więc będzie przytoczenie jedynie jej głównych tez.

Odnosząc się do zarzutów naruszania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., jak również w zw. z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz w zw. z art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust. 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013, należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do najistotniejszych problemów prawnych dotyczących kwestii stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu – [...] (zob. m.in. wyrok NSA z 25 września 2025 r., sygn. akt II GSK 923/25; wyrok NSA z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1091/25; wyrok NSA z 30 października 2025 r., sygn. akt II GSK 947/25; wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1262/25; wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1263/25; wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1264/25; wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1252/25). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć.

Przede wszystkim należało podzielić – kwestionowany w skardze kasacyjnej – pogląd kontrolowanego WSA i organu, że naruszenie przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w spornej decyzji było (na tle przesłanki rażącego naruszenia z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oczywiste.

Kwalifikacja ta jest konsekwencją kategorycznego brzmienia regulacji normatywnej, która z jednej strony ustanawia zasadę, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe (art. 71 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 71 ust. 3 p.r.d.), z drugiej zaś – ustanawia zamknięty katalog dokumentów, na podstawie których dokonuje się rejestracji (zob. art. 72 ust. 1 p.r.d.). W zbiorze powyższych, stanowiących obligatoryjną podstawę rejestracji właściwego pojazdu, dokumentów – zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. (z zastrzeżeniem art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji rejestracyjnej – znajdowały się świadectwo zgodności WE albo świadectwo zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenie jednostkowe pojazdu, decyzja o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Jeżeli więc zgodnie z niepodważonym stanem faktycznym sprawy rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją rejestracyjną sporny pojazd ([...]) nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem wyłączenie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie miało w tej sprawie zastosowania, to niewątpliwie powyższa decyzja rejestracyjna nie mogła zostać wydana bez spełnienia warunku przedłożenia jednego z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.

Ocena ta jest – wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej – spójna z kwalifikacją spornego pojazdu jako "nowego pojazdu" w rozumieniu art. 3 pkt 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013, albowiem pojazd ten nigdy wcześniej nie był rejestrowany (zob. art. 3 pkt 38: "rejestracja" to "administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres") ani dopuszczony na terytorium UE (zob. art. 3 pkt 40: "dopuszczenie" to "pierwsze wykorzystanie w Unii pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem"). W związku z tym, zgodnie z treścią powyższej regulacji, unormowania wykonawcze wynikające z § 2 ust. 5 uchylonego z dniem 4 września 2022 r. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych przewidywały, że w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nowego pojazdu, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza jeden z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Treść powyższej regulacji była jednoznaczna i jasna, a zatem nie wymagała przeprowadzenia skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, niezależnie od złożoności wtórnego prawa unijnego dotyczącego systemu homologacji pojazdów. To ostatnie zagadnienie ma jednak charakter odrębny względem warunków prawnych legalnej rejestracji pojazdów na terytorium RP.

Nawiązując do rozważań przeprowadzonych we wcześniejszym orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok NSA z 30.10.2025 r., sygn. akt II GSK 947/25), trzeba również podnieść, że w świetle jednoznacznej regulacji wynikającej z art. 8, art. 11, art. 13 i art. 15 rozporządzenia nr 167/2013 wnioskująca o rejestrację spornego pojazdu spółka – bez względu na jej kwalifikację lub występowanie w charakterze importera (art. 11) lub dystrybutora (art. 13) nowego pojazdu na określonym etapie podejmowanych działań – przez samo wystąpienie o rejestrację tego rodzaju pojazdu stała się podmiotem obowiązków producenta określonych w ww. akcie prawa unijnego. Zgodnie bowiem z art. 15 rozporządzenia nr 167/2013 importer lub dystrybutor uważany jest do celów niniejszego rozporządzenia za producenta i podlega obowiązkom producenta zgodnie z art. 8-10, w przypadku gdy importer lub dystrybutor udostępnia na rynku lub rejestruje pojazdy, układy, komponenty lub oddzielne zespoły techniczne lub jest odpowiedzialny za ich dopuszczenie pod swoją własną nazwą lub znakiem handlowym lub modyfikuje pojazd, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny w sposób, który może mieć wpływ na zgodność z mającymi zastosowanie wymogami. W tym zakresie należało w szczególności uwzględnić, że w razie wprowadzania do obrotu lub dopuszczania pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych producenci zapewniają, aby były one produkowane i homologowane zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu oraz w aktach delegowanych i wykonawczych przyjętych na mocy ww. rozporządzenia (art. 8 ust. 1), a ponadto – są oni odpowiedzialni przed organem udzielającym homologacji za wszystkie aspekty procesu homologacji i za zapewnienie zgodności produkcji, niezależnie od tego, czy bezpośrednio uczestniczą we wszystkich etapach konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego (art. 8 ust. 6).

W przedmiotowej sprawie organ rejestrujący nie mógł także pominąć bezpośrednio obowiązującego i jednoznacznego w swej treści art. 38 rozporządzenia nr 167/2013, który stanowi, że – z zastrzeżeniem art. 41 i 44 – pojazdy, dla których obowiązkowa jest homologacja typu UE całego pojazdu, lub pojazdy, dla których producent uzyskał taką homologację na mocy niniejszego rozporządzenia, są udostępniane na rynku, rejestrowane lub dopuszczane, jeżeli towarzyszy im ważne świadectwo zgodności (zob. art. 3 pkt 33 rozporządzenia nr 167/2013: "świadectwo zgodności" to "dokument wydany przez producenta, w którym zaświadcza się, że wyprodukowany pojazd jest zgodny z homologowanym typem pojazdu") wydane zgodnie z art. 33.

Obowiązki powyższe były i są oczywiście wtórne względem zasadniczego obowiązku poddania nowego pojazdu właściwej procedurze homologacyjnej, o której była mowa w obowiązującym w dacie spornej rejestracji art. 70b ust. 2 p.r.d. Przepis art. 70b ust. 1 p.r.d. stanowił wówczas w sposób kategoryczny i jednoznaczny, że nowy typ pojazdu, typ przedmiotu wyposażenia lub części, który ma być wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinien spełniać wymagania techniczne, odpowiednie dla danej kategorii pojazdu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70zm ust. 1 pkt 1 p.r.d., natomiast spełnienie odpowiednich wymagań technicznych danego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części potwierdzało się właśnie w procedurze homologacji (art. 70b ust. 2 p.r.d.). Ponadto zgodnie z obowiązującym w miarodajnym okresie przepisem art. 70d ust. 1 p.r.d., producent nowego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części, z zastrzeżeniem art. 70d ust. 2-6 p.r.d., miał obowiązek uzyskać dla każdego nowego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części odpowiednie świadectwo homologacji typu WE. W korespondencji do powyższej regulacji w art. 70g ust. 1 p.r.d. ustanowiono normatywny zakaz wprowadzania do obrotu nowego pojazdu bez wymaganego odpowiedniego świadectwa homologacji typu lub innego równoważnego dokumentu, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1 p.r.d.

Na tle powyższych uwag w pełni uprawniony jest zatem wniosek, że w rozpoznawanej sprawie należało uznać, iż rezultat wykładni przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 2 pkt 1 p.r.d. i omówionych powyżej przepisów rozporządzenia unijnego, dokonanej z uwzględnieniem reguł językowych i systemowych "jest jednoznaczny i w istocie niesporny" (zob. np. wyrok NSA z 30.10.2025 r., sygn. akt II GSK 947/25), a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że mogły zaistnieć na ich tle – jak próbowano wykazać w skardze kasacyjnej – "istotne wątpliwości interpretacyjne", które stanowiłyby przeszkodę do uznania, że weryfikowana decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Konkluzji tej nie podważa w żadnym stopniu fakt, że w okresie obowiązywania dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG (Dz. Urz. UE z 2003 r., L 171, s. 1), zmienionej dyrektywą Komisji 2014/44/UE z dnia 18 marca 2014 r., analizowane zagadnienie budziło określone wątpliwości, które zostały rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 czerwca 2017 r. w sprawie C-513/15 (ECLI:EU:C:2017:473), w którym potwierdzono, że przepisy powyższego aktu powinny być interpretowane w ten sposób, że wprowadzenie do użytku i zarejestrowanie w państwie członkowskim używanych [...] przywiezionych z państwa trzeciego jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych przewidzianych w ww. dyrektywie.

Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że decyzja o rejestracji nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem jej pokłosiem było wyłącznie administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu, które może być cofnięte bez uszczerbku dla innych administracyjnoprawnych uprawnień i obowiązków skarżącej Spółki.

Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń stanowiących tylko jej pośredni efekt. Dodatkowo zaskarżona decyzja w żaden sposób nie ingeruje w prawo własności przedmiotowego pojazdu.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd WSA, że akcentowane przez skarżącą skutki o charakterze majątkowym są jedynie pośrednią i potencjalną konsekwencją, nie wyłączającą na gruncie art. 156 § 2 k.p.a. możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Kwestia natomiast ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej (czy to Spółki, czy organu administracji), pozostaje poza oceną sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Sąd nie oceniał również w jej ramach skutków decyzji w odniesieniu do kolejnych rzeczywistych, czy też potencjalnych nabywców przedmiotowego pojazdu, bowiem pozostają one poza jej granicami.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że wprowadzając na rynek UE pojazdy typu homologowanego, które nie posiadały wymaganego prawem świadectwa zgodności, Spółka działała na własne ryzyko (co nie umniejsza wagi naruszenia prawa, którego dopuścił się Starosta), a działanie to wydaje się – w świetle informacji przedstawionych w odpowiedzi na skargę przez SKO – jako podjęte w celu obejścia prawa. Liczba wydanych zaś, analogicznych decyzji o rejestracji pojazdów tego samego typu, objętych kontrolą nadzwyczajną, sama w sobie również nie może przemawiać za pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji obarczonych tak istotnym naruszeniem prawa, którego skutkiem może być potencjalna utrata zdrowia, a nawet życia ludzkiego.

Należy mieć bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA i organ w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, że ma tu miejsce także potencjalne naruszenie w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów, do którego mogło dojść na skutek zarejestrowania i finalnie dopuszczenia do obrotu w UE niehomologowanych [...], a których cena była niższa aniżeli innych [...] oferowanych na rynku, zaopatrzonych w wymagane prawem świadectwo zgodności, a przy tym spełniających m.in. normy emisyjne. Z tego też względu prawdopodobne jest, że udostępnianie [...] na rynku przez Spółkę mogło odbywać się przez popełnianie czynów nieuczciwej konkurencji, która to materia nie podlega jednak właściwości sądu administracyjnego, jednakże została przez sąd dostrzeżona z uwagi na konieczność zobrazowania wagi skutków ekonomiczno-gospodarczych, które wywołała decyzja objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem.

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Spółki, Sąd I instancji słusznie przyjął, że wyeliminowanie wadliwej decyzji Starosty z obrotu prawnego leży w słusznym interesie RP. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że Polska jest członkiem UE, co oznacza, że zobligowana jest do przestrzegania norm prawa unijnego, a ich naruszenie przez organ krajowy może podlegać zgłoszeniu do Komisji Europejskiej, która jest uprawniona uruchomić względem państwa członkowskiego formalne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (art. 258-260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). W związku z tym trafny jest pogląd WSA i organu, iż pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Starosty - w sposób oczywisty naruszającej prawo unijne, naraża Polskę na sankcje przewidziane prawem unijnym, w tym sankcje finansowe. Abstrahując zaś od powyższego sąd zauważa, że dopuszczenie do ruchu drogowego w UE homologowanego typu pojazdu, który nie posiada świadectwa zgodności, może prowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa na całym rynku wewnętrznym UE oraz zakłócać uczciwą konkurencję na tym rynku, podlegającą ochronie prawnej.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela myśl, która przyświecała Sądowi pierwszej instancji, że skoro decyzja Starosty zapadła z oczywistym naruszeniem jednoznacznych w swoim wyrazie przepisów prawa, a jej wydanie wywołało szereg istotnych i negatywnych skutków o charakterze społecznym oraz ekonomiczno-gospodarczym oraz może narazić Polskę na odpowiedzialność finansową z tytułu niewykonywania zobowiązań państw członkowskich UE, to utrzymanie jej w obrocie prawnym, (motywowane jedynie hipotetycznym interesem majątkowym nabywcy [...] oraz skarżącej Spółki), jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP) i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), stanowiących jednocześnie wartości, na których opiera się UE (art. 2 Traktatu i UE).

W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw także zarzuty naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nieusprawiedliwione są także procesowe zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia innych przepisów k.p.a. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania.

Przede wszystkim prawidłowy jest pogląd WSA, iż skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie i w związku z powyższym za całkowicie chybione uznać należy zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a.

Nie naruszono także art. 8 k.p.a. Z przepisu tego wynika obowiązek organu administracji publicznej prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się m.in. zasadami proporcjonalności i bezstronności. Zasada ta wiąże się z zasadą informowania (art. 9 k.p.a.) oraz przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, które winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ w sposób zrozumiały i czytelny przedstawił skarżącej spółce zasadność przesłanek, którymi kierowano się w sprawie. W opozycji do stanowiska strony skarżącej trzeba bowiem podnieść, że o naruszeniu zasady (normy) nakazującej organom administracji prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów, nie można wnioskować na podstawie podjęcia przez organ administracji w danej sprawie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę, która ma prawo do własnego subiektywnego przekonania odnośnie do zasadności jej racji (por. np. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1048/16).

Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, decyzja odpowiada prawu, a prezentowane przez stronę skarżącą racje oraz towarzyszące im oczekiwania, trzeba jednak uznać za oparte na nieuprawnionych przesłankach.

Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego.

Odnosząc się w tym kontekście do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii prawidłowości skonstruowania przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na niewłaściwą redakcję i błąd skargi kasacyjnej w sformułowaniu zarzutu naruszenia ww. przepisu. Autorka skargi kasacyjnej nie wskazała bowiem jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a. poprzez określenie paragrafu, który w jej ocenie został naruszony przez Sąd I instancji mimo, iż przepis ten zawiera cztery paragrafy. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej braku tego nie eliminuje poprzez doprecyzowanie zarzucanego przepisu i wskazanie jego pełnej jednostki redakcyjnej. W uzasadnieniu zarzutu brak jest bowiem jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z jednostek redakcyjnych tekstu prawnego została zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez Sąd I instancji. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). W rozpoznawanej sprawie nie wskazano jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a., co powoduje, że nie został spełniony wymóg prawidłowego sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej. Sytuacja taka uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu.

Pozostałe zarzuty procesowe sprowadzają się natomiast do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. NSA nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Stan faktyczny zaakceptowany przez Sąd I instancji nie został przez skarżącą kasacyjnie skutecznie podważony, ponieważ ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał również wytykanych mu przepisów postępowania administracyjnego.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskały również podniesione po raz pierwszy na etapie postępowania kasacyjnego zarzuty naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem NSA, organ i WSA prawidłowo przyjęły, iż skoro wnioskodawcą postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu może być wyłącznie właściciel pojazdu, zaś skarżąca spółka tym właścicielem była zarówno w chwili wszczęcia pierwotnego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, jak i w dniu wydania decyzji o rejestracji, to przysługuje jej status strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Analiza treści normatywnej tego przepisu wskazuje, że pojęcie strony postępowania administracyjnego funkcjonuje w dwóch płaszczyznach: procesowej, bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawnej, bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności wynikających z przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Wyrażane jest w tym zakresie jednolite stanowisko, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por. wyroki NSA: z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 2016/06, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 935/14). Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 28 k.p.a. nie wymaga dla oceny istnienia interesu prawnego, będącego przesłanką wzięcia udziału w postępowaniu, wykazania zaistnienia naruszenia tego interesu, a więc wykazania sprzeczności działań wnioskodawcy z przepisami prawa.

W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności indywidualnego aktu administracyjnego może nastąpić rozszerzenie kręgu stron postępowania w stosunku do postępowania zwykłego. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Występują więc sytuacje, w których stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest podmiot, który nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania uczestniczenia w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2241/10, LEX nr 1138119, wyrok NSA z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 373/07 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O ile bowiem w postępowaniu zwykłym rozpoznaje się i rozstrzyga sprawę indywidualną w formie decyzji, to przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 k.p.a. Ta odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma znaczenie w sprawie dla ustalenia zakresu obowiązywania przepisów prawa wyznaczających przymiot strony. W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji legitymację do żądania wszczęcia postępowania ma zatem nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności, lecz także każdy podmiot, który zasadnie twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por.: wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 2185/21; wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 2222/23 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro jednak na gruncie niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, iż aktualny właściciel pojazdu nie żądał ani wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, ani dopuszczenia do udziału w postępowaniu, to nie ma podstaw, aby rozważać w tym kontekście - na etapie postępowania kasacyjnego - kwestię naruszenia przez Sąd I instancji art. 10 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezbadanie istnienia jego interesu prawnego. Nie doszło zatem do naruszenia tych przepisów.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. "poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego [pic][pic]przedstawionego przez skarżącego". Otóż w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania dowodowego i art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe. Możliwość zastosowania przepisów procedury cywilnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ograniczona została bowiem ustawowo do sytuacji procesowej określonej w art. 106 § 3 p.p.s.a., to jest do przeprowadzania w ramach postępowania sądowego uzupełniającego dowodu z dokumentu. Tym samym zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej jedynie wtedy, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji prowadził postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. W sytuacji, gdy Sąd I instancji sam nie uzupełniał postępowania dowodowego, nie mógł naruszyć art. 106 § 5 p.p.s.a. Przepis ten zawiera odesłanie nie tylko do przepisów k.p.c., ale i do art. 106 § 3 p.p.s.a. ustanawiającego kompetencję do przeprowadzenia ograniczonego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. To zaś oznacza, iż odpowiednie przepisy k.p.c. są wtórne w stosunku do regulacji zawartej w art. 106 § 5 i art. 106 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania dowodowego i art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1568/17- publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ma usprawiedliwionych podstaw także zarzut naruszenia art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Art. 1 p.u.s.a. ma charakter normy ustrojowej. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga kasacyjna nawet nie twierdzi, aby omawiana sprawa nie podlegała właściwości sądu administracyjnego. Również skarga kasacyjna nie wykazała, aby kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd pierwszej instancji uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przepis art. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy (por. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle przedstawionych powyżej wywodów stwierdzić należało, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.