Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 953/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 21 maja 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/437/2025/6038 w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 30 czerwca 2025 r. B.B. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 21 maja 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/437/2025/6038, w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 18 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wywiodła skarżąca zastępowana przez adwokata i zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., polegające na:

a. jego interpretacji polegającej na przyjęciu, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji musi dla swojej ważności zawierać uzasadnienie, podczas gdy Sąd z urzędu na podstawie posiadanych dokumentów, treści skargi oraz załączników do skargi powinien ocenić, czy mogą zachodzić przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji;

b. błędnym przyjęciu, że wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy skarżąca jest matką samotnie wychowującą małoletnią, niepełnosprawną córkę (na którą zawsze przeznaczane były podobne świadczenia).

Wobec ww. zarzutów wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że wnioskodawca powinien w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W oparciu o ww. przepis sąd ocenia bowiem, czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania danego aktu administracyjnego.

W orzecznictwie wskazuje się, że ponieważ instytucja ochrony tymczasowej jest oparta na zasadzie skargowości, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym, w szczególności poprzez przedstawienie konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że w stosunku do strony zachodzą okoliczności o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61 i powołane tam orzecznictwo). Ma to tym większe znaczenie, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest wyjątkiem od określonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą złożenie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że jak trafnie wskazał Sąd I Instancji, skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie wniosku. Argumentację taką przedstawiono dopiero w zażaleniu, jednakże także te argumenty nie są wystarczające, bowiem nie obrazują w sposób wystarczający sytuacji finansowej skarżącej. Zauważyć należy, że dopiero przy uzupełnieniu braków zażalenia przedstawiono sytuację finansową skarżącej, jednakże także nie w sposób wystarczający. Wskazane przez skarżącą wydatki i dochody – stanowią jedynie gołosłowne twierdzenia nie znajdujące poparcia w przedstawionych dokumentach.

Podkreślić należy, że powstanie po stronie skarżącej zobowiązania o charakterze finansowym, również w przypadku gdy zobowiązanie to jest znacznej wysokości, samo w sobie nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanka taka zaistnieje dopiero wówczas, gdy poniesienie określonych wydatków będzie skutkowało powstaniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnej argumentacji, która mogłaby uprawdopodobnić, że w sprawie zachodzi zagrożenie wystąpienia takiej sytuacji. Brak przedstawienia stosownej dokumentacji co do swojej sytuacji materialnej nie pozwala ocenić, w jaki sposób obowiązek poniesienia ustalonych w zaskarżonej decyzji wydatków będzie oddziaływał na sytuację materialna i bytową skarżącej, co nie pozwala przyjąć, że w sprawie zmaterializowała się przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Ponadto, zauważyć należy, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty. Skarżąca nie jest też pozbawiona instrumentów prawnych łagodzących rygor związany z obciążeniami wynikającymi z aktów administracyjnych, takich jak m.in. odroczenie terminu zapłaty należności pieniężnej lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Do postępowań w tej materii właściwe są organy administracji.

W tej sytuacji, wobec braku zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.