Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] Starosta I., działając na podstawie m.in. art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej powoływanej jako: "p.r.d."), po rozpatrzeniu wniosku S. G., wyrejestrował pojazd marki [...] z powodu kradzieży i jednocześnie uchylił dowód rejestracyjny nr [...] i tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...].

Prokurator Rejonowy w I. pismem z dnia [...] maja 2024 r. wniósł sprzeciw od powyższej decyzji ostatecznej, zarzucając jej że w części dotyczącej uchylenia dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych, wydana została bez podstawy prawnej i wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji w tym zakresie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że treść art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. stanowi podstawę do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych ze znakiem legalizującym są natomiast czynnościami materialno-technicznymi, wtórnymi wobec decyzji w przedmiocie rejestracji, które nie określają sytuacji prawnej pojazdu w kontekście jego rejestracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z [...] lipca 2024 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. w części dotyczącej uchylenia dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym. W uzasadnieniu decyzji organ przyznał, że wydanie dowodu rejestracyjnego oraz zalegalizowanych tablic rejestracyjnych stanowiło czynność materialno-techniczną, gdyż zawsze musiało być poprzedzone wydaniem przez dany organ decyzji administracyjnej. Podkreślił przy tym, że dowód rejestracyjny nie jest jednak decyzją administracyjną (dotyczy to również wydania tablic rejestracyjnych). Stwierdził ponadto, że Starosta wydając decyzję o wyrejestrowaniu przedmiotowego pojazdu jednocześnie uchylił dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne zalegalizowane znakiem legalizacyjnym, których wydanie stanowiło czynność materialno-techniczną, o charakterze następczym w stosunku do rejestracji, natomiast uchylenie – czynność następczą do wyrejestrowania. Działanie to nie wypełniło zdaniem SKO przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a."), tj. wydania decyzji we wskazanej części bez podstawy prawnej. Starosta orzekł bowiem decyzyjnie o wyrejestrowaniu pojazdu, natomiast następcze wskazanie, że uchyla dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne zalegalizowane znakiem legalizacyjnym, stanowi jedynie wskazanie konsekwencji wyrejestrowania pojazdu w postaci wskazanych czynności materialno-technicznych, które zostały ujęte w decyzji jedynie jako wskazanie na skutek wyrejestrowania pojazdu, a nie decyzyjne rozstrzygnięcie o czynności materialno-technicznej. SKO wskazało również, że zgodnie z obowiązującym w dacie podjęcia decyzji przepisem § 19 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022 r. poz. 1847, dalej jako: "rozporządzenie MI") organ rejestrujący wydaje decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu na formularzu, którego wzór obok stwierdzenia o wyrejestrowaniu pojazdu opatrzony jest również zapisami dotyczącymi uchylenia dowodu rejestracyjnego/ pozwolenia czasowego oraz tablic rejestracyjnych zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym. To zaś potwierdza zdaniem organu, że przepisy materialne przewidują rozstrzygnięcie decyzyjne dla wyrejestrowania pojazdu z dookreśleniem wyłącznie konsekwencji wyrejestrowania pojazdu w postaci ww. czynności materialno-technicznej.

Na powyższą decyzję Prokurator wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na uznaniu, że wydanie decyzji o unieważnieniu czynności materialno-technicznej bez podstawy prawnej nie przesądza stwierdzenia jej nieważności. Podkreślił, że pozostawienie przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym rodziłoby domniemanie, że dowód rejestracyjne oraz tablice rejestracyjne miały status niezależny od decyzji o rejestracji. Wykładnia językowa użytego przez Starostę imiesłowu przysłówkowego współczesnego "uchylając" wskazuje bowiem na dwie czynności wykonywane w tym samym czasie, a nie jedynie dopełnienie pierwszej z nich. Decyzja ta zdaniem Prokuratora zawiera zatem faktycznie dwa odrębne rozstrzygnięcia przy czym drugie z nich nie jest zgodne z przepisami p.r.d. Odnośnie zaś przywołanych przez SKO przepisów wykonawczych, Prokurator wyjaśnił, że wydane zostały one z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Problem wymagający analizy Sądu w niniejszej sprawie dotyczył tego czy wskazanie przez Starostę I. w sentencji decyzji wydanej na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d. na uchylenie dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych, stanowi rażące naruszenie prawa, które winno skutkować stwierdzenie nieważności decyzji w tym zakresie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, iż uchylenie dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych, stanowi jedynie czynność materialno-techniczną, wtórną wobec decyzji w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu. Sąd podziela ten pogląd.

Jak wynika bowiem z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Tak więc dowód rejestracyjny jest jedynie zewnętrznym przejawem oświadczenia woli organu administracyjnego, rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, potwierdzającym wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a jednocześnie jest dokumentem potwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie jest on jednak decyzją administracyjną. To samo dotyczy czynności wydania zalegalizowanych tablic rejestracyjnych. Czynności te nie są zatem decyzjami administracyjnymi. Pogląd ten wyrażany był już wielokrotnie na gruncie orzecznictwa, m.in. w wyrokach WSA w Bydgoszczy z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 233/23; z 5 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bd 1094/12 (dostępnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy ponadto, że analogicznie traktować należy czynności uchylenia dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych w sytuacji wyrejestrowania pojazdu, o którym mowa w art. 79 p.r.d. Zgodnie z treścią tego przepisu – który to w okolicznościach sprawy stanowi podstawę materialnoprawną decyzji, od której sprzeciwił się Prokurator -

pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku m.in. kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania (pkt 2). Z powyższego przepisu wynika zatem podstawa prawna do wydania decyzji o wyrejestrowaniu. Przepis ten nie stanowi jednak podstawy do wydania decyzji w zakresie uchylenia dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych – tak samo jak w przypadku rejestracji pojazdu. Uchylenie dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych stanowią bowiem czynności materialno-techniczne i nie są decyzjami administracyjnymi.

Podkreślić należy jednocześnie, że weryfikacja w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego (art. 145, 156 k.p.a.) może dotyczyć tylko decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i prawa materialnego (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Poddanie zatem takiej procedurze weryfikacyjnej dokumentu urzędowego, jakim jest dowód rejestracyjny czy tablice rejestracyjne, sprawia, że decyzje wydane w postępowaniu prowadzonym w zakresie wyrejestrowania pojazdu, w których to jednocześnie doszło do uchylenia tych dokumentów są dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wydane zostały bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Nie można bowiem stwierdzać nieważności ww. czynności materialno-technicznych czy też uchylać ich w trybie wznowienia postępowania. Jednocześnie, wskazać należy, że przepisy p.r.d. również nie przewidują uchylenia ww. czynności materialno-technicznych. Za podstawę do wydawania takiego rozstrzygnięcia nie mogą być bowiem uznane przepisy wskazanego przez Kolegium rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1847). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 76 p.r.d., zgodnie z którą minister właściwy do spraw transportu miał określić, w drodze rozporządzenia m.in. wzór decyzji o rejestracji, czasowej rejestracji albo wyrejestrowaniu pojazdu (art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. d tiret drugie p.r.d.). W oparciu o tak wskazaną delegację w załączniku nr 6 ww. rozporządzenia określono wzór decyzji o rejestracji, czasowej rejestracji albo wyrejestrowaniu pojazdu, w którym określono sentencję decyzji w ten sposób, że jednocześnie z rejestracją/wyrejestrowaniem pojazdu następuje wydanie/uchylenie dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym. Z ustawowego upoważnienia do określenia wzoru decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu nie można jednak wyprowadzać upoważnienia do określenia rozstrzygnięcia, jakie może być podejmowanie przez organ względem podjętych wcześniej przez ten organ czynności materialno-technicznych. W tym zatem zakresie ww. rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 233/23).

Słusznie zatem wskazuje Prokurator, że uchylenie na gruncie decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2024 r. dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym w okolicznościach sprawy nie ma podstawy prawnej. W konsekwencji zasadny jest więc zarzut, że Kolegium w wydanej decyzji uchybiło art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty w części kwestionowanej przez Prokuratora.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

W ponownym postępowaniu organ winien podjąć rozstrzygnięcie stosownie do powyższego stanowiska Sądu.