Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.

Na wniosek A.B. z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej określana jako ARiMR) w S., ostateczną decyzją [...], na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) i art. 104 kpa przyznał wnioskodawcy na rok 2004 płatność w łącznej wysokości 19.448,80 zł.

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt5, art. 147, 150 i 124 §2 kpa wznowił z urzędu postępowanie zakończone wskazaną decyzją ostateczną.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. organ l instancji działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, art. 10, 104, 107, 145 § 1 ust. 5, 149, 150 § 1, 151 § 1 ust. 2 kpa, § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowych systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. Nr 10, poz. 76 ze zm.), art. 14 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z dnia 26.06.1999r. ze zm.), art. 31 ust. 2 Rozporządzenia 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającym szczegółowe stosowanie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych Rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92, decyzją [...] uchylił własną decyzję [...] i odmówił A.B. przyznania płatności na 2004 r. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji podał, że w dniu [...] r. A.B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 r. i zgłosił do płatności działki rolne [...], o łącznej powierzchni 234,61 ha. W wyniku tego wniosku po przeprowadzonej kontroli administracyjnej przyznano mocą decyzji z dnia 23 grudnia 2004 r. płatność do całości zadeklarowanego przez wnioskodawcę obszaru na łączna kwotę 19.448,80 zł.

Nadto wskazał, że w dniu 8 stycznia 2007 r. wnioskodawca przedłożył prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. [...], w którym uznano winnym A.B. czynu z art. 286 § 1 k.k. i art. 297§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 k.k. Jednocześnie organ wskazał, że jak wynika z dowodów przeprowadzonych w postępowaniu karnym, tj. zarówno treści umów jak i zeznań świadków wynika bezspornie, że całość dzierżawionych od Agencji Nieruchomości Rolnych gruntów uprawiana była nadal przez pracowników spółki "S.". Organ l instancji wskazał, ,że z ustaleń poczynionych przez sądy karne obu instancji wynika jednoznacznie, że w rzeczywistości producentem rolnym na poddzierżawionych terenach było Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe "S." - Spółka z o.o., która wykonywała wszystkie zabiegi agrotechniczne i ponosiła na ten cel wszystkie nakłady. Tym samym to spółka "S.", a nie A.B. włada nią jak dzierżawca. Zatem to nie A.B. był posiadaczem tych gruntów, bowiem nie miał ani woli władania ani fizycznego władztwa nad gruntami rolnymi. W ocenie i Sądu i organu l instancji umowa użyczenia, przekształcona w umowę poddzierżawy, była fikcyjna i zawarta dla pozoru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Organ wskazał, że ustalenia wynikające ze wskazanych wyroków karnych stanowiły podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a organ skazującym wyrokiem karnym był związany. Wskazując na powyższe przesłanki wymienione w przepisach będących podstawą wydanej decyzji organ przyjął, że wnioskodawca nie prowadził działalności rolniczej na działkach poddzierżawionych od PRP "S." działkach nr [...]. Organ wskazał, że działka nr [...] wymieniona także w uzasadnieniu wyroku jako działka dzierżawiona od PRP "S." w 2004r. nie została przez wnioskodawcę uwzględniona. A.B. w żaden inny sposób nie wyjaśnił kwestii posiadania tej działki. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające z którego wynikało, że działka nr [...] stanowi własność nie spółki "S.", lecz J.A., zgodnie z wypisem z księgi wieczystej i oświadczeniem skarżącego, iż był jej użytkownikiem.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A.B.. Skarżący wywodził, że

nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności i nowe dowody istniejące w dniu wydania

decyzji ostatecznej nieznane organowi, który ją wydał. Zdaniem odwołującego się

zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt5 kpa bowiem nie

zaszły przesłanki w nim wymienione. W dacie wydawania uchylonej decyzji nie

istniały wyroki karne, a także rozstrzyga ona o jego statusie producenta rolnego,

który to uzyskał w innym trybie i mocą innej decyzji. Stwierdził, że faktycznie na

poddzierżawionych gruntach sam fizycznie prac rolnych nie wykonywał, ale to on

decydował o rodzaju upraw, zlecał dopatrywanie ich w prawidłowej kulturze rolnej, a nadto był właścicielem zbiorów, co w jego ocenie znaczyło, iż był posiadaczem tych nieruchomości rolnych.

Decyzją [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. na podstawie art. 138 § 1 pktl utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie podtrzymuje stanowisko organu l instancji, iż okoliczności sprawy wskazują że skarżący A.B. nie był posiadaczem i nie prowadził działalności rolniczej na działkach dzierżawionych od PRP "S." spółka z o.o. to jest [...]. W odniesieniu do działki [...] organ II instancji podzielił ustalenia organu l instancji, co wykazało przeprowadzone postępowanie administracyjne.

Organ II instancji powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r., w którym stwierdzono, iż zawarta przez skarżącego umowa użyczenia była fikcyjna, a prace agrotechniczne związane z uprawą roli wykonywali wyłącznie pracownicy spółki S.. Organ wskazał, że w celu uzyskania płatności ONW, osoba wnioskująca o takie płatności musi spełniać warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 14 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. (Dz.U. WEz26.06.1999r.)tj:

- dodatki wyrównawcze będą przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolnika, który :

- prowadzi działalność rolniczą na obszarze o pewnej minimalnej powierzchni, która zostanie określona,

- prowadzi działalność rolniczą na obszarze znajdującym się w mniej korzystnej sytuacji przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz

- stosuje ogólną dobrą praktykę rolniczą zgodną z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego, w szczególności chodzi o zrównoważone rolnictwo.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że A.B. nie spełniał przesłanek do uzyskania płatności bezpośrednich, bo nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego i producentem rolnym. Jednym z podstawowych przesłanek umożliwiających przyznanie płatności jest ustalenie osoby, która rzeczywiście prowadziła działalność rolniczą na działkach zgłoszonych do płatności ONW. Co do zarzutu braku podstaw do wznowienia postępowania organ II instancji wywiódł, że fakt iż strona nie prowadziła indywidualnej i samodzielnej działalności rolniczej na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku istniał w dniu wydawania decyzji, ale został ujawniony i potwierdzony wyrokami sądów Rejonowego w S. i Okręgowego w G. Organ II instancji argumentował, że wbrew stanowisku strony skarżącej podstawą do wznowienia były wyżej opisane nowe okoliczności, a nie wyroki sądowe.

Odnosząc się do zarzutu A.B., że jest on wpisany do krajowego systemu ewidencji producentów rolnych i ma nadany numer ewidencyjny organ stwierdził, iż wniosek o wpis do rejestru to jedynie deklaracja wnioskodawcy, zawierająca m. in. dane osobowe, adresowe i numer rachunku bankowego producenta.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.B. zarzucił naruszenie art. 9 kpa poprzez zmianę wykładni organu co do obowiązującego prawa skutkującą wydaniem decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt5 kpa poprzez błędnąjego wykładnię polegającą na przyjęciu tezy, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania podczas, gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że brak jakichkolwiek podstaw do takiego wznowienia;

- naruszenia art. 13 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz.76) poprzez uznanie, że wnoszący odwołanie nie jest producentem rolnym podczas, gdy fakt ten może być skutecznie zakwestionowany jedynie w drodze decyzji administracyjnej odmawiającej wpisu do ewidencji producentów, a nie w inny sposób;

- naruszenia § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 73 poz. 657) poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że skarżący nie spełnia warunków do otrzymania płatności ONW za 2004 r., w sytuacji gdy prawidłowa analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący powinien otrzymać powyższe płatności;

- naruszenie art. 6 kpa poprzez zakwestionowanie umów cywilnych zawartych przez skarżącego ze Spółką z o.o. S. podczas, gdy w postępowaniu administracyjnym organ nie jest uprawniony do badania czy zawarta umowa była umową ważną w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Ten zarzut skarżący podnosi z ostrożności procesowej.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie jest zasadne stanowisko organów orzekających, że w momencie wydawania decyzji z dnia 23 grudnia 2004 r. skarżący nie prowadził indywidualnie i samodzielnie gospodarstwa rolnego na gruntach zadeklarowanych we wniosku. Zakwestionował stanowisko organów orzekających w sprawie, iż fakt ten istniał w dniu wydawania tej decyzji albowiem skarżący go nie ukrywał. Najpóźniej te fakty stały się znane organowi l instancji w październiku 2005 r. kiedy to dokonano kontroli prowadzonej przez niego działalności. Potwierdza to zapis w protokole kontrolnym z dnia 27 października 2005 r., w którym w uwagach powołana jest umowa z dnia 30 kwietnia 2004 r. zawarta przez skarżącego ze spółką S.. Z tych przyczyn rzeczywistą przyczynę wznowienia postępowania stanowiły wyroki karne, co jest niezgodne z art. 145 kpa. Zdaniem strony skarżącej organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 13 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2004 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez ustalenie, że skarżący nie jest producentem rolnym w sytuacji, gdy fakt ten mógł być kwestionowany jedynie w drodze decyzji administracyjnej odmawiającej wpisu do ewidencji producentów. Okoliczność ,że skarżący posiada status producenta rolnego potwierdzony stosownym zaświadczeniem wiąże organy administracji, które nie mogą, bez wzruszenia wpisu do ewidencji i uznawać, że skarżący takiego statusu prawnego nie posiada.

Uzasadniając zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r wywodził ,iż skarżący jest producentem rolnym co potwierdza wpis do ewidencji, przestrzegał wymagań określonych w rozporządzeniu, a w 2004 r. posiadał grunty rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha, co uprawniało go do otrzymania płatności ONW.

Na podstawie umowy stał się bezsprzecznie posiadaczem gruntów rolnych w rozumieniu art. 336 k.c. Dodatkowo argumentował, że władanie gruntem nie musi polegać na jego fizycznej uprawie. Władanie to musi odpowiadać treści zawartej umowy, która kształtuje prawa i obowiązki posiadacza. Stąd też okoliczność, iż pracownicy spółki z o.o. po zawarciu umowy nadal uprawiali użyczone skarżącemu grunty nie ma znaczenia prawnego dla sprawy, ponieważ skarżący mógł uprawiać ten grunt za pomocą kogokolwiek. Treść umów strony ułożyły wg własnego uznania kierując się w tym względzie zasadą swobody umów. Celem umów była poprawa sytuacji finansowej spółki albowiem dzierżawcy mogli mieć pełniejsza kontrolę nad wydzierżawionym gruntami, co zapewniało ich utrzymanie we właściwej kulturze upraw. Zgodnie z zasadą swobody umów strony ustaliły czynsz za dzierżawę gruntów, który wbrew twierdzeniom organów administracji nie był prostym odpowiednikiem uzyskanych dopłat.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubuskiego Oddziału Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Odnosząc się do zarzutu związanego z uznaniem, iż skarżący nie jest producentem rolnym organ wskazał, iż żaden przepis prawa nie wymaga odmowy rejestracji w charakterze producenta rolnego dla zakwestionowania takiego statusu prawnego, bowiem istnieje możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu na wskazany fakt. Wywodzi też, że organ l instancji nie był uprawniony do orzekania o ważności przedmiotowych umów, i w tym przedmiocie nie orzekał, gdyż jest to właściwość sądów powszechnych. Organ jedynie w oparciu o dokumentację zebraną w postępowaniu karnym ustalił odmienny stan faktyczny niż zadeklarowany przez skarżącego. A ten stan uprawniał organ do przyjęcia, iż skarżący nie spełniał kryteriów niezbędnych dla uzyskania płatności ONW skoro nie był posiadaczem zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych i nie prowadził on na tych gruntach działalności rolniczej, wobec czego nie miał prawa do uzyskania spornych dopłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 23 grudnia 2004 r. Organ wskazywał i podstawą tą było ujawnienie nowych okoliczności nieznanych mu w chwili wydawania decyzji z dnia 23 grudnia 2004 r., tj. okoliczności, iż A.B. nie prowadził na gruntach zadeklarowanych we wniosku, złożonym w dniu [...] r. działalności rolniczej. Wywodził, iż okoliczność ta istniała w dniu wydawania decyzji z dnia 23 grudnia 2004 r., zaś jemu stała się znana w skutek zapoznania się z wyrokami Sądu Rejonowego w S. i Okręgowego w Gorzowie Wlkp. i ich uzasadnieniami złożonymi przez skarżącego w dniu 8 stycznia 2007 r. W ocenie Sądu już sam opis czynu, za który prawomocnie skazany został A.B. zawarty w sentencji wyroku Sadu Rejonowego w S. z dnia 29 czerwca 2006 r. utrzymanego w mocy orzeczeniem sądu II instancji, dawał podstawę do uznania, iż ujawniły się nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Ze wskazanego opisu wynika, iż złożony przez niego wniosek o dopłaty do gruntów rolnych (w tym płatności ONW) na 2004 r. zawierał nieprawdę co do faktu rzeczywistego posiadania przez niego gruntów rolnych w oparciu o umowę użyczenia. Tym samym spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania. W takich okolicznościach nie można za uzasadnione uznać wywodów skargi, iż nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności, a przyczyną wznowienia były w rzeczywistości jedynie wyroki karne, a w istocie - dokonanie w oparciu o te wyroki innej interpretacji znanych organowi już wcześniej okoliczności faktycznych. W szczególności skarżący podkreślał, iż organ w dacie wydawania decyzji z dnia 23 grudnia 2004 r. posiadał wiedzę co do faktu zawarcia umów użyczenia i o wynikających z ich treści zasadach prowadzenia gospodarstwa przez skarżącego. Zasadności tych twierdzeń strona skarżąca nie wykazała. Fakt, iż w dniu kontroli na gruncie przeprowadzonej w dniu 27 października 2005 r. pracownik organu miał możliwość zapoznania się z umową z dnia 30 kwietnia 2005 r. nie oznacza, iż już wówczas organowi znana stała się okoliczność, iż skarżący mimo formalnego zawarcia umowy faktycznie nie prowadzi na zadeklarowanych we wniosku gruntach działalności rolniczej.

W zakresie zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania wskazać należy, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie a w szczególności prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. prowadzi do uznania, iż w sprawie niezależnie od podstawy wznowieniowej z pkt 5 § 1 art. 145 kpa zaistniała również przyczyna wznowienia postępowania o jakiej mowa z pktl tego artykułu. Zgodnie z tym przepisem podstawa wznowienia postępowania zachodzi również w sytuacji, gdy okaże się, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Wskazać należy, iż podstawą do przyznania płatności decyzją z dnia 23 grudnia 2004 r. był wniosek z dnia [...] r. w którym skarżący zadeklarował prowadzenie działalności rolniczej na wskazanych w nim działkach od A do P o numerach [...].

Wniosek został złożony na urzędowym formularzu wg wzoru ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 523). Prócz wskazania gruntów do naliczenia płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, skarżący zawarł w nim oświadczenia i zobowiązania. W szczególności oświadczył, że znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 k.k. oraz znane są mu zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. Tym samym przez fakt złożenia wniosku skarżący potwierdził, iż jest posiadaczem gruntów w nim wskazanych. Nie może budzić wątpliwości, iż wniosek taki jest zasadniczym dokumentem stanowiącym podstawę przyznania dopłaty. W postępowaniu o przyznanie dopłat nie jest wymagane wykazanie dowodami faktu bycia posiadaczem i prowadzenia działalności rolniczej na posiadanych gruntach. W szczególności nie jest wymagane wykazanie się tytułem prawnym do gruntu, co oznacza, iż w sytuacji gdy nie zaistnieje sytuacja zadeklarowania do dopłat tych samych gruntów przez różne podmioty organ ogranicza kontrolę administracyjną wniosku do poprawności i zupełności jego wypełnienia. Wystarczające zatem do przyznania dopłat są oświadczenia zawarte we wniosku podmiotu ubiegającego się o dopłatę. Podkreślenia wymaga, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] A.B. uznany został winnym:

- wprowadzenia w błąd ARiMR, iż jest producentem rolnym będącym w posiadaniu gruntów rolnych i w tym celu zawarł fikcyjną umowę użyczenia gruntów rolnych;

- przedłożył poświadczając nieprawdę wniosek o dopłaty do gruntów rolnych w wyniku czego doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez ARiMR z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania,

to jest czynu z art. 186§ 1 i art. 297 § 1 k.k. wzw. żart. 11§2 k.k. wzw. żart. 12 k.k. W świetle tego wyroku nie może budzić wątpliwości, iż wniosek z dnia 9 czerwca 2004 r, złożony przez skarżącego w dniu [...] r. był wnioskiem potwierdzającym nieprawdę co do faktu posiadania przez niego gruntów rolnych i prowadzenia na nich działalności rolniczej.

Fałszywym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pktl k.k. jest m. in. fałszywy dokument. Jeśli chodzi o dokumenty to za prawdziwy przyjmuje się dokument posiadający łącznie trzy cechy:

- został wystawiony przez osobę lub instytucję która powinna go wystawić,

- treść dokumentu odpowiada rzeczywistości,

- dokument posiada treść niezmienioną tj. taka jaką nadał mu wystawca.

W razie braku którejkolwiek ze wskazanych cech mamy do czynienia z dokumentem fałszywym. Zatem fałszywym jest również dokument dotknięty fałszem intelektualnym, który wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu, w poświadczeniu nieprawdy w jej części istotnej, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń (vide: Komentarz do KPA - B. Adamiak, J. Borkowski, wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005 r., str.639).

W świetle wskazanych okoliczności wniosek skarżącego z dnia 9 czerwca 2004 r. musi być uznany za dokument, który okazał się fałszywy w rozumieniu pkt 1 § 1 art. 145 kpa - spełniona została bowiem druga przesłanka omawianej przyczyny wznowienia postępowania, gdyż sfałszowanie dowodu zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Wprawdzie bowiem skarżący skazany został za popełnione w zbiegu przestępstwo przeciwko mieniu (art. 286 § 1 k.k.) i obrotowi gospodarczemu (art. 297 § 1 k.k.) to jednak do ustawowych znamion czynu zabronionego z art. 297 § 1 k.k. należy posłużenie się podrobionym, przerobionym, poświadczającym nieprawdę albo nierzetelnym dokumentem albo nierzetelnym, pisemnym oświadczeniem dotyczącym okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania m. in od instytucji dysponujących środkami publicznymi wsparcia finansowego np. w postaci dotacji, subwencji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy.

Wprawdzie organy administracji publicznej nie prowadziły postępowania w zakresie tej przesłanki wznowienia postępowania to materiał dowodowy zgromadzony przez nie potwierdza jednoznacznie jej istnienie. Wskazać przy tym należy, iż w wyroku 7 sędziów z dnia 15 listopada 1999 r. w sprawie FSA 1/99 (ONSA 2000/2 poz. 45) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w sytuacji wznowienia postępowania z urzędu treść art. 149 § 2 kpa uzasadnia wniosek, iż postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic takiego postępowania tylko do postawy wznowienia wskazanej w postanowieniu, a przedmiotem ustaleń mogą być wszystkie podstawy wskazane w art. 145 § 1 kpa z wyjątkiem określonej w pkt 4. Należy mieć również na uwadze regulację art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przywoływanej dalej jako ppsa, zgodnie, z którym ustalenie wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego co do faktu popełnienia przestępstwa wiąże sąd administracyjny. Sąd administracyjny jest związany treścią sentencji prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym. W konsekwencji Sąd ten nie może dokonywać tych samych ustaleń, których dokonał już sąd karny co do popełnienia przestępstwa.

Mając na uwadze wskazane okoliczności uznać należało, iż fakt zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 23 grudnia 2004 r. nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu poczynione w toku wznowionego postępowania ustalenia organu oparte na dokumentach urzędowych (sentencje wyroków karnych) oraz analiza treści umów zawartych przez skarżącego z PRP S., stanowiły materiał dowodowy uzasadniający przyjęcie, iż skarżący nie był posiadaczem gruntów rolnych wskazanych we wniosku i faktycznie nie prowadził na nich działalności rolniczej, gdyż nadal jak przed zawarciem umów czyniła to spółka.

Samo istnienie formalnego tytułu prawnego do władania gruntem nie stanowi podstawy do przyznania dopłat. Prawnym wymogiem jest prowadzenie na nich działalności rolniczej przez jego rzeczywistego posiadacza. W rozpoznawanej sprawie umowa użyczenia miała stanowić jedynie formalny tytuł prawny do fikcyjnego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat.

Co do zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności to Sąd podziela pogląd organu co do specyfiki postępowania o nadanie statusu producenta rolnego będącego w istocie jedynie formą rejestracji na podstawie danych wskazywanych przez wnioskodawcę w celu uzyskania numeru identyfikacyjnego niezbędnego do ubiegania się o dopłaty bezpośrednie. Przepis art. 76 § 3 kpa dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Nie wyklucza to prowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu. Oba domniemania mogą być obalone wszelkimi środkami dowodowymi. Takim przeciwdowodem może być sentencja prawomocnego wyroku karnego skazującego również za wprowadzenie w błąd ARiMR co do tego, iż jest producentem rolnym będącym w posiadaniu gruntów rolnych. W zaistniałych okolicznościach sprawy zachodziły podstawy do uchylenia przez organ decyzji ostatecznej z dnia 23 grudnia 2004 r.

Te zatem okoliczności zadecydowały, iż Sąd skargę na mocy art. 151 ppsa oddalił.