Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty należności za podróże służbowe oddala skargę

A. U., funkcjonariuszka Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w S., została skierowana do odbycia adaptacji zawodowej w Oddziale Prewencji Policji w G. w terminie do [...] października 2019 r. do [...] stycznia 2020 r.

W raporcie z [...] września 2019 r. skarżąca zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o wyrażenie zgody na zmianę miejsca i terminu odbycia adaptacji zawodowej z uwagi na jej sytuację rodzinną oraz oświadczyła, że nie będzie wnioskowała o zwrot kosztów dojazdu, zakwaterowania i wyżywienia.

W dniu [...] grudnia 2019 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego w S. wystawił skarżącej polecenie wyjazdu służbowego (nr [...]) do Oddziału Prewencji Policji w B. od dnia [...] grudnia 2019 r. do [...] marca 2020 r., celem odbycia adaptacji zawodowej. W poleceniu wyjazdu służbowego został wskazany środek lokomocji PKS/PKP.

W dniu 23 marca 2020 r., po odbyciu adaptacji zawodowej, A. U. złożyła w Wydziale Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w B. wniosek o zwrot m. in. kosztów dojazdów prywatnym pojazdem, z miejsca zamieszkania do B., według cen biletów PKP/PKS. A. U. dołączyła do wniosku zestawienie kosztów podróży na trasie S.-B. i z powrotem, na łączną kwotę 3.480 zł.

Pismem z 27 maja 2020 r. skarżąca zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w S. o wyrażenie zgody na rozliczenie kosztów dojazdu do Oddziału Prewencji Policji w B. prywatnym pojazdem z miejsca zamieszkania (S.) do miejsca pełnienia służby, według cen biletu. Funkcjonariuszka podniosła, że nie miała możliwości dotarcia do miejscowości, w której odbywała adaptację zawodową środkiem komunikacji wskazanym w poleceniu wyjazdu służbowego, z uwagi na "bardzo ograniczoną" liczbę połączeń PKS.

Komendant Miejski Policji w S. w piśmie z 9 czerwca 2020 r. poinformował skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu jej raportu z [...] maja 2020 r. z uwagi na to, że nie posiadała zgody na dojazdy pojazdem prywatnym.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z [...] listopada 2020 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.), odmówił skarżącej wypłaty należności za podróże służbowe w związku z oddelegowaniem do odbycia adaptacji zawodowej w Oddziale Prewencji Policji w B. w dniach od [...] grudnia 2019 r. do [...] marca 2020 r. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że A. U. zrzekła się prawa do zwrotu kosztów dojazdu, zakwaterowania i wyżywienia, a ponadto dojazdy do miejsca odbywania adaptacji zawodowej realizowała innym środkiem transportu niż wskazany w poleceniu wyjazdu służbowego.

A. U. w odwołaniu od tej decyzji podniosła, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia (Dz.U. z 2020 r., poz. 903), przełożony policjanta, o którym mowa w § 1 ust 2, określa środek transportu odpowiedni do odbycia krajowej podróży służbowej, uwzględniając m. in. dogodność połączeń na danej trasie oraz termin i pilność załatwienia czynności służbowej.

Skarżąca podkreśliła, że pełniła służbę w różnych godzinach oraz w święta i nie miała możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby środkiem wskazanym w poleceniu wyjazdu służbowego (PKS/PKP) z uwagi na brak połączeń na trasie S. - B.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Komendant Główny Policji decyzją z [...] sierpnia 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] listopada 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 113 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 2, § 9 pkt 1 i § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r.

Komendant Główny Policji wyjaśnił, że policjantowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości przysługuje zwrot kosztów przejazdu na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel podroży służbowej (oddelegowania) i z powrotem (§ 2 ust. 1 pkt 2 lit a) oraz że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia, zwrot kosztów przejazdu obejmuje cenę biletu określonego środka transportu wraz z opłatami dodatkowymi, z uwzględnieniem posiadanej przez policjanta ulgi na dany środek transportu. Z § 11 ust. 3 rozporządzenia wynika ponadto, że rozliczenia kosztów podroży dokonuje się na podstawie załączonych przez policjanta dokumentów (rachunki, bilety).

Organ II instancji odnosząc powołane przepisy prawa do okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdził, że jeżeli A. U. nie korzystała ze środka transportu wskazanego w poleceniu wyjazdu służbowego (PKP/PKS), to nie może rozliczyć kosztów podroży służbowej na ten środek transportu. Organ dodał, że możliwość rozliczenia kosztów podróży ryczałtem istnieje tylko w przypadku rozliczenia dojazdów środkami komunikacji miejscowej (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji podniósł również, że według § 2 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku policjanta zamieszkałego poza stałym miejscem pełnienia służby (a taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie), przełożony właściwy w sprawach osobowych może uznać, dla celów rozliczenia kosztów krajowej podróży służbowej, miejscowość zamieszkania za stałe miejsce pełnienia służby, jeżeli: 1) policjant wykonuje stale lub głównie czynności służbowe poza stałym miejscem pełnienia służby albo 2) spowoduje to zmniejszenie kosztów krajowej podróży służbowej. W rozpatrywanej sprawie przełożony skarżącej nie uznał miejsca zamieszkania za stałe miejsce pełnienia służby przez skarżącą, jak również nie spowodowało to zmniejszenia kosztów podroży. Zatem przedłożone przez skarżącą rozliczenie kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania (S.) do Oddziału Prewencji Policji w B. nie mogło być uznane.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wbrew zapatrywaniu organu I instancji, oświadczenie woli funkcjonariuszki, zawarte w raporcie z [...] września 2019 r., o zrzeczeniu się praw wynikających z delegowania, z uwagi na treść art. 113 ust. 1 ustawy o Policji, nie mogło stanowić podstawy do odmowy wypłaty należności za podróże służbowe w związku z oddelegowaniem skarżącej do odbycia adaptacji zawodowej w Oddziale Prewencji Policji w B.

A. U. w piśmie z 15 września 2021 r. zaskarżyła decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 7a k.p.a. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia. Skarżąca wniosła o jej uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).

W uzasadnieniu zarzutów A. U. podniosła, że Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę, że polecenie służbowe nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nie mogło być realizowane środkami PKS/PKP w związku z brakiem dogodnego dojazdu w godzinach służby. A. U. podkreśliła, że nie miałam możliwości dojechania wskazanym w poleceniu wyjazdu służbowego środkiem lokomocji PKS/PKP oraz że służbę pełniła w różnych godzinach, w niedzielę i święta, kiedy nie było żadnego połączenia PKS/PKP. Konieczność codziennych dojazdów prywatnym samochodem z miejsca zamieszkania (S.) do miejsca pełnienia służby (B.), oddalonych od siebie o ok. 150 km, stanowiło dla niej duże utrudnienie oraz generowało bardzo wysokie koszty.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona przez A. U. decyzja z [...] sierpnia 2021 r., którą Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] listopada 2020 r. o odmowie wypłaty skarżącej należności za podróże służbowe w związku z oddelegowaniem do odbycia adaptacji zawodowej w Oddziale Prewencji Policji w B. w dniach od [...] grudnia 2019 r. do [...] marca 2020 r. nie narusza prawa i dlatego jej skarga jest nieuzasadniona

Według art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w razie przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości albo delegowania go do czasowego pełnienia służby, policjantowi przysługują należności za podróże służbowe i przeniesienia.

Stosownie do § 2 ust.1 pkt 2 lit a) i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia (Dz. U. z 2020 r. poz. 903), policjantowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości (poza stałym miejscem pełnienia służby) przysługuje m.in. zwrot kosztów przejazdu (ceny biletu środka transportu) na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel podroży i z powrotem, przy czym § 2 ust. 3 stanowi, że w przypadku policjanta zamieszkałego poza stałym miejscem pełnienia służby, przełożony właściwy w sprawach osobowych może uznać, dla celów rozliczenia kosztów krajowej podróży służbowej, miejscowość zamieszkania za stałe miejsce pełnienia służby, jeżeli: 1) policjant wykonuje stale lub głównie czynności służbowe poza stałym miejscem pełnienia służby albo 2) spowoduje to zmniejszenie kosztów krajowej podróży służbowej.

Należy zwrócić uwagę na to, że skarżąca zwracając się raportem z [...] września 2019 r. o wyrażenie zgody na zmianę miejsca i terminu odbycia adaptacji zawodowej z OPP G. na OPP B. zrzekła się prawa do zwrotu kosztów dojazdu, zakwaterowania i wyżywienia.

Z tej delegacji została odwołana z dniem [...] marca 2020 r. Dopiero po zakończeniu delegacji, raportem z [...] maja 2020 r. skarżąca zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w S. o wyrażenie zgody na rozliczenie delegacji w terminie od [...] grudnia 2019 r. do [...] marca 2020 r. do Ośrodka Prewencji Policji w B. prywatnym pojazdem z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby (B.), według cen biletu PKS/PKP.

Zdaniem Sądu zrzeczenie się prawa do tego rodzaju świadczenia przysługującego policjantowi jest dopuszczalne. Niewątpliwie nie jest ono elementem uposażenia policjanta, o czym świadczy art. 127 ust. 2 ustawy o Policji. Ponadto przepis art. 127 ust. 1 przewiduje jedynie ochronę prawa do uposażenia wyłącznie w zakresie ograniczenia potrąceń z tego świadczenia, odsyłając w tej materii do określonych przepisów prawa pracy oraz innych przepisów szczególnych stosowanych do wynagrodzeń za pracę, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Nie ma powszechnie obowiązujących przepisów prawa, które zakazywałyby policjantowi zrzeczenia się prawa do zwrotu kosztów podróży służbowej. Zdaniem Sądu za taki przepis nie może być uznany art. 113 ust. 1 ustawy o Policji, jako że mechanizm powstania takiego prawa nie ma z tego punktu widzenia istotnego znaczenia.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy raport skarżącej z [...] maja 2020 r. należałoby zatem potraktować jako odwołanie zrzeczenia się prawa do zwrotu kosztów podróży służbowej zawartego w raporcie z [...] września 2019 r.

Należy przyjąć, że odwołanie zrzeczenia zostało uwzględnione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. – adresata roszczenia skarżącej, o czym świadczy wydanie przez ten organ w dniu [...] listopada 2020 r. decyzji merytorycznej (odmownej) w tej sprawie, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2021 r.

Przechodząc do oceny meritum tej odmowy należy przede wszystkim podkreślić, że w świetle obowiązujących przepisów prawa zakres uprawnień związanych z delegacją służbową determinuje polecenie wyjazdu służbowego (§ 1 ust. 1 i 2, § 2 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1 i 2 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 31 października 2002 r.). W poleceniu delegującym skarżącą do pełnienia służby w B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. określono, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia środki lokomocji - PKS/PKP. W takim przypadku zwrot kosztów przejazdu obejmuje cenę biletu określonego środka transportu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Na etapie wydania polecenia wyjazdu służbowego do B., ani w trakcie pełnienia służby w ramach tej delegacji skarżąca nie kwestionowała treści polecenia w zakresie określonych w nim środków lokomocji, nie wnioskowała o zgodę na przejazdy do miejsca delegowania własnym samochodem, co przewiduje § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Jedynie we wspólnym raporcie z [...] stycznia 2020 r. skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w S. zwróciła się z prośbą o przyznanie osobom składającym raport, pojazdu służbowego w celu dojeżdżania do służby do OPP w B.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca w czasie delegacji dojeżdżała do B. własnym samochodem niejako "na własną rękę", bez zgody przełożonego (o taką zgodę się w ogóle nie ubiegała), z naruszeniem warunków określonych w poleceniu wyjazdu służbowego z [...] grudnia 2019 r. Wobec samowolnego naruszenia polecenia służbowego żądanie skarżącej nie ma podstaw prawnych. Nie ma przy tym znaczenia usprawiedliwianie post factum tego naruszenia trudnościami komunikacyjnymi, związanymi z korzystaniem ze środków komunikacji publicznej – PKP lub PKS, ani też ograniczenie roszczenia do kosztów przejazdu według cen biletów PKP/PKS.

Sąd nie uznaje wreszcie za uzasadnione zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zdaniem Sądu, organ przeprowadził postępowanie w tej sprawie z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Komendantowi Głównemu Policji nie można także zarzucić naruszenia art. 7a k.p.a., który stanowi w § 1, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Z art. 7a ust. 2 pkt 2 k.p.a. wynika bowiem, że powyższego przepisu nie stosuje się w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanym przypadku okoliczności faktyczne są niesporne. Nie budzą też wątpliwości interpretacyjnych zastosowane w sprawie normy prawa materialnego.

Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że Komendant Główny Policji prawidłowo odmówił wypłaty skarżącej należności za podróże służbowe w związku z delegowaniem do czasowego pełnienia służby w Oddziale Prewencji Policji w B. Samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu nie jest dostatecznym powodem uwzględnienia skargi, jeżeli jej zarzuty nie mają prawnego uzasadnienia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.