Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 357/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie udostępnienia kopii akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 357/16 odrzucił skargę M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie udostępnienia kopii akt sprawy

Uzasadniając powyższe postanowienie, Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 6 lipca 2016 r. skarżąca M. W. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2016 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Uwzględniając powyższe, Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 11 stycznia 2017 r. wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 6 lipca 2016 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od skargi pod rygorem jej odrzucenia.

Skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 6 grudnia 2016 r., występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Postanowieniem z dnia 3 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu oddalił, a zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 1 czerwca 2017 r. sygn. II OZ 558/17. Wobec faktu, że wymagany wpis od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 7 kwietnia 2016 r. nie został przez skarżącą uiszczony, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a. skargę M. W. postanowił odrzucić.

Zażalenie na ww. postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła M. W., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała, że Sąd I instancji nie rozważył faktycznych możliwości finansowych skarżącej, posiadając z urzędu wiedzę o kilkunastu postępowaniach prowadzonych z jej udziałem. Podniosła jednocześnie, że pozostają dla niej niejasne przesłanki braku zwolnienia jej od kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze, że w tożsamych postępowaniach prowadzonych pod sygn. II SA/Gd 729/15 i II SA/Gd 730/15 Sąd zwolnił skarżącą z kosztów sądowych i ustanowił dla niej pełnomocnika. Według skarżącej, niedopuszczalne jest dokonywanie przez Sąd tego rodzaju selekcji spraw, co wzbudza podejrzenia, że Sąd – jak zauważyła skarżąca - kierował się najwyraźniej pozamerytorycznymi poglądami i dokonywał niezrozumiałych wyborów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia, na jakich oparł się Sąd I instancji odnośnie do tego, że skarżąca prawidłowo wezwania, pomimo upływu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wpisu tego nie uiściła. Zasadnym w tych warunkach było odrzucenie przez Sąd I instancji nieopłaconej skargi.

Argumentacja skarżącej nakierowana jest na wykazanie, że wadliwość zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi jest spowodowana błędnym rozpoznaniem jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny tak formułowanego stanowiska jednakże nie podziela, albowiem skarżąca nie dostrzega, że w kontrolowanym postępowaniu jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2016 r. Polemiczne oceny względem tego orzeczenia formułowane przez skarżącą nie mogą mieć wpływu na uznanie, że skarżąca – wobec odmowy zwolnienia jej od kosztów sądowych - była zobowiązana do ich uiszczenia (w zakresie wpisu sądowego od skargi), a po drugie, że prawidłowym następstwem prawnym zaniechania powyższego obowiązku było odrzucenie skargi, o czym wiążąco stanowi art. 220 § 3 p.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny pozostaje w rozpoznawanej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2017 r. o odrzuceniu skargi, dlatego też poza zakresem merytorycznej oceny pozostają te zarzuty zażalenia, które dotyczą postanowienia z dnia z dnia 6 grudnia 2016 r. Jedynie na marginesie zauważyć trzeba, że w treści uzasadnienia ww. postanowienia w sposób jednoznaczny wyjaśnione zostały powody jakie stały za odmownym rozpatrzeniem wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy i jaki wpływ na to miało niewłaściwe zastosowanie się przez stronę do wezwania do niej skierowanego na mocy zarządzeń z dnia 26 sierpnia 2016 r. i z dnia 5 października 2016 r. W tych warunkach przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych trudno określić jako "niejasne", jak chce tego skarżąca. Trudno także podzielić stanowisko skarżącej traktujące zaskarżone orzeczenie jako jej "wrogie". Wymaganie od strony skarżącej, by uiściła wpis sądowy od skargi nie stanowi ograniczenia jej prawa dostępu do sądu, gdyż strona ma możliwość ubiegać się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, jeżeli wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczność, że wniosek skarżącej w tym przedmiocie nie został uwzględniony nie była podyktowana nadmiernym formalizmem procesowym, jakim miał kierować się w ocenie skarżącej Sąd, ile była spowodowana ściśle określonymi zaniechaniami skarżącej, które doprowadziły do tego, że w jej przypadku nie można było mówić o wykazaniu spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.