Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 534/17 oddalające wniosek K. J. o wyłączenie sędziego NSA Krystyny Kutzner i sędziego WSA Barbary Pasternak w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia żądanej treści postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 534/17 oddalił wniosek K. J. o wyłączenie sędziego NSA Krystyny Kutzner i sędziego WSA Barbary Pasternak w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia żądanej treści.

W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania wadliwie i nieobiektywnie nie jest przesłanką wystarczającą do jego wyłączenia. W ocenie Sądu żaden z podniesionych przez skarżącego argumentów nie uzasadnia wyłączenia w/w sędziów od orzekania w rozstrzyganej sprawie. Sąd podał, że – wbrew sugestiom skarżącego – wydawane w sprawie zarządzenia były doręczane, zawierały one podstawę prawną i nakładały na stronę określone obowiązki. Skarżący mógł się z nimi nie zgadzać i wnosić środki zaskarżenia.

Sąd nie stwierdził również, aby zarówno sędzia NSA Krystyna Kutzner, jak i sędzia WSA Barbara Pasternak podejmowały jakiekolwiek działania lekceważące wnioskodawcę jako skarżącego i aby sprawy skarżącego nie były rozpoznawane w WSA w Krakowie. Sąd podkreślił, że rozpoznanie spraw nie oznacza, że zawsze będą one rozstrzygane na korzyść skarżącego. Sąd nie stwierdził również, aby uzasadniony był zarzut braku kontroli Przewodniczącej Wydziału III, sędzi NSA Krystyny Kutzner nad załatwianiem sprawy skarżącego. Uprawnień kontrolnych co do działania Wydziału nie posiada zaś sędzia WSA Barbara Pasternak.

Sąd nie stwierdził, aby sędzia NSA Krystyna Kutzner lub sędzia WSA Barbara Pasternak wywierały jakikolwiek wpływ na innych sędziów w zakresie rozstrzygania spraw skarżącego. Zarzut ten jest – w ocenie Sądu – całkowicie gołosłowny. W ocenie Sądu nie jest zasadny także zarzut podważający prawidłowość czynności wstępnych podejmowanych w sprawach skarżącego przez Przewodniczącą wydziału (sędziego NSA Krystynę Kutzner). W ocenie Sądu nawet postanowienie NSA z dnia 10 maja 2017 r. sygn. akt I OPP 15/17 stwierdzające przewlekłość postępowania przez WSA nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia Sędzię NSA Krystynę Kutzner i Sędzię WSA Barbarę Pasternak.

Sąd I instancji wskazał, że uwzględnił w niniejszej sprawie oświadczenia w/w sędziów złożonych do akt sprawy o braku podstaw do wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a.").

Na powyższe postanowienie K. J. wniósł zażalenie ponownie wskazując na stronniczość sędziów, o których wyłączenie wnosi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a.

Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Barbary Pasternak i Krystyny Kutzner. Skarżący bowiem, ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani też w zażaleniu nie przedstawił przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie tych sędziów. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne odczucie skarżącego co do celowości złożonego wniosku.

Wskazać ponadto należy, że sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie, w postępowaniu przed Sądem I instancji złożyli oświadczenia o braku podstaw prawnych wymienionych w art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia ich od orzekania w sprawie K. J. w sprawie w sprawie III SA/Kr 534/17. Natomiast w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie NSA z dnia: 12 marca 2012 r. I FZ 147/12; z dnia 9 października 2013 r. II OZ 851/13; z dnia 24 września 2014 r. I OZ 754/14).

Mając na uwadze podniesione okoliczności oraz treść oświadczeń złożonych przez sędziów, których wyłączenia żądał skarżący, uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, iż w sprawie nie zachodzą wymienione w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie tych sędziów.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.