Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o d d a l a skargę

Wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie długu celnego, uznając, iż organy celne naruszyły przepis art. 265 1 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 265 1 Kodeksu celnego jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą przemawia interes publiczny lub słuszny interes strony. W ocenie Sądu organy celne obu instancji przeprowadziły postępowanie nie wyjaśniając w jego toku, czy przepis art. 265 1 Kodeksu celnego może mieć w sprawie zastosowanie oraz czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawia za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej.

W związku z ww. wyrokiem Dyrektor Izby Celnej skierował do P. B. pismo informujące o możliwości nadesłania dodatkowych dowodów jak również zapoznania się z dotychczas zgromadzonym materiałem dowodowym zwracając stronie uwagę na fakt, iż w swoim wniosku z dnia 17 września 2001 r. nie wskazała na przesłanki odnoszące się do interesu publicznego lub ważnego interesu strony.

Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej , po ponownym rozpoznaniu wniosku P. B. z dnia 17 września 2001 r. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] r. w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego stwierdzając, iż wnioskodawca nie wskazał konkretnych przesłanek odnoszących się do interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiających za zmianą ostatecznej decyzji w przedmiocie długu celnego.

Od powyższej decyzji pełnomocnik P. B. wniósł odwołanie, w którym zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 2651, 262 Kodeksu celnego oraz art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej.

Pełnomocnik nie zgodził się z organem celnym, iż P. B. w swoim wniosku z dnia 17 września 2001 r. nie powołał się na przesłanki ważnego interesu strony oraz interesu publicznego. Jego zdaniem organy celne tego ważnego interesu strony i interesu społecznego należycie nie rozważyły. Wskazał, iż ważny interes strony przejawia się tym, że organy celne wydając decyzje z dnia 28.12.2000r., oraz z dnia 4.03.1998 r. naruszyły normy konstytucyjne wynikające z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 w związku z tym, iż decyzje te, określające niedopłatę długu celnego rozstrzygają sprawę skarżącego, identyczną co do sytuacji prawnej jak sprawa zakończona orzeczeniem SN z dnia 2.12.1999 r. sygn. akt III RN 104/99 oraz wyrokiem NSA z dnia 6.08.1997 r w sposób odmienny. Dokonując takiej odmiennej oceny przedmiotowej sprawy organy naruszyły zasadę pewności prawa, zasadę sprawiedliwości społecznej a także zasadę równości wobec prawa. Zasady te gwarantują obywatelom, których prawna i faktyczna sytuacja wobec organów jest zbliżona, że zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeżeli nie tożsamej treści a organ administracji może na podstawie decyzji różnicować sytuacje obywateli w zakresie określonej grupy stosunków tylko na podstawie różnej sytuacji faktycznej, wyraźnego nakazu prawa lub ze względu na ważny interes publiczny, przemawiający za odmiennym traktowaniem poszczególnych obywateli.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując stanowisko, iż P. B. i nie wykazał istnienia swojego ważnego interesu lub interesu publicznego uzasadniającego uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] r. dotyczącej długu celnego. Zdaniem organu, sam fakt przytoczenia orzeczeń Sądu nie oznacza bowiem wypełnienia tego obowiązku, tym bardziej, iż strona nie odniosła treści wyroku do swojej sytuacji i nie wykazała wprost na czym polega jej ważny interes bądź interes publiczny. Natomiast odnosząc się do powoływanego przez stronę orzeczeń, organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie nie jest sprzeczne z tymi orzeczeniami. Dyrektor nie dopatrzył się również w swoim działaniu naruszenia powołanych zasad konstytucyjnych - zasady równości wobec prawa, ani sprawiedliwości społecznej.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik wniósł o jej uchylenie w związku z naruszeniem przez organy celne art. 265 1 Kodeksu celnego w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez błędną jego wykładnię oraz zasad pewności prawa i sprawiedliwości społecznej, prawa skarżącego do jednolitego rozumienia i stosowania przez organy publiczne norm prawa materialnego (art. 23 prawa celnego w zw. z ORNIS), zasady równości , a także art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł takie same argumenty jak powoływane w odwołaniu. Wskazał także na działania organów celnych podjęte w trakcie postępowania celnego w sprawie wymiaru długu celnego (dotyczące dokonanej klasyfikacji taryfowej sprowadzonego samochodu), które jego zdaniem naruszały prawo i świadczą o istnieniu ważnego interesu strony i interesu społecznego uzasadniającego uchylenie ostatecznej decyzji z dnia 28 grudnia 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż w sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu toczyło się już postępowanie sądowo-administracyjne zakończone wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1784/02, uchylającym decyzję organu I instancji i II instancji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie długu celnego. W wyroku tym Sąd ocenił postępowanie poprzedzające jej wydanie jako niepełne, ponieważ organy celne obu instancji z naruszeniem przepisu art. 265 1 Kodeksu celnego nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, czy przepis ten w ogóle może mieć zastosowanie w sprawie oraz, czy – ewentualnie – interes publiczny lub ważny interes strony przemawia za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, zalecając przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełnienie postępowania w tym zakresie.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z powyższym kontrola sądowa legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się w pierwszej kolejności do zbadania, czy organ administracyjny rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu wykonał zalecenia Sądu wynikające z ww. wyroku z dnia 27 maja 2004 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż organy celne wskazane w wyroku zalecenia wykonały, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Zdaniem Sądu z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że organy orzekające, rozpatrując sprawę w świetle przesłanek określonych w art. 265 1 Kodeksu celnego, w oparciu o zebrany i rozważony materiał dowodowy doszły do słusznego przekonania, iż ani słuszny interes strony ani interes społeczny nie przemawiają za potrzebą uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z dnia 28 grudnia 2000 r. Organy przekonująco uzasadniły swoją decyzję, ustosunkowując się do podniesionych przez stronę okoliczności i odwołując się do oceny sprawy, zarówno w aspekcie interesu społecznego jak i ważnego interesu strony. Należy podkreślić, iż jakkolwiek obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego spoczywa na organie, niemniej strona wnosząca o uchylenie, zmianę decyzji ostatecznej obowiązana jest we wniosku, aby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, wskazać na przesłanki swojego ważnego interesu lub interesu społecznego. Ponadto postępowanie prowadzone w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania rozpoznawczego – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem tego, czy za uchyleniem (zmianą) przemawia interes społeczny lub ważny interes strony. Oznacza to, iż tryb z art. 2651 nie jest trybem, który pozwalałby łączyć postępowanie nadzorcze z odwoławczym lub, które mogłoby zastępować tryb odwoławczy, co wynikałoby z zamieszczenia przez skarżącego w odwołaniu od decyzji (ale i w skardze) argumentów przemawiających za ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy. Badanie interesu społecznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej, w przeciwnym wypadku postępowanie to stawałoby się konkurencyjne do "zwykłego" postępowania. Z tych względów zarzuty dotyczące naruszenia bądź niezastosowania przez organy celne obu instancji przepisów prawa materialnego dotyczących kwestii kwalifikacji taryfowej sprowadzonego samochodu w tym postępowaniu należy uznać za bezpodstawne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i dlatego stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł, jak w sentencji.