Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 19 maja 2025 r. nr SKO.4117.79.2025 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2024 r. oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 19 maja 2025 r., nr SK0.4117.79.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] (dalej Strona, Skarżący, Stowarzyszenie) od decyzji Burmistrza B. z 7 kwietnia 2025 r. nr [...] ([...]) w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi – utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W podstawie prawnej powołał się m.in. na przepisy art. 138 §1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej O.p.), art. 60 pkt. 1, art. 67, art. 251 ust.1 i 5 i art. 252 ust. 1 pkt 1, ust 5 i 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.; dalej u.f.p.), oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 ze zm.; dalej u.f.z.o.)

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Skarżące Stowarzyszenie jest organem prowadzącym Publiczną Szkołę Podstawową im. [...] w C. Na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia 11 maja 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Gminy B. dla szkół publicznych i niepublicznych, Stowarzyszenie otrzymało w roku 2024 dotację w wysokości [...] zł na prowadzenie szkoły.

W dniu 13 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie przedłożyło Urzędowi Miejskiemu w B. informację o wydatkach poniesionych z dotacji za rok 2024. Informacja ta była następnie kilkukrotnie korygowana. W pismach z dnia 28 stycznia 2025 r., 17 lutego 2025 r. oraz 27 lutego 2025 r. Stowarzyszenie przedstawiało dodatkowe wyjaśnienia i uzasadnienia wydatków.

W toku analizy rozliczenia dotacji organ dotujący ustalił, że Stowarzyszenie przeznaczyło z dotacji oświatowej łącznie kwotę 107.526,38 zł na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej. Wydatek ten został poniesiony w grudniu 2024 r. i obejmował dwie faktury: faktura [...] z dnia 11 grudnia 2024 r. na kwotę 35.000,01 zł, zapłacona 11 grudnia 2024 r.; faktura [...] z dnia 20 grudnia 2024 r. na kwotę 72.526,37 zł, zapłacona 23 grudnia 2024 r.

Pismem z dnia 12 marca 2025 r. Burmistrz B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, informując Stowarzyszenie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia wyjaśnień.

Decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r. Burmistrz B. orzekł: o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 107.526,38 zł; o naliczeniu odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od dnia 16 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty zwrotu dotacji; o obowiązku wpłaty kwot wymienionych w pkt 1 i 2 w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek Gminy B.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wydatek na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej nie mieścił się w zakresie wydatków dopuszczalnych do finansowania z dotacji oświatowej. Wskazano, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. z dotacji mogą być finansowane jedynie pozostałe środki trwałe o wartości nieprzekraczającej 10.000 zł, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodów w 100% ich wartości w momencie oddania do używania. Instalacja fotowoltaiczna o wartości ponad 107.000 zł przekracza ten limit. Organ I instancji ocenił, że wydatek ten nie stanowił również wydatku bieżącego w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. w związku z art. 236 ust. 2 u.f.p., gdyż stanowił wydatek majątkowy (inwestycję).

W odwołaniu od tej decyzji Stowarzyszenie podniosło, że instalacja fotowoltaiczna służy zapewnieniu dostępu szkoły do taniej energii elektrycznej, co stanowi realizację zadań organu prowadzącego określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, dalej: "u.p.o.") tj. zapewnienia warunków działania szkoły oraz wykonywania zadań inwestycyjnych. Zatem wnosiło o umorzenie dochodzonej należności, wskazując na działanie w interesie publicznym oraz brak możliwości zwrotu kwestionowanej części dotacji.

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzieliło stanowisko Burmistrza stwierdzając, że wydatek na instalację fotowoltaiczną nie mógł być sfinansowany z dotacji oświatowej, gdyż: nie stanowił wydatku bieżącego w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. oraz art. 236 ust. 2 u.f.p., gdyż jest to wydatek majątkowy (inwestycja); nie mieścił się w kategorii środków trwałych wymienionych enumeratywnie w art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. a)-d) u.f.z.o. (książki, środki dydaktyczne, sprzęt sportowy, meble); jako "pozostały środek trwały" w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. przekraczał dopuszczalny limit wartości 10.000 zł. W konsekwencji podkreśliło, że instalacja fotowoltaiczna stanowi odrębny środek trwały, który nie służy bezpośrednio procesowi dydaktyczno-wychowawczemu. Kolegium wskazało również, że to na podmiocie dotowanym spoczywa obowiązek wykazania związku między wydatkami a zadaniami szkoły mieszczącymi się w katalogu z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Stowarzyszenie wniosło skargę zarzucając naruszenie przepisów prawa:

1. postępowania tj.

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że inwestycja w postaci instalacji fotowoltaicznej nie jest inwestycją związaną z realizacją zadań w zakresie kształcenia i jako tako nie może być sfinansowana z dotacji oświatowej, podczas gdy inwestycja ta zapewniła placówce szkolnej prowadzonej przez skarżącego dostęp do taniej energii elektrycznej, a jak wiadomo żadna szkoła nie jest w stanie funkcjonować i prowadzić kształcenia bez dostępu do energii elektrycznej; zatem przedmiotowa inwestycja jest co najmniej pośrednio związana z realizacją zadania kształcenia przez szkołę oraz jest inwestycją związaną z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe ( Dz. U. z 2024 r., poz. 737) tj. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;

2. materialnego tj.:

- art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że inwestycja w postaci instalacji fotowoltaicznej nie jest inwestycją związaną z realizacją zadań w zakresie kształcenia i jako tako nie może być sfinansowana z dotacji oświatowej, podczas gdy inwestycja ta zapewniła placówce szkolnej prowadzonej przez skarżącego dostęp do taniej energii elektrycznej, a jak powszechnie wiadomo żadna szkoła nie jest w stanie funkcjonować i prowadzić kształcenia bez dostępu do energii elektrycznej; zatem przedmiotowa inwestycja jest co najmniej pośrednio związana z realizacją zadania kształcenia przez szkołę oraz jest inwestycją związaną z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe tj. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;

- art. 35 ust. 1 pkt. 2 lit. e) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznani, że inwestycja w postaci instalacji fotowoltaicznej może być zakwalifikowana tylko jako środek trwały, a nie jako inwestycja związana z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe tj. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie i jako taka nie może być sfinansowana z dotacji oświatowej.

W oparciu o te zarzuty zawnioskowano o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji; zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzji odpowiada wymogom prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dokonane zostały z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia więc ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Zgodnie z brzmieniem art. 252 ust. 1 u.p.f. w 2020 r., kiedy udzielana była sporna dotacja - dotacje udzielone z budżetu Jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Z kolei ust. 5 stanowił, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Przepis art. 252 u.f.p. ma charakter obligatoryjny – obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem powstaje z mocy prawa (ex lege), a decyzja o zwrocie ma charakter deklaratoryjny. Organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym co do zasady wydania decyzji o zwrocie dotacji, jeżeli zostaną spełnione przesłanki określone w art. 252 u.f.p. Kluczowe więc znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie, czy wydatki poniesione przez Skarżącego na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej stanowiły wykorzystanie dotacji "niezgodnie z przeznaczeniem" w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p.

Pojęcie "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" nie zostało zdefiniowane w ustawie o finansach publicznych. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która po pierwsze została wydatkowana w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów aniżeli te, na które została udzielona albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach oświatowych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji. Charakter zaś przedmiotu postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem czyni uzasadnionym oczekiwanie organu, by to beneficjent dotacji wylegitymował się należytą dokumentacją przedstawiającą przepływ pieniędzy z pozyskanej dotacji. W tego rodzaju postępowaniu to beneficjent powinien przedstawić taki materiał, który jednoznacznie świadczy o zgodnym z prawem wydatkowaniu dotacji. Przepisy k.p.a. nie wykluczają także tego, by w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zwrotu dotacji korzystać z otwartego katalogu dowodów, o którym mowa w art. 75 § 1 k.p.a. Niemniej jednak w praktyce to właśnie dokumenty są kluczowe dla wykazania przepływu środków. W sytuacji ich braku obrona tezy o zgodnym z prawem pobraniu lub wykorzystaniu dotacji jest skomplikowana (vide: wyroki NSA z 9.02.2024r., I GSK 180/20; z 15.03.2024r., I GSK 395/20).

W doktrynie wskazuje się, że termin "przeznaczenie" oznacza określony z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz lub środek (por. Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, Warszawa 1988, t. II, s. 1025). W konsekwencji, "przeznaczenie" konkretnej dotacji określają przepisy regulujące zasady jej udzielania i wydatkowania.

W niniejszej sprawie przeznaczenie dotacji oświatowej przyznanej Skarżącemu w 2024 r. określają przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Art. 35 ust. 1 u.f.z.o. stanowi, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1. pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenia i składki od nich naliczane;

aa) wypłatę wynagrodzenia i pokrycie składek od tego wynagrodzenia dla osób zatrudnionych w celu zastępstwa nauczycieli i innych pracowników, w szczególności w okresie pobierania przez nich zasiłków z ubezpieczenia społecznego;

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe;

c) doskonalenie zawodowe nauczycieli;

d) utrzymanie obiektów szkolnych;

(...);

2. pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:

a) książki i inne zbiory biblioteczne;

b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach;

c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych;

d) meble;

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania."

Zgodnie z art. 35 ust. 2 u.f.z.o.: "Przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych." Art. 236 ust. 2 u.f.p. stanowi: "Przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi." Z powyższych przepisów wynika, że dotacje oświatowe mogą być wykorzystywane wyłącznie na cele i w sposób określony w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Katalog wydatków, które mogą być pokryte z dotacji oświatowej, ma charakter zamknięty (enumeratywny). Oznacza to, że wydatki nieprzewidziane w tym katalogu nie mogą być finansowane z dotacji oświatowej, nawet jeśli są związane z działalnością szkoły lub organu prowadzącego.

Oceniając kwalifikację prawną wydatku na instalację fotowoltaiczną – jej zakup i montaż w łącznej kwocie 107.526,38 zł w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy wydatek na instalację fotowoltaiczną mógł zostać zakwalifikowany jako wydatek bieżący w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. w związku z art. 236 ust. 2 u.f.p. Zgodnie z art. 236 ust. 2 u.f.p., przez wydatki bieżące rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. Z kolei art. 236 ust. 4 u.f.p. stanowi, że przez wydatki majątkowe rozumie się wydatki budżetowe na: inwestycje i zakupy inwestycyjne; zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

Instalacja fotowoltaiczna, jako trwały element infrastruktury technicznej budynku szkolnego, stanowi niewątpliwie inwestycję lub zakup inwestycyjny. Charakteryzuje się ona długim okresem użytkowania (przekraczającym jeden rok), znaczną wartością oraz zwiększeniem wartości majątku trwałego. W rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm.) instalacja fotowoltaiczna stanowi środek trwały – składnik majątku o postaci rzeczowej, wyróżniający się długim czasem użytkowania (powyżej roku) oraz zdatnością do użytkowania na potrzeby jednostki. W konsekwencji wydatek na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej ma charakter wydatku majątkowego (inwestycji), a nie wydatku bieżącego w rozumieniu art. 236 ust. 2 u.f.p. Tym samym wydatek ten nie mógł być finansowany z dotacji oświatowej na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o.

Wskazać również należy, że interpretacja przyjęta przez organy obu instancji jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym wydatki inwestycyjne (majątkowe) nie mogą być kwalifikowane jako wydatki bieżące w rozumieniu u.f.z.o.

Należało więc także rozważyć, czy wydatek na instalację fotowoltaiczną mógł zostać zakwalifikowany jako wydatek na zakup środków trwałych w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. Art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. zawiera zamknięty katalog środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, na zakup których może być przeznaczona dotacja oświatowa. Katalog ten obejmuje:

a) książki i inne zbiory biblioteczne;

b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu;

c) sprzęt rekreacyjny i sportowy;

d) meble;

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zatem instalacja fotowoltaiczna nie mieści się także w kategoriach wymienionych w lit. a)-d). Nie jest to bowiem książka, zbiór biblioteczny, środek dydaktyczny, sprzęt rekreacyjny, sportowy ani mebel.

Wobec powyższego zatem należało rozważyć, czy instalacja fotowoltaiczna mogła być zakwalifikowana jako "pozostały środek trwały" w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. dopuszcza finansowanie z dotacji oświatowej pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jednakże wyłącznie o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 16f ust. 3 u.p.o.p., odpisów amortyzacyjnych dokonuje się zgodnie z art. 16h-16m u.p.o.p., gdy wartość początkowa środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 10.000 zł. W konsekwencji, z dotacji oświatowej mogą być finansowane pozostałe środki trwałe jedynie o wartości nieprzekraczającej 10.000 zł.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wartość instalacji fotowoltaicznej wyniosła łącznie 107.526,38 zł, czyli wielokrotnie przekroczyła limit 10.000 zł określony w art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. w związku z art. 16f ust. 3 u.p.o.p. Tym samym wydatek na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej nie mógł być sfinansowany z dotacji oświatowej również na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o.

Odnosząc się do zarzutów skargi należało uznać je za bezzasadne. Skarżący zarzucił organom przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że instalacja fotowoltaiczna nie jest inwestycją związaną z realizacją zadań w zakresie kształcenia. Zarzut ten jest nietrafny. Po pierwsze, należy wskazać, że art. 80 k.p.a. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracyjny i dotyczy postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie nie zachodziły jednak wątpliwości co do stanu faktycznego. Organy obu instancji nie kwestionowały faktu, że Skarżący nabył i zamontował instalację fotowoltaiczną za kwotę 107.526,38 zł, finansując ten wydatek z dotacji oświatowej. Spór dotyczył wyłącznie kwalifikacji prawnej tego wydatku – czy mieścił się on w zakresie wydatków dopuszczonych przez art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zagadnienie to stanowi kwestię stosowania prawa materialnego, a nie oceny dowodów. Poza tym nawet gdyby przyjąć, że zarzut Skarżącego dotyczy w istocie naruszenia prawa materialnego (błędnej wykładni art. 35 ust. 1 u.f.z.o.), to zarzut ten pozostaje bezzasadny skoro – jak wyżej wykazano - wydatek na instalację fotowoltaiczną nie mieścił się w katalogu wydatków dopuszczonych przez art. 35 ust. 1 u.f.z.o. – zarówno jako wydatek bieżący, jak i jako wydatek na zakup środka trwałego. Argumentacja Skarżącego, zgodnie z którą instalacja fotowoltaiczna jest pośrednio związana z realizacją zadania kształcenia, gdyż zapewnia szkole dostęp do energii elektrycznej, nie może zostać uwzględniona. Ustawodawca w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. określił zamknięty katalog wydatków, które mogą być finansowane z dotacji oświatowej. Katalog ten nie przewiduje finansowania inwestycji infrastrukturalnych służących zapewnieniu dostaw mediów (energii elektrycznej, gazu, wody itp.). Fakt, że energia elektryczna jest niezbędna do funkcjonowania szkoły, nie zmienia tej oceny prawnej. Gdyby przyjąć logikę Skarżącego, z dotacji oświatowej można by finansować praktycznie każdą inwestycję związaną z budynkiem szkolnym (np. wymianę instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, systemu grzewczego, modernizację dachu), co byłoby sprzeczne z literalną treścią art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o., który stanowi, że z dotacji można sfinansować wydatki bieżące związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.p.o. Zarzut ten również jest bezzasadny. Art. 10 ust. 1 u.p.o. stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;

(...); wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; (....). Skarżący argumentuje, że instalacja fotowoltaiczna służy realizacji zadań organu prowadzącego określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o., gdyż zapewnia warunki działania szkoły oraz stanowi zadanie inwestycyjne. Argumentacja ta jest chybiona. Norma art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. pozwala na finansowanie z dotacji jedynie wydatków bieżących związanych z realizacją zadań organu prowadzącego określonych w art. 10 ust. 1 u.p.o. Jak już wykazano wydatek na instalację fotowoltaiczną ma charakter wydatku majątkowego (inwestycji), a nie wydatku bieżącego w rozumieniu art. 236 ust. 2 u.f.p. W konsekwencji wydatek ten nie może być sfinansowany z dotacji na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o., gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie wydatków bieżących. Nadto art. 10 ust. 1 u.p.o. określa zadania organu prowadzącego szkołę w sposób ogólny. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy do finansowania wszystkich wydatków związanych z tymi zadaniami z dotacji oświatowej. W orzecznictwie wskazuje się, że przeznaczenie dotacji oświatowej określa art. 35 u.f.z.o., który zawiera zamknięty katalog wydatków możliwych do sfinansowania. Zadania organu prowadzącego określone w art. 10 u.p.o. powinny być realizowane ze środków własnych organu prowadzącego, a jedynie ściśle określona ich część – wymieniona w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. – może być finansowana z dotacji, przy czym muszą to być wydatki bieżące. Poza tym gdyby przyjąć interpretację Skarżącego, zgodnie z którą każde zadanie inwestycyjne organu prowadzącego (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.o.) może być finansowane z dotacji oświatowej, doprowadziłoby to do wewnętrznej sprzeczności w systemie prawa. Art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. w sposób precyzyjny i wyczerpujący określa, jakie środki trwałe (i o jakiej wartości) mogą być nabywane z dotacji oświatowej. Gdyby interpretacja Skarżącego była prawidłowa, przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. traciłby sens, gdyż można by obchodzić jego ograniczenia poprzez powoływanie się na art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.o. Takiej wykładni nie można zaakceptować.

Systemowa wykładnia art. 35 u.f.z.o. prowadzi do wniosku, że: wydatki majątkowe (inwestycje) mogą być finansowane z dotacji oświatowej jedynie w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o., tj. wyłącznie na zakup środków trwałych wymienionych w tym przepisie i z zachowaniem określonych limitów wartości; art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. pozwala finansować jedynie wydatki bieżące (nieinwestycyjne) związane z realizacją zadań organu prowadzącego określone w art. 10 ust. 1 u.p.o.

W świetle powyższego, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. nie może stanowić podstawy do sfinansowania z dotacji oświatowej inwestycji w postaci instalacji fotowoltaicznej.

Skarżący także zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o., polegające na uznaniu, że instalacja fotowoltaiczna może być zakwalifikowana tylko jako środek trwały, a nie jako inwestycja związana z realizacją zadań organu prowadzącego. Zarzut ten jest chybiony i wynika z nieprawidłowego rozumienia przez Skarżącego struktury art. 35 u.f.z.o. Należy wskazać, że instalacja fotowoltaiczna jest środkiem trwałym w rozumieniu zarówno ustawy o rachunkowości, jak i przepisów podatkowych. Nie ma wątpliwości, że stanowi ona składnik majątku o postaci rzeczowej, długim okresie użytkowania oraz zdatności do użytkowania na potrzeby jednostki. Kwalifikacja instalacji fotowoltaicznej jako środka trwałego nie budzi zastrzeżeń. Nadto argumentacja Skarżącego, zgodnie z którą instalacja fotowoltaiczna powinna być traktowana nie jako środek trwały, lecz jako inwestycja związana z zadaniami organu prowadzącego, nie ma podstaw prawnych. Jak wykazano już wyżej art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. pozwala finansować jedynie wydatki bieżące (nieinwestycyjne). Wydatki majątkowe (inwestycje) mogą być finansowane z dotacji wyłącznie w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. Poza tym art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. ustanawia jasne i precyzyjne kryterium wartościowe dla finansowania z dotacji "pozostałych środków trwałych" – wartość tych środków nie może przekraczać 10.000 zł. Instalacja fotowoltaiczna o wartości 107.526,38 zł wielokrotnie przekracza ten limit. Organ nie miał żadnej możliwości zastosowania art. 35 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.f.z.o. do wydatku o takiej wartości. Skarżący nie wskazał żadnego przepisu, który pozwalałby na finansowanie z dotacji oświatowej inwestycji w postaci instalacji fotowoltaicznej o wartości przekraczającej 10.000 zł. Takiego przepisu bowiem po prostu nie ma.

Konkludując powyższe okoliczności faktyczne i prawne należało uznać stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym wydatek na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej w kwocie 107.526,38 zł nie mógł być sfinansowany z dotacji oświatowej i stanowił wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem - za prawidłowe i znajdujące pełne oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz odpowiednio zastosowały przepisy prawa materialnego. Uzasadnienia obu decyzji są prawidłowe, logiczne i wyczerpujące. Organy przedstawiły szczegółową argumentację prawną, opartą na literalnej wykładni przepisów oraz orzecznictwie sądów administracyjnych.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym na podmiocie dotowanym spoczywa obowiązek wykazania, że poniesione wydatki mieszczą się w katalogu określonym w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał, aby wydatek na instalację fotowoltaiczną mieścił się w tym katalogu. Przeciwnie – z literalnej treści art. 35 ust. 1 u.f.z.o. jednoznacznie wynika, że taki wydatek nie mógł być sfinansowany z dotacji oświatowej.

Sąd dostrzega, że instalacja fotowoltaiczna może przynosić korzyści dla szkoły w postaci obniżenia kosztów energii elektrycznej oraz służyć celom ekologicznym. Niemniej jednak, niezależnie od celowości takiej inwestycji, jej sfinansowanie z dotacji oświatowej było niedopuszczalne ze względu na jednoznaczne brzmienie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Organ prowadzący szkołę może finansować inwestycje infrastrukturalne, takie jak instalacja fotowoltaiczna, ze środków własnych lub z innych źródeł (np. dotacji celowych z budżetu państwa czy funduszy unijnych przeznaczonych na inwestycje w odnawialne źródła energii), jednakże nie może tego czynić z dotacji oświatowej.

Dodatkowo odnosząc się do powoływania się przez Skarżącego na trudną sytuację finansową oraz ryzyko likwidacji szkoły w przypadku konieczności zwrotu dotacji to należy jednak podkreślić, że obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynika z mocy prawa (art. 252 u.f.p.) i ma charakter obligatoryjny. Organy administracji nie dysponują uznaniem administracyjnym pozwalającym na odstąpienie od wydania decyzji o zwrocie dotacji ze względu na sytuację finansową beneficjenta. Gdyby Skarżący nie był w stanie zwrócić dotacji w całości, może rozważyć wystąpienie z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie należności publicznoprawnej na podstawie art. 64 u.f.p.

Zdaniem składu tut. Sądu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, uwzględniając przedstawione w zaskarżonej decyzji okoliczności, nie można zarzucić organom naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Organy obu instancji dokonały właściwej analizy zebranego materiału dowodowego, rozpatrzyły zgłaszane przez Skarżącego zarzuty i argumenty, i w konsekwencji dokonały właściwej subsumpcji.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.