![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym),
,
Rada Miasta~Inne,
Uchylono zaskarżony wyrok w części, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalono
Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości,
II OSK 2244/23 - Wyrok NSA z 2026-03-24,
Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II OSK 2244/23 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2023-10-25 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Anna Szymańska /sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak Mirosław Gdesz /przewodniczący/ |
|||
|
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) |
|||
|
II SA/Kr 433/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-06-23 | |||
|
Rada Miasta~Inne | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok w części, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalono Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Anna Szymańska (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Kraków, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 433/23, w sprawie ze skargi E. K., na uchwałę Rady Miasta Krakowa, z dnia 28 sierpnia 2013 r. nr LXXX/1219/13, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 1. uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie symbolu KDL w granicach działki nr [...], obręb [...], 2. w pozostałej części oddala skargę kasacyjną, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. |
||||
|
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 433/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA w Krakowie, sąd wojewódzki, sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu skargi E. K. (dalej: skarżąca) na uchwałę Rady Miasta Krakowa z 28 sierpnia 2013 r. nr LXXX/1219/13 (dalej: uchwała, plan) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej i tekstowej w zakresie dotyczącym działki numer [...], obr. [...] przy ulicy [...] (pkt I.) oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania (pkt II.). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rada Miasta Krakowa (dalej: Rada, organ) podjęła 28 sierpnia 2013 r. uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Czyżyny – Łęg". W skardze do WSA w Krakowie na powyższą uchwałę skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 140 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: k.c.) poprzez nieuprawnione, znaczne ograniczenie skarżącej w możliwości korzystania z należącej do niej nieruchomości, polegające na braku możliwości korzystania z prawa własności w zakresie, w jakim mogą korzystać pozostali właściciele nieruchomości położonych na przedmiotowym obszarze; 2) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w chronione konstytucyjnie prawo własności nieruchomości, poprzez naruszenie korzystania z należącej do skarżącej nieruchomości, w przypadku gdy ograniczenie to nie znajduje odzwierciedlenia w konstytucyjnych przesłankach, jakim są konieczność zapewnienia w demokratycznym państwie prawa bezpieczeństwa, porządku publicznego, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób; 3) art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.; dalej: u.p.z.p.), poprzez brak uwzględnienia w planie wymagań dotyczących zachowania ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i urbanistycznych, jak również walorów ekonomicznych przestrzeni oraz prawa własności; 4) art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p, poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień skarżącej, związanych z prawem własności nieruchomości położonych na terenie objętym planem; 5) art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 u.p.z.p, poprzez uchwalenie planu, którego ustalenia w zakresie zasad zagospodarowania terenu należącego do skarżącej naruszają w sposób rażący ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa ustanowionego uchwałą nr XII/87/03 Rady Miasta Krakowa z 16 kwietnia 2003 r. zmienionej uchwałą nr XCII/1256/10 Rady Miasta Krakowa z 3 marca 2010 r. (dalej: studium), w którym odmiennie od planu przedmiotowa działka scharakteryzowana została jako teren zabudowy usługowej i oznaczona została symbolem "UC", w przypadku kiedy w planie została umiejscowiona na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej dotyczącej działki nr [...], obręb [...] w części opisowej i graficznej stanowiącej, w części w jakiej przedmiotowa działka objęta jest terenem oznaczonym jako MN3, a opisanym szczegółowo w § 11 uchwały oraz w rozdziale II, a to m.in. § 7 ust. 6; § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Wskazanym na wstępie wyrokiem, sąd wojewódzki stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podano, że skarżąca jest właścicielką działki nr [...], obr. [...] położonej przy ul. [...], zatem prawo własności przedmiotowej działki jest źródłem interesu prawnego skarżącej. Sąd wojewódzki wyjaśnił, że tereny działki nr [...] w studium były oznaczone jako teren UC – tereny o przeważającej funkcji usług komercyjnych: 1) Główne funkcje: zabudowa usługowa – obiekty i urządzenia umożliwiające realizację przedsięwzięć komercyjnych (w tym istniejące i projektowane targowiska) wraz z możliwym uzupełniającym programem mieszkaniowym wielorodzinnym, 2) Główne kierunki zagospodarowania przestrzennego: racjonalne wykorzystanie terenu dla realizacji różnorodnego programu usługowego z uwzględnieniem przyjętych w studium zasad kształtowania struktury przestrzennej, kształtowanie zabudowy w sposób tworzący miejską przestrzeń o wysokiej jakości architektury i układu urbanistycznego, zabudowa kształtowana z uwzględnieniem charakteru miejsca oraz powiązań ze strukturą miasta, 3) Warunki i standardy wykorzystania terenu: intensyfikacja zabudowy usługowej (rozbudowa i uzupełnianie zabudowy) możliwa pod warunkiem zachowania przyjętych standardów dotyczących dostępności terenów otwartych i terenów zieleni, zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej i powiązań z układem komunikacyjnym miasta. Dalej, że celem planu jest ochrona interesu publicznego w zakresie (§ 3 planu): 1) intensyfikacji zainwestowania właściwego dla strefy wielkomiejskiej i miejskiej, 2) zbudowania układu komunikacyjnego właściwego dla ww. stref oraz planowanego programu inwestycyjnego, 3) wykreowania nowej dzielnicy biurowo – mieszkalnej, 4) zapewnienia dostępności do usług. W ocenie sądu pierwszej instancji oba dokumenty pozostają spójne w tym sensie, że celem i studium i planu jest intensyfikacja zabudowy mieszkaniowej w powiązaniu z rozwojem usług. Wskazano, że w opozycji do tych ustaleń studium pozostaje niewielka enklawa zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej obejmująca działkę nr [...]. W ocenie WSA w Krakowie ustalenia planu naruszają ustalenia studium w granicach interesu prawnego skarżącej, to jest w zakresie działki nr [...]. Zdaniem sądu wojewódzkiego argument, że uzasadnieniem pozostawienia nieruchomości skarżącej jako MN jest dotychczasowe zagospodarowanie, nie jest przekonujący. Zaznaczono, że w bezpośrednim sąsiedztwie działki znajdują się tereny o przeznaczeniu mieszanym, mieszkalno-usługowym (MU1, MU2, MU24), w którym to obszarze dopuszcza się realizację usług przy jednoczesnym zakazie wznoszenia nowych budynków bądź budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z możliwością np. przebudowy istniejącej zabudowy i ten kierunek wydaje się odpowiadać studium i wytycznym powołanym przez organ (zob. § 16 ust. 4 pkt 2, § 19 ust. 4 pkt 2, § 21 ust. 4 pkt 2 planu). Tym samym, takie rozwiązanie umożliwia połączenie dotychczasowego zagospodarowania z kierunkami rozwoju wyznaczonymi w studium i zrealizowanymi w planie. Dalej, że możliwe było takie rozwiązanie, które byłoby w zgodzie ze studium i jednocześnie uwzględniało istniejące w momencie uchwalenia planu zagospodarowanie przestrzenne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Miejska Kraków zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) tj.: 1) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. nr 43 poz. 296 ze zm.; dalej: k.p.c.) w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez rezygnację z wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego - akt planistycznych, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania art. 147 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a., w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie stanowiłaby podstawę do uznania, iż przepisy zaskarżonej uchwały nie naruszają w sposób istotny zasad sporządzenia planu miejscowego, co w konsekwencji prowadziłoby do zastosowania art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi w całości; 2) art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 u.p.z.p. polegające na uznaniu, że na etapie procedury planistycznej doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego oraz do nadużycia przysługującego gminie władztwa planistycznego, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego stanowiłaby podstawę do uznania, iż zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa, co w konsekwencji prowadziłoby do zastosowania art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi w całości; 3) art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 147 § 1 p.p.s.a. i w powiązaniu z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; dalej: p.u.s.a.), poprzez stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w części z powodu nadużycia przez gminę władztwa planistycznego w stosunku do skarżącej, podczas gdy wnikliwa analiza zawartych w uzasadnieniu skarżonego wyroku motywów rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji prowadzi do konstatacji, iż przez pryzmat władztwa planistycznego sąd pierwszej instancji dokonał w istocie oceny skarżonej uchwały pod kątem zasadności i racjonalności przyjętych rozwiązań planistycznych, a nie pod kątem legalności jej ustaleń, w związku z czym skarżone orzeczenie powinno zostać wyeliminowane z obiegu prawnego; 4) art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez niedostosowanie zakresu stwierdzonej przez sąd nieważności w stosunku do stopnia stwierdzonych naruszeń prawa, co doprowadziło do stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie obejmującym fragment nieruchomości skarżącej znajdujący się w terenie dróg publicznych KDL, co nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji; II. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj.: 5) art. 28 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 oraz w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w zakresie, w jakim nie została dopuszczona zabudowa usługowa na działce nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], doszło do naruszenia władztwa planistycznego, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. norm prawnych doprowadziłaby do uznania, iż ustalenia zaskarżonej uchwały mieszczą się w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego i są zgodne z obowiązującymi przepisami; 6) art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy planu miejscowego "Czyżyny Łęg" odnoszące się do działki nr [...], obręb [...] naruszają w sposób nadmierny prawo własności skarżącej, podczas gdy ustalone w planie miejscowym wskaźniki dają możliwości dalszego zagospodarowania działki, a zatem nie można uznać, by w sprawie doszło do nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności; 7) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Czyżyny Łęg" naruszają ustalenia studium w granicach interesu prawnego skarżącej, to jest w zakresie działki nr [...], podczas gdy ustalenia planistyczne dla działki nr [...] są zgodne z wytycznymi studium, a zatem w sprawie nie doszło do naruszenia istotnych zasad sporządzania planu miejscowego. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie wyroku reformatoryjnego polegającego na oddaleniu skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania; rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Pismem z 10 października 2023 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej; uwzględnienie wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna okazała się w części uzasadniona (wyznaczenie na działce nr [...] przebiegu drogi KDL), natomiast w pozostałej części podlegała oddaleniu (teren MN3). Jako uzasadniony należało ocenić zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie obejmującym fragment nieruchomości skarżącej znajdujący się w terenie dróg publicznych KDL. Sąd wojewódzki orzeka na podstawie przekazanych przez organ akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i przeprowadza kontrolę legalności zaskarżonego aktu, której wyniki zawiera w uzasadnieniu wyroku, które spełnia warunki określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca adresowała do WSA w Krakowie prośbę o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej dotyczącej działki nr [...], obręb [...] w części, w jakiej przedmiotowa działka objęta jest terenem oznaczonym jako MN3. Nie zakwestionowała natomiast przebiegu przez część jej działki drogi publicznej KDL. Jak wynika z uzasadnienia wyroku decydującym dla nieważności planu w części działki strony było stwierdzone przez WSA w Krakowie naruszenie zasad sporządzania planu (art. 28 u.p.z.p. w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a.): ustalenie planu w zakresie symbolu MN3 naruszyło ustalenia studium (art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 u.p.z.p.) oraz Rada przekroczyła władztwo planistyczne (nie wyważyła interesu publicznego i prywatnego), nie uwzględniła ochrony prawa własności oraz zasady proporcjonalności. Tymczasem niewielka część spornej działki została przeznaczona pod drogę publiczną i takie przeznaczenie – co wynika z treści skargi - nie było kwestionowane przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Gmina w pkt III. tego pisma stwierdziła, że sporna działka znajduje się w przeważającej części w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o symbolu MN3, a w niewielkiej natomiast części w terenie dróg publicznych klasy lokalnej. Na rysunku tego fragmentu planu uwidoczniono w istocie minimalny obszar tej działki, który zawiera się w drodze KDL. Sąd wojewódzki natomiast stwierdzając nieważność planu w zakresie całej powierzchni działki nr [...], objął tym samym to jej przeznaczenie, które odnosi się także do części przeznaczonej pod drogę publiczną. Skarżąca zaś wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, w jakiej działka objęta została symbolem MN3 (k. 4 akt sądowych), nie kwestionując przeznaczenia pod drogę. Co prawda zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, niemniej stwierdzając nieważność przedmiotowej działki w części objętej symbolem KDL, sąd wojewódzki wykroczył poza granice sprawy w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżąca bowiem upatrywała naruszenia swego interesu prawnego jedynie w przeznaczeniu działki pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co wyraźnie przyznał jej pełnomocnik na rozprawie przed NSA w dniu 24 marca 2026 r. (k. 112 akt sądowych). W konsekwencji wadliwie została przeprowadzona kontrola zaskarżonego planu w tej części tj. poza zakresem sprawy wyznaczonym granicami art. 101 ust. 1 u.s.g. Z tego powodu skarga kasacyjna częściowo została uwzględniona i wyrok w tej części uchylony tj. stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie symbolu KDL w granicach działki nr [...]. W pozostałej części natomiast skarga kasacyjna podlegała oddaleniu i zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych nakierowane na podważenie stwierdzonych wad planu, nie były uzasadnione. Jako bezprzedmiotowe należało ocenić zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. Przede wszystkim WSA w Krakowie nie prowadził postępowania dowodowego uzupełniającego, a jedynie do takowego w/w przepisy znajdują zastosowanie. Jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. W spektrum art. 106 § 3 p.p.s.a. mieszczą się dowody uzupełniające, dodatkowe, których jak wynika z akt sądowych, sąd wojewódzki nie przeprowadzał. Sąd wojewódzki orzekał na podstawie przekazanych przez organ akt planistycznych i w oparciu o te dowody dokonał weryfikacji, zarówno trybu uchwalenia planu, jak i jego zasad. Błędne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, że oceny władztwa planistycznego sąd pierwszej instancji dokonał pod kątem zasadności i racjonalności przyjętych rozwiązań planistycznych, a nie pod kątem legalności ustaleń planu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu na datę podjęcia uchwały naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z kolei w planowaniu uwzględnia się m.in. prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.) oraz wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Przez ład przestrzenny ustawodawca rozumie takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Jak wynika z rozważań WSA w Krakowie, ocena przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną odbyła się przy użyciu kryterium, zarówno ochrony prawa własności, jak i zasady proporcjonalności. Stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też przepis art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i podlega określonym ograniczeniom, jednakże kluczowe jest zachowanie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) w ograniczaniu uprawnień właścicielskich. Zdaniem WSA w Krakowie zasady te zostały naruszone bowiem przyjęte w planie przeznaczenie odbiega od dominującego w tym rejonie przeznaczenia pod usługi i zabudowę mieszkaniowo-usługową. Teren MN3 stanowi w istocie enklawę, bez racjonalnego wyjaśnienia, pośród zabudowy usługowej i usługowo-mieszkaniowej oraz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Trafnie sąd wojewódzki uznał, że prawo własności skarżącej uległo nadmiernemu ograniczeniu i nie zmienia powyższego fakt, że skarżąca jest uprawniona do zainwestowania działki zabudową mieszkaniową jednorodzinną o daleko korzystniejszych parametrach od zabudowy istniejącej na jej działce, co eksponowano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Punktem sporu nie jest bowiem sama możliwość zagospodarowania działki, lecz rodzaj zabudowy na tej działce. Biorąc pod uwagę usytuowanie działki (między dwoma dużymi arteriami komunikacyjnymi) oraz przewidziany przez plan rodzaj przeznaczenia działek w najbliższym otoczeniu (MU24, U12, U10, U9, MU1, UP1 oraz U8), sytuacja skarżącej jako właściciela (art. 140 k.c.) diametralnie odbiega od możliwości inwestycyjnych terenów sąsiednich. Kluczowe jednak dla wyniku sprawy były regulacje studium. Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Ponadto art. 15 ust. 1 u.p.z.p. nakłada na organ wykonawczy gminy obowiązek sporządzenia projektu planu miejscowego "zgodnie z zapisami studium". Przypomnieć jednak należy, że ustawą nowelizującą z 25 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 871) zmieniono od 21 października 2010 r. zawarty w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. obowiązek sprawdzenia przed uchwaleniem planu miejscowego jego "zgodności z ustaleniami studium", zastępując go wymogiem sprawdzenia, czy plan "nie narusza" ustaleń studium. Niemniej do procedury planistycznej, gdy została podjęta uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu przed dniem wejścia w życie tej nowelizacji, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 4 ust. 2 w/w ustawy). W tym wypadku uchwała nr VII/94/07 Rady Miasta Krakowa z 28 lutego 2007 r. zainicjowała procedurę uchwalenia planu dla obszaru Czyżyny-Łęg. Oznacza to, że relewantnym brzmieniem art. 20 ust. 1 u.p.z.p. jest norma nakazująca zachowanie zgodności planu z ustaleniami studium. To ściślejsze związanie planu z kierunkami ustalonymi w studium determinowało treść rozwiązań planistycznych. Studium natomiast dla obszaru UC – tereny o przeważającej funkcji usług komercyjnych jako główne funkcje podaje: zabudowa usługowa – obiekty i urządzenia umożliwiające realizację przedsięwzięć komercyjnych (w tym istniejące i projektowane targowiska) wraz z możliwym uzupełniającym programem mieszkaniowym wielorodzinnym. Odczytanie zapisów studium wskazuje na zasadniczy kierunek rozwoju obszaru UC jako zabudowy usługowej, dopuszcza jako uzupełnienie zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Ten kierunek co do zasady realizuje plan wyznaczając w § 3 planu cele: 1) intensyfikacja zainwestowania właściwa dla strefy wielkomiejskiej i miejskiej, 2) zbudowanie układu komunikacyjnego właściwego dla ww. stref oraz planowanego programu inwestycyjnego, 3) wykreowanie nowej dzielnicy biurowo – mieszkalnej, 4) zapewnienie dostępności do usług. Tym samym zgodność z ustaleniami studium powinna być kluczowym kryterium oceny legalności zaskarżonego planu, co uczynił WSA w Krakowie, przyjmując jednak błędne brzmienie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Nie miał jednak ów błąd w konsekwencji żadnego wpływu na wynik sprawy bowiem bezspornie zabudowa jednorodzinna mieszkaniowa przyjęta w planie nie jest spójna z kierunkami przyjętymi w studium. W konsekwencji nie ma racji skarżący kasacyjnie, że ustalenia planistyczne dla działki nr [...] są zgodne z wytycznymi studium. Studium kreuje obszar zabudowy usługowej jako zasady, a jako wyjątek dopuszcza owszem zabudowę, ale uzupełniająco i jest to zabudowa wielorodzinna, nie zaś jednorodzinna. Przyjęta zatem w planie funkcja zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nie jest zgodna z kierunkami studium i trafnie sąd wojewódzki powyższe zdiagnozował, i w konsekwencji stwierdził naruszenie zasad sporządzania planu (art. 9 ust. 4 w związku z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p.). Mając powyższe na uwadze, część zarzutów skargi kasacyjnej okazała się zasadna, co skutkowało orzeczeniem jak w pkt 1. i uchyleniem na podstawie art. 188 p.p.s.a. wyroku w części. Natomiast pozostałe zarzuty zostały ocenione jako nieusprawiedliwione i w tej części (teren MN3) skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. |
||||