Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1645/11 w sprawie ze skargi I.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania zasiłku stałego uchyla pkt 1 zaskarżonego wyroku i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1645/11 oddalił skargę I.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r. nr [..] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania zasiłku stałego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Prezydent m.st. Warszawy, decyzją z dnia 8 lipca 2008 r., nr [..] przyznał I.P. świadczenie w formie zasiłku stałego od dnia 24 czerwca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. - w wysokości 103,60 zł, oraz od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. - w wysokości 444 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż I.P. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, z powodu niepełnosprawności, a dochód jego jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego na podstawie obowiązujących przepisów. Jednocześnie, w związku z faktem niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu w rozumieniu ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych, Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał I.P. świadczenie w formie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne

W dniu 8 grudnia 2010 r., do Ośrodka Pomocy Społecznej w Warszawie, wpłynął wywiad środowiskowy z dnia 29 listopada 2010 r., w którym została zawarta informacja, iż I.P. zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w [..] w jednym pokoju wraz z żoną (karta 291 A akt administracyjnych). Następnie, w dniu 23 grudnia 2010 r., do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął kolejny wywiad środowiskowy, w którym wskazano, iż I.P., w dniu 21 października 2010 r., zawarł związek małżeński z I.H.. Do wywiadu dołączono m.in. kopię odpisu skróconego aktu małżeństwa. Ponadto ustalono, iż łączny dochód w rodzinie wynosi [..],72 zł (karta 296 i 297 akt administracyjnych).

W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego sprawy Prezydent m.st. Warszawy w dniu 31 stycznia 2011 r., postanowieniem nr [..], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany, od dnia 1 listopada 2010 r., decyzji nr [..] z dnia 8 lipca 2008 r. przyznającej I.P. zasiłek stały i opłacanie składki zdrowotnej. Organ postanowił także wstrzymać realizację świadczeń od miesiąca lutego 2011 r.

Następnie, decyzją z dnia 17 marca 2011 r., nr [..] organ zmienił własną decyzję nr [..] poprzez zmianę wysokości świadczenia. I tak od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. przyznano zasiłek stały w wysokości 42,64 zł, płatny: 70% tj. 29,85 zł - na konto Powiatowego Domu Pomocy Społecznej w [..], tytułem odpłatności za pobyt w tejże placówce, 30% tj. 12,79 zł - na konto depozytowe klienta.

Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż małżonkowie zamieszkują we wspólnym pokoju na terenie Domu Pomocy Społecznej w [..]. W myśl art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), rodziną w rozumieniu powołanej ustawy są osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W świetle powołanego przepisu organ doszedł do przekonania, że zawarcie związku małżeńskiego i wspólne zamieszkiwanie w wydzielonym dla małżonków pomieszczeniu świadczy o istnieniu wspólnoty uzasadniającej przyjęcie, że I.P. z małżonką stanowią rodzinę. Dochód rodziny stanowi renta inwalidzka żony I.H.P. w wysokości [..],72 zł., tj. [..],36 zł. na osobę w rodzinie i nie przekracza kryterium określonego w art. 8 ustawy, wynoszącego dla rodziny dwuosobowej 702 zł. Zdaniem organu, powyższa zmiana sytuacji życiowej swiadczeniobiorcy stanowi przesłankę uzasadniającą zmianę decyzji przyznającej zasiłek stały, na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten bowiem stanowi, iż decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobierania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 tej ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały, który zgodnie z zaskarżoną decyzją wynosi 42,64 zł. Ponieważ 70% tej kwoty pobierane jest na opłacenie kosztu jego pobytu w Domu Pomocy Społecznej do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota 12,79 zł. Kwota ta nie wystarcza na bieżące wydatki takie jak kawa, herbata, środki higieniczne. Skarżący kwestionuje także ustalenia organu pierwszej instancji, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z małżonką. W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji z dnia 8 lipca 2011 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i rozstrzygnięciem z

dnia 6 lipca 2011 r., nr [..], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał również na treść przepisu art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem organu, zmiana sytuacji dochodowej I.P. obligowała organ do zmiany decyzji administracyjnej na niekorzyść strony bez jej zgody. Z akt sprawy wynika bowiem, że I.P. w dniu 25 października 2010 r. zawarł związek małżeński z I.H.. Zawarcie zaś, przez skarżącego, małżeństwa spowodowało, że nie może on otrzymywać zasiłku stałego jako osoba samotnie gospodarująca, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, iż w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej osobą samotnie gospodarującą jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 ustawy), zaś za rodzinę uznaje się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 ww. ustawy). Zawarcie związku małżeńskiego oraz fakt wspólnego zamieszkiwania przez małżonków wyczerpuje dyspozycje zawartą w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej.

Następnie organ wskazał na przepis art. 37 ust. 1 komentowanej ustawy, w świetle którego przyznanie zasiłku stałego jest uzależnione od dwóch przesłanek: od tego czy wnioskodawca pozostający w rodzinie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy oraz czy jego dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku osoby w rodzinie zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy).

W rozpatrywanej sprawie dochód małżonków został ustalony w wyniku wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 17 grudnia 2010 r. Ustalono, iż na dochód rodziny składa się renta żony I.H.P. w wysokości [..],72 zł., zatem dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie wynosi [..],36 zł. Wskazana więc, w art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej różnica pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - 351 zł, a dochodem na osobę w rodzinie - 308,36 zł. wynosi 42,64 zł. Zaskarżona decyzja zawiera więc prawidłowo określoną wysokość przysługującego stronie zasiłku stałego.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r. wniósł I.P.. W uzasadnieniu skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, podniósł, iż poprzez związek małżeński chciał stworzyć namiastkę domu i gdyby wiedział, że zawarcie związku małżeńskiego

spowoduje odebranie prawa do zasiłku stałego, to drugi raz by się na to nie zdecydował. Zarzucił ponadto organom, iż nikt go nie poinformował o skutkach takiego wyboru. W konsekwencjo skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, z uzasadnieniem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy fakt zawarcia związku małżeńskiego przez skarżącego w dniu 25 października 2010 r. wpłynął na zmianę jego sytuacji dochodowej, w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, dając tym samym podstawę organowi administracji do zmiany decyzji z dnia 8 lipca 2008 r., przyznającej zasiłek stały od dnia 24 czerwca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2011 r.

W ocenie Sądu, o tym czy dana osoba jest osobą samotnie gospodarującą, czy też osobą pozostającą w rodzinie na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej nie decyduje wprawdzie jej stan cywilny, ale stan faktyczny dotyczący sposobu funkcjonowania tej osoby w konkretnym gospodarstwie w okresie, na który przyznano świadczenie z pomocy społecznej, w tym przypadku zasiłek stały. Osobą samotnie gospodarującą w myśl art. 6 pkt 10 powołanej ustawy jest bowiem osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. Rodziną natomiast w rozumieniu tej ustawy są osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 ww. ustawy.). Skoro zatem skarżący, wskutek zawarcia związku małżeńskiego, zamieszkiwał wraz z żoną, chcąc jak stwierdził w skardze stworzyć namiastkę rodziny, utrzymywał z nią kontakty (aktualizacja wywiadu środowiskowego), tym samym bezspornie prowadził wspólnie gospodarstwo domowe - a to w ocenie Sądu dało podstawę organowi do zakwestionowania w tym okresie jego statusu jako osoby samotnie gospodarującej, a tym samym podstawę do uznania, iż wypłacone za ten okres zasiłki stałe były zasiłkami w kwocie przewyższającej zasiłek przysługujący osobie w rodzinie. Prawidłowo więc organy ustaliły, iż wpływ na sytuację dochodową I.P. miała renta żony I.H.P. w wysokości [..],72 zł, zaś wskazana, w art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej różnica pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - 351 zł, a dochodem na osobę w rodzinie - 308,36 zł (616,72 zł: 2 osoby) -wynosi 42,64 zł. Zaskarżona decyzja zawiera więc prawidłowo określoną wysokość przysługującego stronie zasiłku stałego.

Sąd I instancji dodał, iż w regulacji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, stanowiącym podstawę wydania decyzji z dnia 8 lipca 2008 r., mieszczą się obligatoryjne i fakultatywne przypadki weryfikacji decyzji. Pierwszą sytuacją wyznaczającą dla organu obowiązek weryfikacji decyzji jest zmiana przepisów prawa. Chodzi tu o zmianę, uchylenie dotychczasowych lub uchwalenie nowych przepisów powszechnie obowiązujących, które wywierają skutki wobec wydanych wcześniej aktów administracyjnych. Drugą przesłanką obligatoryjnej weryfikacji decyzji jest zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony. Koresponduje ona z art. 109 ustawy o pomocy społecznej, nakładającym na osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej obowiązek niezwłocznego poinformowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej związanej z udzieleniem pomocy. Każda zmiana wskazanych sytuacji nakłada na świadczeniobiorcę obowiązek złożenia informacji, jednakże niepowiadomienie organu nie powinno stanowić jedynej podstawy wstrzymania świadczeń bez zbadania, czy dany podmiot przestał spełniać warunki do korzystania z pomocy. W sprawie niniejszej organ administracji przeprowadził w tym zakresie stosowne postępowanie dowodowe, ustalenia którego (zmiana sytuacji osobistej i majątkowej strony), obligowały organ do weryfikacji decyzji z dnia 8 lipca 2008 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł I.P., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:

art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca

2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez ich niezastosowanie przez

Sąd I instancji, co spowodowało pozostawienie w obrocie prawnym niezgodnej z

prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca

2011 r., mimo wydania tej decyzji z naruszeniem art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy

społecznej;

art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6 pkt

10 i 14 ustawy o pomocy społecznej poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy,

błędnym ustaleniu w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego poprzez ustalenie, że

skarżący był osobą w rodzinie, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów

podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i

uzasadnienia decyzji;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107

§ 3 kpa, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu zaskarżonej decyzji,

pomimo iż decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji na jakich dowodach organ oparł ustalenia faktyczne sprawy.

Ponadto, skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.

1) błędną wykładnię art. 6 pkt 10 i 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy

społecznej, polegającą na przyjęciu, że fakt zawarcia przez skarżącego

związku małżeńskiego oraz wspólne zamieszkiwanie z żoną, uzasadnia twierdzenie, że

skarżący nie jest już osobą samotnie gospodarującą, o której mowa w art. 6 pkt 10

ustawy o pomocy społecznej, lecz wyczerpuje definicję rodziny w rozumieniu art. 6

pkt 14 ustawy o pomocy społecznej;

2) art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną jego wykładnię

polegającą na przyjęciu, że zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie z

pomocy społecznej ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, a w

konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że jeśli osoby gospodarują wspólnie, oznacza to, że razem czymś zarządzają, dysponują. W rozpatrywanym kontekście chodzi więc o przyczynianie się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny, wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp.

W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie można tymczasem przypisać skarżącemu świadectwa jakiejkolwiek aktywności w tym zakresie, poza faktem zawarcia z Panią I.H. małżeństwa oraz zamieszkiwania w jednym pokoju. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organy całkowicie pominęły treść złożonego przez skarżącego w odwołaniu oświadczenia, w którym jednoznacznie wskazał, iż " nie prowadzi wspólnie z żoną gospodarstwa domowego ". W ocenie skarżącego oświadczenia tego nie mogą podważać twierdzenia Sądu pierwszej instancji oraz organów administracji oraz dokonane i przywołane w wydanych

decyzjach okoliczności, że wystarczającym argumentem za uznaniem za rodzinę jest tylko wskazanie faktu małżeństwa i zamieszkiwania bez wskazania na okoliczności dotyczące wspólnego gospodarowania. Wskazać należy bowiem, że o prowadzeniu przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego nie może przemawiać fakt, iż skarżący zawarł związek małżeński.

Skarżący podkreślił również, że zgodnie z treścią art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody między innymi w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11,12, i 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. W redakcji tego artykułu ustawodawca posługuje się pojęciami: "zmienia" \ "uchyla". Oznacza to, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, jak i jej uchylenie, mają charakter konstytutywny. Wynika to z faktu, iż decyzja taka wpływa na dotychczasowy zakres przyznanych świadczeń z pomocy społecznej, bowiem zmienia ich wysokość, odmiennie kształtuje lub też ich pozbawia. Ze względu właśnie na jej konstytutywny charakter może wywierać wyłącznie skutki ex nunc, tj. na przyszłość.

Natomiast skutki uchylenia decyzji administracyjnej ex tunc, tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego wiązać należy wyłącznie z decyzjami deklaratoryjnymi, tj. takimi, które potwierdzają pewien zaistniały już stan rzeczy. Decyzje dotyczące świadczeń z pomocy społecznej takiego charakteru nie mają. W świetle powyższego brak było zatem podstaw do zmiany decyzji przyznającej prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej ex tunc w przypadku zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, której granicami stosownie do art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, posiada usprawiedliwione podstawy.

Skarżący kasacyjnie stawiając zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stara się zakwestionować zaskarżony wyrok, którym oddalona została jego skarga na decyzję zmieniającą

decyzję o przyznaniu zasiłku stałego, pomimo iż w sprawie nie wyjaśniono okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, a decyzja zmieniająca pozbawiła go prawa do świadczeń z mocą wsteczną.

Kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011r., którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta miasta st. Warszawy z dnia 17 marca 2011r., zmieniająca z dniem 1 listopada 2010r. wysokość zasiłku stałego przyznanego skarżącemu decyzją z dnia 29 kwietnia 2008r. Jako podstawę do zmiany decyzji wskazano m. in. art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009r. Nr. 175, poz. 1362 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przyczyną zmiany na niekorzyść skarżącego decyzji przyznającej zasiłek stały było ustalenie, że w związku z zawarciem przez skarżącego małżeństwa , uległa zmianie jego sytuacja osobista i skarżący przestał być osobą samotnie gospodarującą tj. taką która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Skarżący poprzez zawarcie związku małżeńskiego założył rodzinę, przez którą rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące ( art. 6 pkt. 14 ustawy).

W myśl art. 37 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały ustala się w wysokości:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium

dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota

zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł. miesięcznie;

2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na

osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Ma rację skarga kasacyjna twierdząc, że sam fakt zawarcia małżeństwa i zamieszkiwania ze współmałżonkiem automatycznie nie oznacza, że skarżący utracił dotychczasowy status osoby samotnie gospodarującej, w sytuacji gdy nie zostało wykazane że z tą chwilą zaczął prowadzić wspólnie z żoną gospodarstwo domowe.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jedynie, że skarżący mieszka z żoną w pokoju dwuosobowym. Brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń w

zakresie wspólnego gospodarowania skarżącego z małżonką, która to przesłanka jest niezbędna do uznania, że skarżący stał się osobą w rodzinie i przez to uległa zmianie jego sytuacja osobista, uzasadniająca zmianę decyzji o przyznaniu zasiłku stałego w kwocie 444 zł. miesięcznie.

Powyższe powoduje, iż uzasadnione są sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 134, art. 141 § 4, art.145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art.7, art. 77 § 1, art.80, art. 107 § 3 Kpa.

Trafny jest także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, skutkujący nieuprawnionym oddaleniem skargi pomimo, że zaskarżona decyzja pozbawiła skarżącego prawa do świadczeń z pomocy społecznej z mocą wsteczną, chociaż nie można zgodzić się z zaprezentowanym w jego uzasadnieniu poglądem, że decyzja wydana na podstawie w/wym przepisu może wywołać wyłącznie skutki ex nunc.

Niewątpliwie decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 przywołanej ustawy, którą zmieniono lub uchylono pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej, ma charakter konstytutywny. Deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesądza jednak o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek ex tunc, czy ex nunc ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (M.Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str.47 i nst. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, iż akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (wyroki NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. II GSK 153/09 i A. Mączyński, Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s.151). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, przyjąć należy, że zmiana (uchylenie) decyzji, na podstawie art.106 ust.5 ustawy o pomocy społecznej, co do zasady dopuszczalna jest dopiero po wejściu do obrotu prawnego decyzji modyfikującej decyzję pierwotną. Nie można jednak wykluczyć, że decyzje weryfikujące w omawianym trybie decyzje wcześniejsze mogą mieć skutek wsteczny. Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego. Sytuacja taka jednak nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której skarżący został pozbawiony świadczeń z mocą wsteczną. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2011r. pozbawiono bowiem skarżącego istotnej części zasiłku stałego, poczynając od dnia 1 listopada 2010r.

Uwzględniając przedstawione wyżej uwagi oraz stan faktyczny i prawny sprawy, w tym niekorzystne skutki wynikające dla skarżącego z decyzji weryfikującej wcześniejszą decyzję o przyznaniu zasiłku stałego, należało uznać, że narusza ona prawo, co na podstawie art. 185 § 1 Ppsa uzasadniało uwzględnienie skargi kasacyjnej.