Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. sprawy ze skargi W. S., A. S. i P. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części patentu na wynalazek oddala skargę

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Urząd Patentowy RP ("dalej jako organ") po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2019 r. sprawy z wniosku D.sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "uczestnik") o unieważnienie w części patentu na wynalazek pt.: "Izolacyjna przegroda kanału oraz sposób wykonywania takiej przegrody" nr [...] udzielonego na rzecz W. S., P. S. i A. S. (dalej jako "skarżący"), na podstawie art. 24 i art. 26 w związku z art. 315 ust 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej unieważnił patent na ww. wynalazek.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym :

W dniu 8 listopada 2018 r. D.sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie w części objętej zastrzeżeniami od 1 do 9 patentu na wynalazek pt.: "Izolacyjna przegroda kanału oraz sposób wykonywania takiej przegrody" nr [...] udzielonego na rzecz skarżących z pierwszeństwem od dnia 23.10.2015 r.

Wnioskodawca uzasadniał swój interes prawny w sprawie wnioskiem o tymczasowe zabezpieczenie i postępowaniem sądowym o naruszenie spornego patentu wytoczonym mu przez uprawnionego P. S. przed Sądem Okręgowym w [...], sygn. akt [...]. Ponadto wskazał, że strony są konkurentami na rynku tam górniczych dla podmiotów z branży górniczej. Zdaniem wnioskodawcy sporny patent narusza art. 20 Konstytucji RP gwarantujący swobodę działalności gospodarczej i art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Jako podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (zwanej dalej "p.w.p."), wskazując na brak nowości i/lub brak poziomu wynalazczego spornego wynalazku.

Na dowód braku zdolności patentowej spornego wynalazku wnoszący sprzeciw przedłożył przy sprzeciwie należycie uwierzytelnione następujące dokumenty:

- opis patentowy [...] z datą publikacji z dnia 23.02.1993 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym,

- opis polskiego zgłoszenia patentowego [...] z datą publikacji z dnia 13.02.2012 r"

- opis patentowy [...] z datą publikacji z dnia 16.05.1991 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym,

- dokumentację tkaniny ZPP-2 obejmującą świadczenie z dnia 12.06.2012 r. dotyczące realizacji zamówień, certyfikat [...] z dnia 4,09,2012 r., sprawozdanie z oceny [...] z dnia 3,09,2012 r., deklarację zgodności, instrukcję stosowania tkaniny ZPP-2 z października 2011, referencje K. sp. z o,o. z siedzibą w [...] dotyczące dostaw tkaniny ZPP-2 w latach 2012 - 2013, oraz referencje K.w [...] dotyczące dostaw tkaniny ZPP-2 w 2014 r. i w pierwszej połowie 2015 r,

- fakturę VAT z dnia 24.02.2015 r. dotyczącą sprzedaży tkaniny ZPP-2, oraz

- stronę tytułową i strony 1064,1065 i 1238 "Leksykonu naukowo-technicznego", WN-T, Warszawa 2001, z definicjami określeń "tama", "tama wentylacyjna" i "zawarcie" w odniesieniu do górnictwa.

Uprawnieni argumentowali, że żaden z przeciwstawionych materiałów nie podważa zdolności patentowej spornego wynalazku. W szczególności, uprawnieni podnosili, że wynalazek jest nowy, gdyż przeciwstawione dokumenty patentowe nie ujawniają arkuszy wykonanych z materiału samego w sobie przepuszczalnego dla powietrza. Ponadto, zdaniem uprawnionych, przeciwstawiona tkanina propylenowa ZPP-2 nie była przeznaczona ani wykorzystywana do wytwarzania samonośnych tam odgradzających, które umożliwiałyby całkowite, natychmiastowe zamknięcie światła wyrobiska górniczego. Wobec tego, przeciwstawione dokumenty łącznie z przeciwstawioną tkaniną ZPP-2 nie mogą świadczyć o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Natomiast wskazane definicje określeń "tama", "tama wentylacyjna" i "zawarcie" nie dotyczą rzeczywistych dotychczasowych zastosowań tkaniny ZPP-2.

Na poparcie swoich argumentów uprawnieni przedłożyli szereg dokumentów, w

tym:

- wybrane strony oferty wnioskodawcy z dnia 25 stycznia 2016 r.,

- wybrane strony publikacji W. Budryk "Wentylacja kopalń" część 1, Katowice

1961,

- niedatowane opracowanie pt.: "Przewietrzanie kopalń",

- niedatowany artykuł "Ewolucja rozwiązań konstrukcyjnych tam przeciwwybuchowych w górnictwie polskim w ostatnim 30-leciu",

- publikację pt.: "Sposoby wykonywania tam o konstrukcji przeciwwybuchowej", Bytom, kwiecień 2018 r.,

- niedatowane opracowanie AGH pt.: "Pożary podziemne",

- artykuł z czasopisma "Maszyny górnicze" nr 1/2017, pt.: "Obudowy ścianowe",

- instrukcję "Tkanina antystatyczna Adipol -PRT" z czerwca 2018 r,,

- publikację pt.: "Sposoby wykonywania tam o izolacyjnych przeciwwybuchowych". Bytom, kwiecień 2008 r.,

- kartę techniczna "Tamy ZPP-2 Dam Bag" z dnia 21.03.2016 r.,

- str. 117, 118 z Zeszytów Naukowych PAN rok 2017 nr. 101, oraz

- niedatowany artykuł "Samonośne tamy odgradzające"

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazał, że w niniejszej sprawie, strony są konkurentami na rynku tam górniczych dla podmiotów z branży górniczej. Ponadto, uprawniony P. S. złożył wniosek o tymczasowe zabezpieczenie i wszczął wobec wnioskodawcy postępowanie sądowe o naruszenie spornego patentu przed Sądem Okręgowym w [...], sygn. akt [...]. W ocenie Kolegium Orzekającego okoliczności te uzasadniają interes prawny wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia spornego prawa ochronnego na wzór użytkowy.

Zdaniem organu - analiza orzecznictwa prowadzi do wniosku, że w aspekcie istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego istnieje interes prawny wnioskodawcy, zwłaszcza, że wnioskodawca zainteresowany jest wykorzystywaniem w obrocie spornego wynalazku, który, jego zdaniem, nie był nowy i/lub nie posiadał poziomu wynalazczego w dacie jego zgłoszenia do ochrony. Wnioskodawca zdaniem organu może zatem domagać się unieważnienia spornego patentu, skoro patent ten może ingerować w sferę uprawnień wnioskodawcy i utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem tego wynalazku.

Organ wskazał, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 w sposób następujący:

"1. Izolacyjna przegroda kanału (1), w szczególności wyrobiska kopalnianego, w formie napełnianego ciśnieniowo pojemnika zawierającego ścianki czołowe (33-34) znajdujące się w świetle kanału i ścianki obwodowe (31,32) do przylegania do ścian przegradzanego kanału oraz wykonanego z arkuszy materiałowych i zawierającego co najmniej dwie oddzielone od siebie komory (21-24) wypełnione ekspansywnym czynnikiem samoutwardzalnym, znamienna tym, że rzeczone arkusze materiałowe są przepuszczalne dla powietrza, i korzystnie są wykonane z przepuszczalnej dla powietrza tkaniny, korzystnie tkaniny o splocie płóciennym, w szczególności z tkaniny raszlowej."

Kolegium Orzekające analizując wartość dowodową poszczególnych materiałów przedłożonych do akt przedmiotowej sprawy korzystało z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji (patrz T 607/93 str.71, Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego Cz. I Zdolność patentowa, wyd. II, PIRP materiały i studia 12, Warszawa 2004 (3).)

Ponadto, przy interpretacji treści zastrzeżeń organ wskazał, że należało uwzględnić, iż w patencie rysunek przedstawia jedynie korzystny przykład wykonania wynalazku nie ograniczając zakresu jego ochrony. Tak więc zastrzeżenia spornego patentu należy interpretować bez uwzględnienia odnośników odwołujących się do rysunku.

Zgodnie z § 8 ust. l rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102. poz. 1119 ze zm.j zastrzeżenie niezależne, o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy, powinno zawierać:

1] część nieznamienną, rozpoczynającą się od tytułu określającego przedmiot wynalazku zastrzeganego danym zastrzeżeniem oraz podającą zespół cech technicznych niezbędny do określenia przedmiotu wynalazku; część nieznamienna powinna być, w całości traktowana jako stan techniki,

2) część znamienną, poprzedzoną wyrazami "znamienny tym, że" podającą zwięźle te cechy techniczne (cechy znamienne] zastrzeganego wynalazku, które mają go wyróżniać spośród innych rozwiązań technicznych mających zespół cech określonych w części niezamiennej.

Zdaniem organu - jak wynika z powyższego część niezamienna zastrzeżenia spornego wynalazku określa znany uprawnionym stan techniki, tj. znane im rozwiązanie. Potwierdza opis stanu techniki zamieszczony na drugiej stronie spornego opisu patentowego.

W rozpatrywanej sprawie Kolegium Orzekające uznało za zasadny zarzut udzielenia spornego patentu w części objętej zastrzeżeniami od 1 do 9 z naruszeniem art. 26 ustawy Prawo własności przemysłowej, tj. zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.

Za najbliższy stan techniki dla spornego wynalazku Kolegium uznało opis polskiego zgłoszenia patentowego [...] z datą publikacji z dnia 13.02.2012 r. (k.160 akt. [...]]. Ujawnia on praktycznie wszystkie cechy części niezamiennej zastrz. l spornego patentu. Ze zgłoszenia tego znana jest bowiem izolacyjna przegroda kanału, w szczególności wyrobiska kopalnianego, w formie napełnianego ciśnieniowo pojemnika zawierającego ścianki czołowe znajdujące się w świetle kanału i ścianki obwodowe do przylegania do ścian przegradzanego kanału oraz wykonanego z arkuszy materiałowych i zawierającego co najmniej dwie oddzielone od siebie komory wypełnione czynnikiem samoutwardzalnym.

Zgodnie z treścią opisu spornego wynalazku, celem wynalazku jest dostarczenie elastycznej, lekkiej przegrody umożliwiającej proste, szybkie, niezawodne, szczelne i trwałe zamknięcie światła kanału, a w szczególności chodnika kopalnianego. W tym celu, uprawniony wykorzystuje arkusze materiałowe przepuszczalne dla powietrza, i korzystnie wykonane z przepuszczalnej dla powietrza tkaniny, korzystnie tkaniny o splocie płóciennym, w szczególności z tkaniny raszlowej.

Zgodnie z treścią opisu przykładu wykonania spornego wynalazku do wykonania wszystkich ścianek przegrody zastosowano arkusze materiałowe przepuszczalne dla powietrza, wykonane z niehermetycznej tkaniny otrzymanej w technologii luźnego splotu płóciennego (polipropylen).

Następnie organ wyjaśnił, że cechy określone jako korzystne lub występujące w szczególności nie określają całego wynalazku lecz jedynie jego korzystne wykonania, a więc przeciwstawienie dowodzące braku zdolności patentowej wynalazku nie musi ujawniać tych korzystnych lub szczególnych cech. Niezależnie od tego, przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja tkaniny ZPP-2 obejmująca w szczególności instrukcję stosowania tkaniny ZPP-2 z października 2011, ujawnia (k.98, 99 akt. [...]) niehermetyczną tkaninę otrzymaną w technologii luźnego splotu płóciennego z tasiemek polipropylenu. Tkanina ta jest przeznaczona do stosowania w wyrobiskach kopalnianych z użyciem ekspansywnych czynników samoutwardzalnych takich jak piana fenolowa, czy mocznikowa, wskazanych w opisie spornego wynalazku jako korzystne ekspansywne czynniki samoutwardzalne.

Zdaniem Kolegium, przeciętny fachowiec w dziedzinie konstrukcji stosowanych w wyrobiskach kopalnianych, bez wkładu myśli twórczej, w sposób oczywisty zastosowałby (podobnie jak uczynili to uprawnieni) tkaninę ZPP-2 stosowaną powszechnie w wyrobiskach kopalnianych w postaci arkuszy materiałowych przepuszczalnych dla powietrza, i wykonanych z przepuszczalnej dla powietrza tkaniny, dla osiągnięcia celu przedmiotowego wynalazku wskazanego w jego opisie patentowym. Samo bowiem zastosowanie znanej w wyrobiskach kopalnianych tkaniny do znanej konstrukcji izolacyjnej przegrody kanału jest oczywiste.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 p.w.p. zastrzeżenie niezależne powinno przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku, a do przedstawienia wariantów wynalazku służą zastrzeżenia zależne. Tak więc, zgodnie z ustalonym orzecznictwem, brak zdolności patentowej wynalazku określonego w zastrzeżeniu niezależnym pociąga za sobą brak zdolności patentowej wariantów wynalazku określonych w zastrzeżeniach zależnych.

Organ zauważył, że zgodnie z orzecznictwem i doktryną, gdy istnieją przesłanki unieważnienia prawa wyłącznego w zakresie określonym w tzw. zastrzeżeniu niezależnym, to skutki tego unieważnienia rozciągają się także na treść tzw. zastrzeżeń zależnych, a w konsekwencji unieważnieniu podlega całe prawo wyłączne (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.01.1998r, sygn. akt III RN 97/97, oraz publikacja "Prawo Własności Przemysłowej pod redakcją Ryszarda Skubisza, Tom 14A, Wyd. C.H.BECK, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, str. 802, pierwszy akapit (60).

W świetle powyższego – zdaniem organu, argumenty uprawnionych, że przeciwstawiona tkanina propylenowa ZPP-2 nie była przeznaczona ani wykorzystywana do wytwarzania samonośnych tam odgradzających, które umożliwiałyby całkowite, natychmiastowe zamknięcie światła wyrobiska górniczego, są bezzasadne.

Podobnie nie mogły zmienić stanowiska Kolegium materiały przedłożone przez uprawnionych. Materiały te nie dotyczą bezpośrednio kwestii oceny zdolności patentowej spornego wynalazku w postaci chronionej. Ponadto, materiały te pochodzą z okresu po dacie pierwszeństwa spornego patentu, bądź też są niedatowane.

Wobec faktu, że brak poziomu wynalazczego w świetle wskazanych materiałów jest wystarczającą, samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego patentu, Kolegium uznało za niecelowe rozpatrywanie tego zarzutu w świetle pozostałych materiałów. Stanowisko to znajduje oparcie w aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II GSK 837/10).

Na ww. decyzję skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucili naruszenie:

1) art. 26 ustawy pwp, w szczególności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, na skutek błędnego ustalenia, że przedmiotowy patent [...] w unieważnionym zakresie nie posiadał w chwili zgłoszenia poziomu wynalazczego, a tym samym, że wynikał dla znawcy w sposób oczywisty z ówczesnego stanu techniki, podczas gdy wynalazek posiadał poziom wynalazczy i nie wynikał dla znawcy w sposób oczywisty z ówczesnego stanu techniki;

2) art. 89 ust. 1 ustawy pwp, w szczególności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek unieważnienia w części przedmiotowego patentu [...], chociaż brak jest podstaw do przyjęcia, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania przedmiotowego patentu;

3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 107 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że przedmiotowy patent [...] w unieważnionym zakresie nie posiada poziomu wynalazczego; nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego; niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do stanowiska Skarżących;

4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 107 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek braku ustalenia, czy w stanie techniki istniała zachęta do stworzenia wynalazku, oraz braku jakiegokolwiek wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

5) art. 7 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechania rozważenia zasadności twierdzeń podnoszonych przez Skarżących;

6) art. 80 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło sprzecznej z logiką oceny dowodów bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez przyjęcie, że z dowodów przedstawionych przez Uczestnika postępowania wynika, że przedmiotowy wynalazek nie posiadał w chwili zgłoszenia poziomu wynalazczego, a tym sam, że wynikał dla znawcy w sposób oczywisty z ówczesnego stanu techniki;

7) art. 80 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do sprzecznej z logiką oceny dowodów bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności błędne przyjęcie, że przedmiot unieważnionej części przedmiotowego patentu był oczywisty, podczas gdy jego stworzenie stanowiło zaskoczenie dla znawcy z określonej dziedziny techniki; ten wynalazek Skarżących zaspokajał od dawna uświadomioną potrzebę społeczno-gospodarczą w branży górniczej; rozwiązanie zagadnienia było bezskutecznie podejmowane przez fachowców i dopiero Skarżący rozwiązali to zagadnienie poprzez wytworzenie tego wynalazku; w wyniku powstania przedmiotowego wynalazku uzyskano wyraźną poprawę efektywności (w tym sukces handlowy), która wynikała z cech technicznych wynalazku;

8) art. 7, 77, 107 kpa w zw. z art. 84 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem biegłego specjalisty, chociaż rozpoznanie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, oraz zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność istnienia poziomu wynalazczego;

9) art. 8 i 10 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek prowadzenia postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej, a także poprzez brak rozpoznania wszystkich twierdzeń Skarżących;

10) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa oraz art. 8 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak odniesienia się do wszystkich twierdzeń podnoszonych przez Skarżących, w tym braku wyjaśnienia przyczyn, dla których organ odmówił mocy dowodowej dowodom przedłożonym przez Skarżących i pominął podnoszone przez Skarżących argumenty, w szczególności w odniesieniu do koreferatu zatytułowanego "Samonośne łamy odgradzające innowacyjnym rozwiązaniem skutecznego likwidowania chodników przyścianowych i zbędnych wyrobisk korytarzowych na przykładzie ściany G-32 w pokł. 358/2 w KWK "Borynia-Zofiówka-Jastrzębie" Ruch Borynia"; "9 Szkoła Aerologii Górniczej. Aktualny stan zagrożeń aerologicznych w polskich kopalniach"; N. Szlązak, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza. Kraków 2017;

11) art. 7 kpa, 77 § 1 kpa oraz 107 § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w braku jakiegokolwiek uzasadnienia w przedmiocie motywów, jakimi kierował się Urząd Patentowy uznając, że złożony do sprawy materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, że przedmiot unieważnionej części patentu [...] jest oczywisty dla znawcy;

12) art. 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa oraz 107 § 3 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku wnikliwego rozpoznania sprawy w zakresie przesłanki poziomu wynalazczego rozwiązania jak też braku wyjaśnienia Skarżącym w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie organ stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do uznania, że zastosowanie znanej w wyrobiskach kopalnianych tkaniny do znanej konstrukcji izolacyjnej przegrody kanału jest oczywiste;

13) art. 2558 ust. 1 pkt 8 pwp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności braku odniesienia się do wszystkich twierdzeń Skarżących;

14) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz nierozpoznanie istoty sprawy.

Zdaniem Skarżących powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na błędną ocenę poziomu wynalazczego przedmiotowego patentu.

Naruszenie powołanych przepisów postępowania i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego w istotny sposób wpłynęło na naruszenie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 26 pwp.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1. pkt 1) lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej ppsa (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.);

- wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa;

- przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 ppsa, jeżeli okaże się to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie;

- zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi. Poparł stanowisko zawarte w odpowiedzi Urzędu Patentowego na skargę. W ocenie uczestnika, czternaście zarzutów skargi nie jest poparte uzasadnieniem. Pomiędzy zarzutami skargi, a jej uzasadnieniem istnieje znacząca rozbieżność.

Wskazał, że w postępowaniu o unieważnienie ww. patentu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani do naruszenia przepisów postępowania. Urząd Patentowy RP właściwie przeprowadził postępowanie, wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy i uzasadnił dlaczego w jego ocenie patent zasługiwał na unieważnienie.

Pismem z dnia 25 czerwca 2020 r. skarżący wnieśli pismo procesowe, w którym podtrzymali w całości argumentację zawartą w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu w postępowaniu o unieważnienie ww. patentu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani w istotnym stopniu do naruszenia przepisów postępowania. Urząd Patentowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i uzasadnił dlaczego, w jego ocenie, patent wymagał unieważnienia.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek "Izolacyjna przegroda kanału oraz sposób wykonywania takiej przegrody" - [...].

Podstawą unieważnienia ww. patentu było uznanie przez organ braku poziomu wynalazczego, tj. jednej z przesłanek warunkujących ocenę zdolności patentowej wynalazku.

Odnosząc się w tym zakresie do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, za niezasadne należało uznać stanowisko strony skarżącej, że organ w tej sprawie powinien stosować dodatkowe kryteria oceny poziomu wynalazczego. Wbrew twierdzeniom Skarżących, Urząd Patentowy zastosował w istocie metodologię "problem i jego rozwiązanie" dokonując analizy spornego patentu, uznając chroniony nim wynalazek za nie spełniający przesłanki zdolności patentowej, ze względu na brak poziomu wynalazczego. Ustaleń w tym zakresie organ dokonał na podstawie porównania zespołu cech zastrzeżenia niezależnego spornego patentu z cechami rozwiązań znanych ze stanu techniki w dacie uzyskania ochrony patentowej wynalazku.

Organ w swojej analizie odniósł się w szczególności do dwóch dokumentów, oznaczonych w aktach administracyjnych sprawy symbolami: D2 i D4, uznając - na tej podstawie - oczywistość chronionego wynalazku dla znawcy z zakresu górnictwa.

Z uwagi na powyższe nie ma uzasadnionych podstaw, żeby wyniki takiej analizy dodatkowo należało oceniać pod względem bardziej szczegółowych kryteriów badania poziomu wynalazczego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 33 ust. 4 p.w.p., zastrzeżenie niezależne powinno przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku, a do przedstawienia wariantów wynalazku służą zastrzeżenia zależne. Brak zdolności patentowej wynalazku określonego w zastrzeżeniu niezależnym powoduje w konsekwencji brak zdolności patentowej wariantów wynalazku określonych w zastrzeżeniach zależnych. Wskazywana przez stronę skarżącą konieczność zastosowania takich dodatkowych warunków stanowi zatem jedynie polemikę z ustaleniami organu.

Dokument D2 stanowi opis polskiego zgłoszenia patentowego [...] z datą publikacji z dnia 13.02.2012 r., które organ uznał za najbliższy stan techniki dla spornego wynalazku. Z taką oceną organu należy się zgodzić, gdyż z przedmiotowego patentu znana jest izolacyjna przegroda kanału, w szczególności wyrobiska kopalnianego, w formie napełnianego ciśnieniowo pojemnika zawierającego ścianki czołowe znajdujące się w świetle kanału i ścianki obwodowe do przylegania do ścian przegradzanego kanału oraz wykonanego z arkuszy materiałowych i zawierającego co najmniej dwie oddzielone od siebie komory wypełnione czynnikiem samoutwardzalnym, co odpowiada charakterystyce założeń konstrukcyjnych (cech) spornego wynalazku.

Natomiast dokument oznaczony jako D4 ujawnia tkaninę ZPP-2, która jest przeznaczona dla górnictwa podziemnego, do łącznego stosowania ze środkami chemicznym w postaci materiałów ekspansywnych, pian i spoiw wypełniających i wprost naprowadza znawcę na możliwość pominięcia etapu wypełniania gazem i bezpośrednie wypełnianie pojemników, worków, tam itp. mieszaninami ekspansywnymi i wypełniającymi z jednoczesnym odpowietrzaniem.

Wobec powyższego należy przyjąć, że znawca z pewnością dokonałby połączenia znanych środków technicznych ujawnionych w dokumentach D2 i D4. Konieczność odpowietrzania pojemnika (przegrody lub tamy) według rozwiązania D2, przy napełnieniu pojemnika mieszaninami samoutwardzalnymi, wprost naprowadza bowiem znawcę z zakresu górnictwa na wykorzystanie tkaniny ZPP-2, która znajduje zastosowanie właśnie z tego rodzaju mieszaninami. Takie połączenie pozostaje dla znawcy dość oczywiste, gdyż są to konstrukcje powszechnie stosowane w górnictwie podziemnym i są przeznaczone do wypełnienia przegród (tam) różnymi mieszaninami lub spoiwami. Nie bez znaczenia ma także okoliczność, że dokument D4 powołuje się na ogólne zastosowania tkaniny ZPP-2 w górnictwie z przeznaczeniem do wykonywania tam (przegród).

W ocenie Sądu, istnieją zatem wystarczające podstawy do połączenia przez znawcę w całość omówionych powyżej rozwiązań, w postaci zastosowania znanej w wyrobiskach kopalnianych tkaniny do znanej konstrukcji izolacyjnej przegrody kanału, gdyż zawierają uzupełniające się cechy, a nie cechy ze sobą sprzeczne, jak wywodzą skarżący.

W konsekwencji za właściwe należało uznać w tym zakresie ustalenia Urzędu Patentowego, zwłaszcza, że na możliwość stosowania tkaniny ZPP-2 z czynnikami samoutwardzalnymi wskazuje już pierwotna treść instrukcji jej stosowania, na co również zwrócił uwagę organ.

Odnosząc się do pozostałych dokumentów materiału dowodowego sprawy do których odwołują się skarżący, w szczególności na potwierdzenie określonego wykorzystywania tkaniny ZPP-2, trzeba uznać je za niezasadne. Dotyczą one bowiem okresu przed wydaniem certyfikatu tkaniny ZPP-2 potwierdzającego spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa w górnictwie podziemnym, co miało miejsce dopiero w 2012 r., lub są to dokumenty późniejsze niż data zgłoszenia wynalazku do ochrony według spornego patentu, które to dowody - późniejsze niż data pierwszeństwa - nie mogą służyć do oceny zdolności patentowej wynalazku, w tym zwłaszcza jego poziomu wynalazczego. Dotyczy to w szczególności okoliczności zmiany dokumentacji (instrukcji) użytkowania tkaniny ZPP-2, stanowiącej stan techniki późniejszy, niż data pierwszeństwa spornego patentu.

Prawidłowo Urząd Patentowy ocenił także przedstawione przez skarżących dowody nie zawierające daty pewnej uznając, że takie dokumenty nie mogą służyć do oceny zdolności patentowej wynalazku. Dotyczy to także powołanego w skardze artykułu pod tytułem "Samonośne tamy odgradzające - innowacyjnym rozwiązaniem skutecznego likwidowania chodników przyścianowych i zbędnych wyrobisk korytarzowych na przykładzie ściany G- 32 w pokł. 35/2 w KWK "[...] ", który to dokument, ze względu na jego treść, wydaje się być znaczenie późniejszy niż przedmiotowy wynalazek.

Sąd w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się także naruszenia przez organ przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to także prowadzonego przez organ postępowania dowodowego, w tym wniosku o powołanie biegłego, która to instytucja ma w postępowaniu przed Urzędem Patentowym (organem wyspecjalizowanym, zatrudniającym znawców danej dziedziny techniki) ma bardzo ograniczone zastosowanie. Ponadto należy podkreślić, że podstawą unieważnienia spornego patentu nie jest brak jego nowości, wskutek ujawnienia wszystkich istotnych cech technicznych danego rozwiązania, lecz brak poziomu jego wynalazczego, którego ocena opiera się na połączeniu dokumentów znanych już wcześniej ze stanu techniki. Z tych też powodów nie można było uznać za celowe (niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy) przeprowadzenie przez Sąd wnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów.

Konkludując stwierdzić należało, ze organ wydając zaskarżoną decyzję działał zgodnie z prawem. Nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływa na wynik sprawy, gdyż zebrał w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy sprawy oraz wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Z tych też względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.