Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Kube (spr.), sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. spraw ze skarg: [...] S.A. z siedzibą w G. [...] reprezentowany przez [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargi

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej: "Prezes UODO", "organ", decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 maja 2018 r, o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), art. 6 ust. 1 lit. f oraz art. 58 ust. 2 lit. g rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE Ł 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE Ł 127z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE Ł 74 z 4.03.2021, str. 35), dalej: "RODO", po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi G. K. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez B. S.A. z siedzibą w G. dalej: "Spółka" oraz [...] , dalej: "Fundusz", reprezentowany przez B. S.A. z siedzibą w G. dalej: "Towarzystwo", polegające na przetwarzaniu tych danych osobowych bez podstawy prawnej oraz nieuwzględnieniu żądania ich usunięcia, nakazał:

1. B. S.A. z siedzibą w G. (Spółce) usunięcie danych osobowych G. K.,

2. [...] (Funduszowi) usunięcie danych osobowych G. K.

Jak wynika z ustaleń w sprawie, w toku postępowania zainicjowanego skargą G. K. z dnia [...] grudnia 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie jego danych osobowych przez Spółkę oraz Fundusz, reprezentowany przez Towarzystwo, Prezes UODO ustalił następujący stan faktyczny:

1. Skarżący w treści przedmiotowej skargi podniósł, że Spółka przetwarza jego dane osobowe bez udzielonej zgody. W związku z powyższym pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. zwrócił się do Spółki o usunięcie jego danych osobowych, lecz żądanie nie zostało uwzględnione. Skarżący wskazał, że Spółka wykonuje telefony do niego, wymaga podania dodatkowych danych osobowych oraz powołuje się na nieistniejący dług wobec S. S.A.

2. Spółka wyjaśniła, że Fundusz wszedł w posiadane danych osobowych K.M. (dłużniczki), na podstawie rozporządzającej umowy sprzedaży wierzytelności zawartej dnia [...] kwietnia 2012 r. między Funduszem a Bankiem, która została uregulowana w art. 509 i następnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740). W związku z zawarciem umowy przelewu, Fundusz nabył wierzytelność wobec dłużniczki wynikającą z umowy kredytu odnawialnego nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. W dalszej kolejności Fundusz powierzył wierzytelność przysługującą wobec dłużniczki do zarządzania Spółce na podstawie umowy o zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami z dnia [...] kwietnia 2011 r. W związku z otrzymaną dnia [...] sierpnia 2013 r. od komornika przy Sądzie Rejonowym w O. informacją o śmierci dłużniczki podjęte zostały działania zmierzające do ustalenia kręgu potencjalnych spadkobierców. Następnie dnia [...] października 2016 r. Fundusz pozyskał z Sądu Rejonowego w L. informację o zarejestrowanych pod sygn. akt [...] i [...] oświadczeniach spadkowych po dłużniczce zmarłej dnia [...] maja 2010 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Fundusz zwrócił się do Sądu Rejonowego w L. z prośbą o udostępnienie kopii złożonych oświadczeń spadkowych. W odpowiedzi na przedmiotową prośbę dnia [...] października 2020 r. Sąd przesłał kopię wypisu aktu notarialnego rep. A nr [...] obejmującego sporządzony przez notariusza protokół oświadczenia o przyjęciu spadku wprost po dłużniczce złożonego przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2010 r. Spółka wskazała, że jest współadministratorem danych i pozyskała dane osobowe skarżącego na mocy zawartego z Towarzystwem porozumienia o współadministrowaniu w celach zarządzania wierzytelnościami z dnia [...] czerwca 2018 r. Zakres pozyskanych z treści aktu notarialnego danych obejmował: imiona i nazwisko skarżącego, numer PESEL, imiona rodziców, numer dowodu osobistego, numer NIP, adres zamieszkania. Spółka aktualnie przetwarza dane osobowe skarżącego na podstawie art. 6. ust. 1 lit. f RODO w związku z art. 193 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 605), w celu realizacji prawnie uzasadnionego interesu polegającego na zarządzaniu wierzytelnością, w tym ustaleniu i dochodzeniu roszczeń na drodze polubownej, postępowania sądowego i egzekucyjnego. Ze względu na brak spłaty wierzytelności. 3. Spółka wskazała, że nie jest w stanie określić daty, w której usunie dane osobowe skarżącego. Wskazała, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się z żądaniem usunięcia jego danych, lecz żądanie to nie zostało spełnione.

4. Towarzystwo wyjaśniło, że Fundusz nabył wierzytelność na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia [...] kwietnia 2021 r., zawartej między Funduszem

a Bankiem, a podstawą prawną zawarcia przedmiotowej umowy był art. 509 k.c. Fundusz powierzył Spółce zarządzanie wierzytelnością na podstawie umowy

o zarządzanie sekurytyzowanymi wierzytelnościami z dnia [...] kwietnia 2020 r,, zawartej zgodnie z art. 193 ustawy o funduszach. Ze względu na brak spłaty wierzytelności, Towarzystwo wyjaśniło, że nie jest w stanie określić daty, w której usunie dane osobowe skarżącego. Towarzystwo podkreśliło, że Fundusz jest uprawniony do poszukiwania spadkobierców swoich dłużników w celu dochodzenia roszczeń, zaś zgodnie z treścią oświadczenia z dnia [...] czerwca 2010 r. G. K. przyjął spadek po dłużniczce. Towarzystwo wskazało, że w piśmie z dnia

[...] grudnia 2020 r. G. K. zwrócił się z żądaniem usunięcia jego danych, lecz żądanie to nie zostało spełnione.

5. Zgodnie z wyjaśnieniami Towarzystwa, Fundusz aktualnie przetwarza dane osobowe G. K. na podstawie art. 6. ust. 1 lit. f RODO w związku

z art. 193 ustawy o funduszach w celu realizacji prawnie uzasadnionego interesu polegającego na zarządzaniu wierzytelnością, w tym ustaleniu i dochodzeniu roszczeń na drodze polubownej, postępowania sądowego i egzekucyjnego.

Prezes UODO, wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie wskazał, że Fundusz pozyskał dane dłużniczki od wierzyciela pierwotnego, którym był Bank, na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia [...] kwietnia 2012 r. Powyższe znajduje oparcie w art. 509 § 1 k.c., zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Cesja wierzytelności wiąże się z uprawnieniem do przekazania nabywcy danych osobowych dłużnika umożliwiających podjęcie względem niego stosowanych działań zmierzających do odzyskania należności. Powyższa dopuszczalność przelewu wierzytelności nie podlegała ograniczeniom umownym ani ustawowym. Nie była również wymagana zgoda dłużniczki na przelew wierzytelności.

Zgodnie z art. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Na podstawie art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności do spadku z ustawy powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Z kolei zgodnie z treścią art. 932 § 3 i 4 k.c. w braku zstępnych

i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jednak jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Prezes UODO zwrócił uwagę, że ustawodawca nie przyznał podmiotom prywatnym uprawnień do określania kręgu spadkobierców. Zgodnie bowiem z art. 670 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2021 r. poz. 1805, dalej: "k.p.c."), in principio, sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Stwierdzenie przez Fundusz stosunku pokrewieństwa między zmarłą dłużniczką, a G. K. oznaczać może jedynie subiektywne przekonanie Spółki o tym, że może być on potencjalnym spadkobiercą.

Organ zaznaczył, że śmierć spadkodawcy nie oznacza każdorazowo, iż jego zstępni stają się jego spadkobiercami. Zstępni mogą być bowiem spadkobiercami potencjalnymi, o niestwierdzonym w chwili śmierci spadkodawcy statusie, dopiero natomiast po wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku można stwierdzić, czy są oni faktycznymi spadkobiercami. Z uwagi na fakt, że to sądy powszechne są uprawnione do badania kto jest spadkobiercą, a więc osobą, która

z chwilą śmierci spadkodawcy wstąpiła w jego prawa i obowiązki.

Fundusz nie jest uprawniony do ustalania kręgu spadkobierców po dłużniku według własnego przekonania. Zgodnie z art. 676 k.p.c., jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo zgłaszający się nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały ustalone. Z kolei art. 95a ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. 2020 r. poz. 1192) stanowi, że notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.

Organ stwierdził, że zgormadzony w postępowaniu materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że Fundusz nie posiada podstaw do przetwarzania danych skarżącego w celu windykacji wierzytelności, nie posiada bowiem sądowego lub notarialnego stwierdzenia nabycia spadku przez G. K.

W ocenie Prezesa UODO, Fundusz nie legitymuje się zatem żadną przesłanką określoną w art. 6 ust. 1 RODO uprawniającą go do przetwarzania danych osobowych G. K., w celu dochodzenia od niego ww. roszczeń wynikających z wierzytelności, przysługującej Funduszowi względem dłużniczki.

Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wykazał, że skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. zwrócił się do Spółki z żądaniem usunięcia jego danych osobowych, lecz nie zostało ono uwzględnione.

Ocena dokonywana przez Prezesa UODO w każdym przypadku służy zbadaniu zasadności skierowania pod adresem określonego podmiotu nakazu odpowiadającego dyspozycji art. 58 ust 2 RODO służącego przywróceniu stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych - jest więc ona uzasadniona

i potrzebna tylko o tyle, o ile skarżony proces przetwarzania danych osobowych istnieje.

Prezes UODO stwierdził, że w zakresie skarżonych nieprawidłowości

w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Spółkę oraz Fundusz, podmioty te nie legitymują się przesłankami uprawniającymi do przetwarzania danych osobowych skarżącego na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO tj. w celu dochodzenia roszczeń względem niego, gdyż nie zostało dotychczas stwierdzone nabycie przez G. K. spadku po dłużniczce, wobec czego przychylenie się do jego żądania w zakresie nakazania ww. podmiotom usunięcia jego danych osobowych jest uzasadnione.

B. S.A. z siedzibą w G. (Spółka) oraz [...] (Fundusz), reprezentowany przez [...] S.A. z siedzibą w G. (Towarzystwo) zaskarżyły do Sądu decyzję Prezesa UODO z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 lit f) RODO w zw. z art. 193 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 605 z poźn. zm.; dalej: "ustawa

o funduszach") poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie prowadzącą do uznania, że:

1) Spółka i Fundusz nie posiadają podstawy prawnej (prawnego uzasadnionego interesu) uprawniającej do przetwarzania danych osobowych G. K. (spadkobiercy dłużniczki) w celu zarządzania wierzytelnością, w tym w celu jej dochodzenia, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, nakazującej usunięcie danych osobowych G. K., podczas gdy prawny uzasadniony interes Spółki i Funduszu oraz podstawa prawna przetwarzania danych osobowych G. K. wynikają z faktu, że Spółka i Fundusz uprawnieni są do dochodzenia od G. K. wierzytelności gdyż:

a) z chwilą śmierci spadkodawcy jego prawa i obowiązki majątkowe przechodzą

z mocy prawa na spadkobierców - na podstawie art. 922 § 1 k.c., art. 924, art. 925 k.c.

b) do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku, zaś od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swojego majątku - na podstawie art. 1030 k.c. oraz art. 1031 §1 k.c.,

c) odpowiedzialność za długi spadkowe ma charakter solidarny, co oznacza, że Spółka i Fundusz mogą dochodzić wierzytelności od jednego ze spadkobierców - na podstawie art. 1034 k.c., i nie muszą ustalać kręgu spadkobierców,

- a w rezultacie Spółka i Fundusz mają uprawnienie do zarządzania wierzytelnością, w tym dochodzenia wierzytelności od G. K.,

2) Spółka i Fundusz nie posiadają podstawy prawnej (prawnego uzasadnionego interesu) uprawniającej do przetwarzania danych osobowych G. K. (spadkobiercy dłużniczki) w celu zarządzania wierzytelnością, w tym w celu jej dochodzenia, z powodu braku stwierdzenia nabycia spadku w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, nakazującej usunięcie danych osobowych G. K., podczas gdy stwierdzenie nabycia spadku nie jest konieczne do dochodzenia wierzytelności od G. K. (nabycie spadku przez spadkobierców następuje w chwili śmierci spadkodawcy), a w rezultacie Spółka i Fundusz posiadają uzasadniony interes i podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych G. K.

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.;

1) art. 8 k.p.a. poprzez wyrażanie w decyzjach Prezesa UODO, kierowanych do podmiotów z Grupy B., w tym skarżącej, na tle analogicznych stanów faktycznych i tożsamej podstawy prawnej, rozbieżnych stanowisk;

2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego

i pominięcie okoliczności, że G. K. złożył oświadczenie o przyjęciu spadku wprost oraz skutków prawnych złożenia takiego oświadczania, co skutkowało błędnym przyjęciem, że Spółka i Fundusz nie mają interesu prawnego

i podstaw prawnych do przetwarzania danych osobowych G. K.

w celu zarządzania wierzytelnością, w tym jej dochodzenia;

3) naruszenie przepisów o postępowaniu, tj. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie prowadzące do zawarcia w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia, które jest niewykonalne i która to niewykonalność ma charakter trwały.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Prezesa UODO z dnia [...] grudnia 2021 r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zdaniem wnoszących skargi, z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że rozpoznając sprawę Prezes PUODO oparł się wybiorczo, na dowolnie wybranych przepisach procedury cywilnej w zakresie spraw spadkowych (pomijając pozostałe) oraz pominął istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przepisy prawa spadkowego oraz skutki prawne wynikające ze zdarzeń określonych w tych przepisach.

W okolicznościach niniejszej sprawy G. K. złożył oświadczenie

o przyjęciu spadku wprost (art. 1012 k.c.), którego skutkiem jest definitywne nabycie przez niego praw i obowiązków wchodzących w skład majątku spadkowego. Oświadczenie to ma skutki ex tunc i potwierdza nabycie tego statusu już z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem wątpliwości organu co do posiadania prawnie uzasadnionego interesu i podstaw prawnych przetwarzania danych osobowych G. K. są bezpodstawne - już z chwilą śmierci dłużniczki (co potwierdza złożone oświadczenie o przyjęciu spadku wprost) możliwe było kierowanie działań windykacyjnych do G. K. Z chwilą śmierci dłużniczki – jego matki doszło do przejścia na jego rzecz (jako spadkobiercy) obowiązków dłużniczki wynikających ze spłaty kredytu odnawialnego wynikającego

z umowy o kredyt odnawialny nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r.

W konsekwencji G. K. stał się odpowiedzialny za spłatę wierzytelności

z mocy prawa, a tym samym Spółka i Fundusz są uprawnieni i posiadają podstawę prawną w dochodzeniu wierzytelności. Jest to jednoznaczne

z posiadaniem prawnie uzasadnionego interesu w przetwarzaniu danych osobowych G. K., na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) RODO. W celu bowiem realizacji uprawnień wierzyciela konieczne jest przetwarzanie danych osobowych G. K. (spadkobiercy). Dane te niezbędne są chociażby do kierowania korespondencji z wezwaniem do zapłaty lub informacją o podstawach

i stanie zadłużenia, podejmowana niezbędnych czynności w procesie sądowym (np. kierowania pozwu o zapłatę), w postępowaniu nieprocesowym w sprawach spadkowych (np. w celu wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku) oraz postępowaniu egzekucyjnym. Pozbawienie Spółki i Funduszu danych osobowych G. K. skutkowałoby wystąpieniem po stronie Spółki

i Funduszu szkody przez pozbawienie ich możliwości dochodzenia przysługujących im od G. K. roszczeń.

Ponadto, skoro z chwilą śmierci spadkodawcy dochodzi do przejścia jego praw i obowiązków na spadkobierców (tu G. K.), to już w tym momencie Spółka i Fundusz posiadają prawnie uzasadniony interes, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. f) RODO i podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych G. K.

W związku z tym za bezpodstawne uznano twierdzenia Prezesa PUODO, że do przetwarzania tych danych konieczne jest stwierdzenie nabycia spadku.

Potwierdzeniem faktu, że Spółka i Fundusz posiadają uzasadniony interes

i podstawę prawną przetwarzania danych osobowych G. K. już

z chwilą śmierci dłużniczki są również inne przepisy, w tym regulujące odpowiedzialność za długi spadkowe.

Z treści art.1030 i art. 1031 § 1 k.c. wynika, że zakres odpowiedzialności za długi spadkowe zmienia się w momencie przyjęcia spadku oraz w zależności od sposobu przyjęcia spadku (wprost). Niemniej potwierdzają one istnienie tej odpowiedzialności jeszcze przed przyjęciem spadku i w żaden sposób nie uzależniają jej od stwierdzenia nabycia spadku. Skoro zaś mowa

o odpowiedzialności podmiotu za długi spadkowe, to konieczne jest istnienie skorelowanego z tą odpowiedzialnością prawa. W przedmiotowej sprawie będzie nim prawo do dochodzenia wierzytelności od G. K. przysługujące Spółce i Funduszowi.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jedynie stwierdzenie nabycia spadku umożliwia ustalenie kręgu spadkobierców, a w konsekwencji ustalenie osób odpowiadających za długi spadkowe. Tymczasem nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. To ten moment decyduje o tym kto wchodzi do kręgu spadkobierców. W związku

z powyższym wydane później postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku przez danego spadkobiercę bądź sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia będą miały w tej kwestii jedynie deklaratoryjny, a nie konstytutywny charakter. Postanowienie stwierdzające nabycie spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia nie powodują zatem przejścia na spadkobiercę praw i obowiązków wchodzących

w skład spadku, lecz jedynie potwierdzają dokonanie się tego przejścia w momencie otwarcia spadku. Nabycie spadku w chwili otwarcia spadku następuje zatem bez żadnej aktywności ze strony spadkobiercy czy też czynności ze strony sądu. Spadkobierca nie musi nawet wiedzieć, że doszło do dziedziczenia.

W konsekwencji powyższego, skarżący stwierdzili, iż pomimo braku stwierdzenia praw spadkowych Spółka i Fundusz posiadają interes i podstawę do przetwarzania danych osobowych G. K., gdyż przetwarzanie tych danych jest niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionego interesu tych podmiotów (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO) polegającego w szczególności na dochodzeniu od G. K. spłaty wierzytelności oraz ustaleniu kręgu spadkobierców zmarłego dłużnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2022 r. skarżący zamieścili replikę na odpowiedź na skargę, w której podtrzymali wszystkie zawarte w skardze zarzuty

i twierdzenia.

Przy czym, co do kwestii ustalania kręgu spadkobierców podkreślili, że w sprawie, która stała się przedmiotem postępowania G. K. złożył przed notariuszem oświadczenie o przyjęciu spadku wprost. Potwierdził tym samym swój status spadkobiercy, którego nigdy nie kwestionował, jak również nie wskazywał, że został wydziedziczony (co odpowiadałoby na wątpliwości organu dotyczące możliwości pozbawienia potencjalnego spadkodawcy prawa do zachowku).

G. K. kwestionował jedynie przetwarzanie przez Spółkę

i Fundusz jego danych osobowych, co może wynikać z chęci uchylenia się w ten sposób od spłaty odziedziczonych zobowiązań.

Wskutek śmierci matki, G. K. wszedł w ogół jej praw

i obowiązków ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym w szczególności

z obowiązkiem spłaty zaciągniętych przez nią zobowiązań. Skoro więc organ potwierdza, że prawnie uzasadnionym interesem administratora jest dochodzenie roszczeń finansowych i w tym sensie jest to interes nadrzędny nad prawami

i wolnościami osoby, której dane dotyczą, to w konsekwencji musi akceptować przetwarzanie danych osobowych osoby zobowiązanej do spłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem.

Prezes UODO ustalił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy i na jego podstawie rozstrzygnął sprawę co do istoty w oparciu o wskazaną w decyzji podstawę prawną w granicach przedmiotu postępowania wyznaczonego skargą wniesioną przez G. K.

Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, że ani Spółka, ani Fundusz nie przedstawiły sądowego ewentualnie notarialnego stwierdzenia nabycia spadku przez skarżącego będącego spadkobiercą dłużniczki.

Posiadanie takich dokumentów przez wierzyciela jest niezbędne do dochodzenia wierzytelności względem skarżącego, a brak tych dokumentów przesądza o nieistnieniu prawnie uzasadnionego interesu, do którego realizacji niezbędne jest przetwarzanie danych osobowych skarżącego przez Spółkę

i Fundusz.

Nabycie spadku z mocy prawa w chwili śmierci spadkodawcy jest czym innym od sądowego stwierdzenia nabycia spadku, bez którego wierzyciel nie może egzekwować długu. Ani Spółka, ani Fundusz nie są uprawnione do samodzielnego ustalania kręgu spadkobierców. Niezbędne jest w tym zakresie przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku przez właściwy do tego sąd powszechny.

Aby dochodzić od skarżącego wierzytelności ze spadku po zmarłej dłużniczce, odpowiedzialnego za jej dług, Spółka lub Fundusz powinny takie postępowanie zainicjować.

Zarówno Spółka jak i Fundusz posiadają "legitymację czynną" czyli interes do wydania przez sąd stwierdzenia nabycia spadku przez spadkobiercę dłużnika.

Należy zgodzić się z Prezesem UODO, że sporządzony przez notariusza protokół oświadczenia o przyjęciu spadku wprost po dłużniczce, złożony przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2010 r. nie jest jeszcze równoznaczny z faktycznym nabyciem spadku. Sam fakt przynależności do kręgu spadkobierców ustawowych nie oznacza, że po przeprowadzeniu postępowania spadkowego nie okaże się, np.

w przypadku, gdy spadkobierca sporządził testament, że nie dziedziczą po nim wszystkie osoby, które w chwili jego śmierci pozostawały w kręgu jego spadkobierców ustawowych. Dopiero przewidziane prawem stwierdzenie nabycia spadku nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości kto i w jakim zakresie nabył spadek.

Zaniechanie uzyskania stwierdzenia nabycia spadku może spowodować

w rezultacie, że wierzyciel spadkodawcy dochodzić będzie spłaty wierzytelności od osoby, która spadku faktycznie nie nabyła.

Przetwarzanie danych osobowych G. K. w celu dochodzenia wierzytelności w sytuacji, gdy nie doszło do stwierdzenia nabycia przez niego spadku po dłużniczce nie mogło zatem stanowić prawnie usprawiedliwionego celu Spółki czy też Funduszu do przetwarzania jego danych osobowych. Nie było bowiem jakichkolwiek przeszkód prawnych, aby wierzyciel dłużniczki o takie stwierdzenie nabycia spadku wystąpił, po powzięciu informacji, że dotychczas nie zostało wydane.

Spółka i Fundusz nie legitymują się zatem żadną z przesłanek określonych

w art. 6 ust. 1 RODO, uprawniającą do przetwarzania danych osobowych G. K. w celu dochodzenia od niego roszczeń wynikających z wierzytelności, przysługującej Spółce i Funduszowi względem dłużniczki, co uzasadniło nakazanie obu tym podmiotom usunięcia jego danych osobowych.

Wobec stwierdzonych nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Spółkę oraz Fundusz, Prezes UODO zasadnie skorzystał z uprawnienia naprawczego przysługującego mu na mocy art. 58 ust. 2 lit. g RODO i nakazał usunięcie danych osobowych G. K. przez oba te podmioty.

Nie został naruszony art. 8 k.p.a., ponieważ wskazane przez Spółkę decyzje Prezesa UODO (wówczas Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych)

z dnia [...] lipca 2016 r., [...] czerwca 2017 r., [...] października 2017 r. oraz [...] grudnia 2020 r. zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2016 r. poz. 922 ze zm.). Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nastąpiło zaś na podstawie przepisów RODO. Nie można stwierdzić utrwalonej praktyki, od której organ miałby odstąpić wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, skoro podstawę prawną powołanych przez Spółkę i Fundusz decyzji stanowiły poprzednio obowiązujące przepisy dotyczące ochrony danych osobowych.

Każda sprawa jest rozpatrywana przez Prezesa UODO indywidualnie, zaś każdy stan faktyczny i prawny weryfikowany osobno. Zgodnie z zasadą praworządności wskazaną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wydawać decyzję zgodną z prawem. Przestrzeganie zasady praworządności ma pierwszeństwo nad wynikającym z zasady zaufania do organów administracji publicznej oczekiwaniem strony do otrzymania decyzji takiej samej jak decyzje uprzednio wydawane w identycznych, bądź podobnych stanach faktycznych

i prawnych.

Organ podjął niezbędne i wystarczające działania, konieczne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poddał ocenie zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. ) orzekł jak

w wyroku.