Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.

Sygn. akt III SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2020 r., po rozpatrzeniu zażalenia A. K. na postanowienie Burmistrza Ł. z dnia 9 marca 2020 r., znak [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie terminu uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i wyznaczyło stronom termin 30 dni od daty otrzymania postanowienia na uiszczenie dotychczas nieuiszczonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego ustalonych zaskarżonym postanowieniem organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.

T. i J. małż. [...] wnieśli o rozgraniczenie nieruchomości położonej w miejscowości Z. obręb 15 oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...].

Postanowieniem z dnia 8 marca 2019 r. Burmistrz Ł. wszczął postępowanie o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości. Do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia upoważniony został K. P. - geodeta posiadający stosowne uprawnienia zawodowe.

Prawo własności w stosunku do działki nr [...] zostało ustalone na podstawie aktu własności ziemi [...], postanowienia Burmistrza znak: [...] z dnia 23.03.2017r. prostującego błędy pisarskie w w/w akcie własności ziemi oraz postanowień o nabyciu praw do spadku: z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt I Ns [...]; z dnia 16 kwietnia 1998 r., sygn. akt I Ns [...]; z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I Ns [...]; z dnia 27 września 2018r., sygn. akt I Ns [...] oraz aktu notarialnego umowy sprzedaży Rep. A. Nr [...] z dnia 15 lipca 2019 mocą którego A. K. stała się właścicielką całej tej nieruchomości.

Po wykonaniu przez geodetę K. P. czynności technicznych rozgraniczenia nieruchomości, decyzją z dnia 26 września 2019 r. Burmistrz Ł. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu Wschód w L. z siedzibą w Ś..

W dniu 11 grudnia 2019 r. Burmistrz Ł. wydał także postanowienie w przedmiocie kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, obciążając tymi kosztami współwłaścicieli rozgraniczanych nieruchomości w kwotach po [...] zł każdego z nich.

Na skutek zażalenia A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 18 listopada 2019 r. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 19 lutego 2019 r., wydanym na podstawie przepisów art. 264 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 263 § 1 k.p.a. i art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., Burmistrz Ł. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...]zł oraz zobowiązał do poniesienia tych kosztów każdego ze współwłaścicieli rozgraniczanych nieruchomości w kwotach po [...] zł w przypadku każdego z nich, zaliczając T. i J. małż. [...] na poczet kosztów postępowania kwotę [...]zł uiszczoną tytułem zaliczki.

A. K. wniosła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, kwestionując obciążenie skarżącej częścią kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy skarżąca nie zgłaszała wniosku o rozgraniczenie nieruchomości i jej zdaniem, koszty wynikły wyłącznie z winy T. i J. małż. [...] i zostały poniesione wyłącznie w ich interesie i na ich żądanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie terminu uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i wyznaczyło stronom termin 30 dni od daty otrzymania postanowienia na uiszczenie dotychczas nieuiszczonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego ustalonych zaskarżonym postanowieniem organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy ocenił jako prawidłowe ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...]zł, obejmującej wynagrodzenie wyłonionego w procedurze ofertowej geodety. Kolegium wskazało, że ustalona kwota kosztów nie odbiega od rynkowych wynagrodzeń za podobne czynności rozgraniczeniowe i wynika z zawartej z geodetą umowy z dnia 15 marca 2019 r. W świetle znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geodezyjnej nie budzi również wątpliwości zakres wykonanych przez geodetę czynności, jak też ich poprawność, gdyż przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji dokonał oceny prawidłowości wykonanych czynności oraz zgodności sporządzonych dokumentów, a dokumentacja techniczna została włączona do zasobu geodezyjnego.

Organ odwoławczy uznał również za prawidłowe rozdzielenie kosztów pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że rozgraniczenie nieruchomości, którego celem jest ustalenie granicy prawnej nieruchomości, leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, a zatem koszty rozgraniczenia powinny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego, to jest wszystkich właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Organ wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy zaistniał spór co do położenia granicy. Strony prezentowały rozbieżne stanowiska odnośnie przebiegu granicy i nie zgadzały się na wskazaną przez geodetę granicę, wcześniej nie przeprowadzano rozgraniczenia przedmiotowych działek gruntu. Ponadto geodeta mając na względzie istniejący spór, rekomendował organowi umorzenie postępowania i przekazanie sprawy z urzędu do rozpatrzenia przez sąd powszechny. Spór wprawdzie nie został zakończony na etapie administracyjnym poprzez wydanie decyzji, jednakże nie zwalnia to stron od uiszczenia kosztów poniesionych w jego toku. Okoliczności postępowania rozgraniczeniowego potwierdzają istnienie sporu granicznego oraz zasadność przeprowadzenia rozgraniczenia. Zatem dokonanie rozgraniczenia, mającego na celu bezsporne określenie granic, leżało w interesie właścicieli wszystkich nieruchomości, których dotyczył spór graniczny. W konsekwencji, w ocenie Kolegium zasadnym było obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli obu rozgraniczanych nieruchomości po połowie.

Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za wadliwe określenie terminu na uregulowanie przez strony przypadających na nie kosztów, gdyż termin ten już wyekspirował. Powołując się na powyższe, organ odwoławczy uznał za zasadne rozstrzygnąć w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., utrzymując tym samym w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w pozostałej części.

A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2020 r., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1) art 262 § 1 k.p.a. w zw. z art.152 k.c., poprzez jego błędną wykładnię pojęcia interesu strony i przyjęcie, że postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia było w interesie skarżącej A. K., w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wyłącznie na wniosek strony przeciwnej, w związku z czym nałożenie obowiązku ponoszenia kosztów nie tylko na wnioskodawcę, ale również na skarżącą jest niezasadne, bowiem nie istniała koniczność ustalenia przebiegu granicy;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - naruszenie art. 8 k.p.a., przez organ administracji publicznej poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej zgodnie z zasadami wynikającymi wprost z tego przepisu, tj. proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 11 k.p.a., art. 107 5 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia sprzecznie z przepisami aktualnie obowiązującego prawa, pobieżnie i w bardzo lakoniczny i ogólny sposób, przy jednoczesnym nie odniesieniu się do ogółu okoliczności, które legły u podstaw rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, w szczególności nie uwzględnieniu, iż A. K. nie miała interesu prawnego we wdaniu się w spór oraz, że to wyłącznie po stronie wnioskodawców istniał interes prawny w kwestii dokonania rozgraniczenia nieruchomości, bowiem wywołali przedmiotowy spór bezprawnie zbierając skarżącej około metr gruntu poprzez nieuprawnione postawienie płotu w dniu 1 października 2016r. w granicy nieruchomości oraz odoranie w dniu 27 października 2016r. części działki; co bezpośrednio pozostaje w opozycji do naczelnych zasad prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej w sposób budzący zaufanie oraz wbrew zasadzie przekonywania;

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez uchylenie się organ administracji publicznej od prawidłowego i wyczerpującego zgromadzenia w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego oraz podjęciu niezbędnych czynności celem wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, brak gruntownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, jego niewłaściwą, błędną, i tendencyjną ocenę, czego wynikiem było wydanie zaskarżonego postanowienia, dotkniętego licznymi wadami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla decyzję (postanowienie) organu administracji publicznej w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonego postanowienia według wskazanych wyżej zasad stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Ł. ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie Z. działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] stanowiących własność J. i T. małż. [...] z działką oznaczoną nr [...] będącą własnością A. K., na kwotę [...]zł. Kosztami zostali obciążeni: J. i T. małż. [...] - kwotą [...]zł oraz A. K. - kwotą [...]zł.

Wniosek o rozgraniczenie w tej sprawie został złożony przez J. i T. małż. [...], właścicieli działek o numerach: 210 i [...].

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052, powoływanej dalej jako "p.g.k.") postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zawiera definicji "strony" na potrzeby tej ustawy, co oznacza, że należy się kierować rozumieniem strony w znaczeniu kodeksowym (art. 28 k.p.a.). Wniosek o rozgraniczenie może więc złożyć każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skoro rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 p.g.k.), legitymowanym do złożenia wniosku o rozgraniczenie jest każdy, kto posiada tytuł prawny do nieruchomości, której granice stały się sporne.

Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony jest – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 p.g.k. – wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 p.g.k.). Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453).

Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). Postępowanie rozgraniczeniowe kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę, bądź też po umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na obiektywną niemożliwość ustalenia granicy w tym trybie ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami.

Natomiast w kwestii kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia zastosowanie znajdują przepisy Działu IX ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256). Według art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Dlatego w sprawie niniejszej organy prawidłowo do kosztów postępowania rozgraniczeniowego zaliczyły koszty wynagrodzenia geodety, bowiem są one koniecznymi kosztami postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

Zasadę rozdziału kosztów postępowania administracyjnego określa przepis art. 262 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.

Z powyższego unormowania jasno wynika to, że koszty postępowania administracyjnego, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu – obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej, najczęściej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa jednocześnie osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.).

Zagadnienia dotyczące orzekania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego zostało wyjaśnione w judykaturze sądów administracyjnych. Przede wszystkim w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzono, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może – uwzględniając normę art. 152 k.c. – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu tego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym sąd powszechny, jak i postępowaniu administracyjnym organ administracji, są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu przepisów art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Sąd wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny w konkluzji stwierdził, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku postępowania o rozgraniczenie obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady określonej w art. 152 k.c. Wyrażony w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, przez co uchwała ma charakter prawnie wiążący (art. 269 § 1 p.p.s.a.).

Choć istnieją przypadki, kiedy odstąpienie od wskazanej wyżej zasady jest możliwe, wynikać to musi jednakże ze szczególnych okoliczności konkretnej sprawy, które decydować mogą o innym sposobie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Niniejsza sprawa okoliczności takich jednak nie posiada. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości zostały ustalone i rozdzielone w sposób prawidłowy. W okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy nie zaistniały żadne podstawy do przyjęcia, że rozgraniczenie zostało dokonane wyłącznie w interesie J. i T. małż. [...] i tylko z ich winy, co uzasadniałoby poniesienie przez nich w całości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Powołana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. wskazuje typową regułę, że koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele nieruchomości po połowie, bez względu na towarzyszące im – co do zasady – zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody, czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 p.g.k). Umacnia tę zasadę to, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z tego, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Interes prawny stron biorących udział w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie jest kategorią obiektywną, co oznacza, że postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie rozgraniczeniowe obejmowało rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami: działkami nr [...] i nr [...], stanowiącymi własność J. i T. małż. [...], z działką nr [...],stanowiącą własność A. K.. Bez znaczenia dla kwestii obciążenia stron postępowania kosztami postępowania rozgraniczeniowego pozostaje natomiast okoliczność, która ze stron to postępowanie zainicjowała.

Mając powyższe na względzie, w stanie faktycznym sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że rozgraniczenie nieruchomości zostało przeprowadzane wyłącznie w interesie J. i T. małż [...], którzy podjęli czynności w celu wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.

Nie budzi bowiem wątpliwości, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte w związku z istniejącym sporem granicznym dotyczącym przebiegu linii granicznej pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami położonymi w miejscowości Z..

Z zawartych w aktach administracyjnych dowodów wynika, że od roku 2016 istnieje spór graniczny między stronami. W roku tym małżonkowie L. na działce nr [...] na której usytuowany jest budynek mieszkalny pobudowali ogrodzenie. Wtedy to skarżąca zwróciła się pismem do Starosty [...] wyrażając sprzeciw przeciwko działaniu małż. [...]. Przed Sądem Rejonowym [...] sygn. akt I C [...] toczy się z powództwa skarżącej sprawa o ochronę naruszonego posiadania nieruchomości nr [...].

W dniu 7 grudnia 2017 r. J. i T. małż [...] zwrócili się do Burmistrza Ł. o przeprowadzenie rozgraniczenia przedmiotowych działek gruntu. Burmistrz Ł. postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania o rozgraniczenie przedmiotowych działek. Jeszcze trzykrotnie małżonkowie L. zwracali się do organu pierwszej instancji o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego i dopiero ostatni wniosek z dnia 25 stycznia 2019 r. doprowadził do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Z powyżej przedstawionego działania stron oraz z treści pism uczestników postępowania znajdujących się w aktach administracyjnych wynika jednoznacznie fakt istnienia sporu granicznego, którego rozstrzygnięcie, mogło nastąpić jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym. W świetle bowiem z art. 153 kodeksu cywilnego, jeżeli granice gruntów stały się sporne, ustala się granice według wymienionych w tym przepisie kolejnych kryteriów.

Fakt utrzymywania się sporu granicznego także w trakcie postępowania rozgraniczeniowego potwierdza treść protokołu granicznego sporządzonego w dniu 11 czerwca 2019 r. przez geodetę K. P. jak również z treści pisma tego geodety z dnia 7 sierpnia 2019 r. (k. [...], akt administracyjnych). Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że ustalony na podstawie zebranych dowodów geodezyjnych przebieg granicy nie był akceptowany przez A. K., nie podpisała też protokołu granicznego. Z treści protokołu oraz ze szkicu granicznego wynikało, że stwierdzony przez geodetę stan użytkowania nieruchomości przez uczestników postępowania przebiegał w odległości około 52 cm w głąb ich działki od wyznaczonej granicy wynikającej z dokumentów geodezyjnych, to jest małżonkowie L. stawiając ogrodzenie odsunęli się od granicy w swoją stronę i że, skarżąca faktycznie władała częścią gruntu z działki nr [...], nr [...].

Niewątpliwy fakt sporu granicznego, a także opisane okoliczności, w jakich przejawiał się spór co do przebiegu linii granicznej wskazują, że wszczęcie postępowania o rozgraniczenie było niezbędne dla rozstrzygnięcia zaistniałej sytuacji. Jednocześnie stanowisko i działania skarżącej nie pozostawały bez wpływu na powstanie tego sporu. Subiektywne odczucia skarżącej, iż winę za spór graniczny ponoszą skarżący nie ma odzwierciedlenia w dowodach zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym. W opisanych okolicznościach nie ma to zresztą znaczenia, jak również przyczyny i okoliczności w jakich doszło do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego pozostają bez wpływu na obciążenie stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego.

Zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty nie podważają także prawidłowości zaskarżonego postanowienia w zakresie odnoszącym się do wysokości ustalonych przez organ pierwszej instancji kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Na koszty te składało się wynagrodzenie upoważnionego geodety K. P. w kwocie [...]zł. Podkreślić należy, wartość wykonanego zamówienia określonego w złożonej przez geodetę fakturze VAT z dnia 3 września 2019 r. pomniejszona została o kwotę [...]zł, tj. o 0,2% za każdy dzień zwłoki stosownie do zapisu § 5 umowy z dnia 15 marca 2019 r o wykonanie czynności geodezyjnych rozgraniczenia nieruchomości.

Również należy wskazać na niezasadność zarzutów skarżącej dotyczących wyboru geodety, który został następnie upoważniony do przeprowadzenia czynności technicznych rozgraniczenia. Wybór został dokonany w drodze zapytania ofertowego. Zgodnie z treścią zapytania ofertowego, było ono prowadzone w oparciu o wyłączenie, o którym mowa w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 z późn. zm.). Powołany przepis przewiduje, że ustawy Prawo zamówień publicznych nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty [...]euro. Wbrew zatem stanowisku skarżącej, ustawa Prawo zamówień publicznych nie miała w tym przypadku zastosowania i nie mogło dojść do naruszenia jej przepisów przez organ pierwszej instancji. Koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone na kwotę [...]zł i są zdecydowanie niższe od kwoty określonej powyższym przepisem.

Wymieniony koszt pracy geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, nie budzi wątpliwości co do jego wysokości. Zgodzić się należy z organem, że ustalona wysokość kosztów nie odbiega od cen rynkowych za podobne czynności rozgraniczeniowe. Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w stanach faktycznych rozpoznawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie spraw, których przedmiot stanowiły koszty postępowania rozgraniczeniowego. Dla przykładu, w sprawach III SA/Lu 561/19 oraz III SA/Lu 538/20, dotyczących kosztów ustalenia granicy pomiędzy dwiema nieruchomościami, koszty te wynosiły – odpowiednio – [...] zł oraz [...] zł, zaś w sprawach III SA/Lu 222/19 oraz III SA/Lu 228/20, dotyczących kosztów ustalenia granicy pomiędzy więcej niż dwiema nieruchomościami – odpowiednio –7 500 zł oraz [...] zł.

Analiza akt sprawy wskazuje, że upoważniony geodeta przeprowadził czynności rozgraniczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). W szczególności geodeta przeprowadził analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych, ustalił przebieg granic na gruncie, sporządził protokół graniczny oraz opracował opinię dotyczącą przebiegu granic. Wyniki prac geodezyjnych upoważniony geodeta przedstawił na mapie. Prawidłowość wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi przepisami została potwierdzona w protokole sporządzonym w dniu 19 sierpnia 2019 r. w oparciu o art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o rozgraniczeniu wójt, burmistrz (prezydent miasta) dokonuje oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy czynności wykonane przez upoważnionego geodetę zostały ocenione jako prawidłowe, czego wyrazem było włączenie sporządzonej przez geodetę dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Organ odwoławczy uzasadnił zaskarżone postanowienie w sposób wyczerpujący, należycie przedstawiając podstawy prawne i faktyczne. Sformułowanym przez organ w tym zakresie wnioskom nie można zarzucić, że są nielogiczne lub naruszają zasady doświadczenia życiowego, a tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ nie naruszył reguł postępowania dowodowego. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z taką oceną nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wydane postanowienie zawierało wszystkie przewidziane prawem elementy.

Wbrew zarzutom skargi, zasadnie organ odwoławczy uznał, że w tej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego winny ponieść w równych częściach strony tego postępowania, to jest właściciele rozgraniczanych nieruchomości. Organy nie naruszyły przy tym art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż w świetle wyżej poczynionych rozważań, koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały poniesione również w interesie skarżących gdyż na gruncie nie było fizycznych istniejącej śladów granicy, a nie wynikały z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i nie zachodzą podstawy do jego uchylenia.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.