Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. H. na Komendanta Miejskiego Policji we W. w przedmiocie ukarania Komendanta Miejskiego Policji we W. grzywną za nieprzekazanie skargi w terminie postanawia oddalić wniosek o wymierzenie grzywny.

M. H.złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 27 maja 2008 r. wniosek o ukaranie Komendanta Miejskiego Policji we W. grzywną za nieprzekazanie do Sądu administracyjnego jego skargi z dnia 26 czerwca 2007 r. na postanowienie tego organu z dnia [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu wniosku podał, że pismem z dnia 26 czerwca 2007 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem Komendy Miejskiej Policji we W., listem poleconym, skargę na orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia 23 sierpnia 2005 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Przy piśmie z dnia 2 lipca 2007 r. organ odesłał jego skargę z pouczeniem, że skarżący winien załatwić sprawę we własnym zakresie z uwagi na to, że nie jest już funkcjonariuszem KMP we W. w związku z czym nie ma obowiązku przesyłać skargi z zachowaniem drogi służbowej. W tej sytuacji skarżący zwrócił się do KMP we W. o podanie podstaw prawnych odesłania jego skargi. Niezależnie od tego, zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie KMP we W., odesłaną przez organ skargę złożył osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 11 lipca 2007 r. Następnie pismem z dnia 19 lipca 2007 r. KMP we W. poinformowała go, że podstawą działania organu dotyczącą skierowanej do Sądu administracyjnego skargi były przepisy k.p.a. Wobec nieprawidłowości działań organu skarżący skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. skargę na niezgodne z prawem postępowanie funkcjonariuszy. W odpowiedzi pismem z dnia 24 września 2007 r. został poinformowany, że działania funkcjonariuszy był niezgodne z prawem i w dniu 19 września 2007 r. jego skarga została przesłana zgodnie z prawem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W dalszej części tego pisma organ twierdził, że skarżący przesłał do KMP we W. dwa egzemplarze skargi, co według twierdzeń skarżącego nie miało miejsca. Nigdy bowiem, kierując skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji we W., skarżący nie wysyłał więcej niż jeden egzemplarz skargi. Skarżący podał dalej, że pismem z dnia 8 października 2007 r., nawiązując do pisma organu z dnia 24 września 2007 r. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. dalsze pytania, na które nie udzielono mu odpowiedzi, bądź udzielono odpowiedzi nie polegających na prawdzie. Następnie pismem z dnia 2 listopada 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji we W. udzielił mu odpowiedzi o treści podobnej do dotychczasowych, podtrzymując stanowisko KMP we W. co do odbioru przesyłki, jej pokwitowania i zawartości, jak i co do koperty przesyłki. Skarżący podniósł, że wszystkie te odpowiedzi nie polegają na prawdzie, a osoby podpisujące się pod nimi działają niezgodnie z prawem. Zarzucił, że organy obu instancji nie dążą do ujawnienia rzeczywistych losów przesyłki i ukrywają nieprawidłowości. W sprawozdaniu ze skargi z dnia 7 września 2007 r. KWP we W. uznała, że funkcjonariusz Policji działał wbrew prawu, co do sposobu przekazania skargi.

W tej sytuacji skarżący domaga się ukarania na podstawie p.p.s.a. Komendanta Miejskiego Policji we W. grzywną w wysokości określonej art. 154 p.p.s.a. za bezczynność w tym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji we W. wniósł o oddalenie wniosku o ukaranie grzywną.

Przyznał, że w dniu 28 czerwca 2007 r. do Komendy Miejskiej Policji we W. wpłynęła skarga M. Huka z dnia 26 lipca 2007 r. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Organ ten pierwotnie, tj. pismem z dnia 2 lipca 2008 r. zwrócił M. H. skargę. W następstwie pisma skarżącego z dnia 23 sierpnia 2007 r., skierowanego do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że zwrot skargi był bezzasadny. W dniu 11 września 2007 r. Komendant Miejski Policji we W. przekazał zatem skargę M. H. z dnia 26 czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 382/07 odrzucił skargę powodu niewyczerpania przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia (art. 52 p.p.s.a.).

Zdaniem organu bezsporne jest, że skarga M. H., która wpłynęła do KMP we W. 28 czerwca 2008 r. została przekazana do Sądu administracyjnego w dniu 11 września 2008 r., a zatem z przekroczeniem 30 dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W tym wypadku ukaranie organu grzywną jest zdaniem organu niecelowe. Organ zauważył, że wymierzenie grzywny przez sąd administracyjny ma być środkiem dyscyplinującym, wymuszającym działania organu administracji. Zagrożenie wymierzania grzywny pełni też rolę swoistego środka prewencyjnego. Ponieważ wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, to konsekwentnie trzeba uznać, że dopełnienie tego obowiązku - choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w tej sprawie - czyni postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym.

Organ podniósł, że skarga M. H. została już rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który postanowieniem z 11 października 2007 r. skargę tę odrzucił. M. H. poprzez opóźnienie organu w przekazaniu skargi nie został w żadnej mierze pokrzywdzony, ani pozbawiony ochrony swych praw. Skarga nie mogła być uwzględniona. Została bowiem wniesiona po upływie blisko dwóch lat od wydania orzeczenia dyscyplinarnego, bez wcześniejszego wyczerpania przysługujących środków zaskarżenia. Tak duży upływ czasu od wydania orzeczenia, na które wcześniej nie składano zażalenia, przyczyniło się też zdaniem organu do błędu funkcjonariusza, który zamiast przesłać skargę do Sądu administracyjnego, odesłał ją skarżącemu. Ponadto skarga była dość nietypowa. Dotyczyła bowiem orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, a zatem orzeczenia nie wywołującego dla skarżącego żadnych negatywnych skutków. Błąd był też zapewne spowodowany tym, że M. H. składał już wcześniej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na różne inne orzeczenia. Świadomość, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu zawisły już inne sprawy także spowodowała, że pierwotnie postąpiono niewłaściwie, nie identyfikując, że jest to kolejna, nowa skarga.

Karanie organu grzywną, która ma być z założenia środkiem dyscyplinującym, po upływie blisko roku od zdarzenia oraz już po rozpoznaniu skargi i wydaniu orzeczenia w sprawie jest w ocenie organu całkowicie niecelowe.

Organ uznał za niezrozumiałe twierdzenie skarżącego, że nie przesyłał do KMP dwóch egzemplarzy skargi, lecz tylko jeden. Skoro organ w dniu 2 lipca 2007 r. odesłał pierwotnie skargę skarżącemu, a następnie w dniu 11 września 2007 r. przesłał skargę do Sądu, to logicznym jest, że organ był w posiadaniu dwóch egzemplarzy skargi. Kwestia ta, zdaniem organu, pozostaje jednak bez znaczenia dla oceny postępowania organu i możliwości ukarania grzywną na podstawie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o wymierzenie Komendantowi Miejskiemu Policji we W. grzywny za nieprzekazanie skargi skarżącego z dnia 26 czerwca 2007 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie.

We wniosku z dnia 28 maja 2008 r. wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie skarżący domagał się ukarania Komendanta Miejskiego Policji we W. grzywną za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi skarżącego z dnia 26 czerwca 2007 r. na postanowienie tego organu z dnia [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Podstawą złożonego wniosku jest zatem art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.

Zgodnie z art. 54 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia zgłoszonego w sprawie wniosku przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że: "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym."

Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., to jest przekazania sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym skarżący może wystąpić z wnioskiem, o jakim mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. w każdym czasie po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc także wówczas, gdy organ z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. wypełnił obowiązek określony w tym przepisie i przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w tym także po załatwieniu sprawy zainicjowanej skargą przekazaną sądowi administracyjnemu z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia z art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Użycie jednak przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. słowa "może" oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w kwestii wymierzenia organowi grzywny sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi do dnia przekazania jej do sądu oraz, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Spóźnione dokonanie czynności nie świadczy o bezprzedmiotowości, czy bezzasadności postępowania. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 259, postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2007 r. sygn. II GZ 101/07, Lex nr 348105).

Mając na względzie z jednej strony wymienione wyżej okoliczności mające wpływ na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z drugiej zaś okoliczności faktyczne sprawy Sąd uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie Komendantowi Miejskiemu Policji we W. grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi z dnia 26 czerwca 2007 r. na postanowienie tego organu z dnia 23 sierpnia 2005 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego nie jest zasadny. Z okoliczności faktycznych sprawy, w tym akt sprawy o sygn. IV SA/Wr 382/07 wynika, że pismem z dnia 26 czerwca 2007 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu skargę na w/w postanowienie tego organ u z dnia [...] r. Skarga ta nie została przekazana przez organ do Sądu administracyjnego w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. W związku z pouczeniem organu, skarżący po odesłaniu mu w/w skargi przez organ, osobiście złożył jej egzemplarz w tut. Sądzie w dniu 11 lipca 2007 r. Natomiast skarga złożona przez skarżącego do organu została przekazana przez ten organ, to jest Komendanta Miejskiego Policji we W. do tut. Sądu wraz z odpowiedzią na skargę za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 13 września 2007 r., po wymianie korespondencji między stronami postępowania odnośnie tejże skargi oraz wskutek pisma skarżącego skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego we W. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 14 września 2007 r. (k. 15 - 18 akt sygn. IV SA/Wr 382/07).

Rozpatrując zasadność wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi Sądowi w terminie zakreślonym wyżej wymienionym przepisem prawa Sąd miał na względzie fakt, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. został złożony w sprawie w dniu 27 maja 2008 r., a sprawa zainicjowana skargą nieprzekazaną Sądowi w ustawowym terminie została załatwiona postanowieniem z dnia 11 października 2007 r., które stało się prawomocne w dniu 8 grudnia 2007 r. W dacie więc złożenia wniosku w niniejszej sprawie, sprawa, której skargi dotyczy wniosek, została już prawomocnie załatwiona przez Sąd administracyjny. Zważyć ponadto należy, że skarga wniesiona w sprawie sygn. IV SA/Wr 382/07 była o tyle nietypowa, że jej przedmiotem było orzeczenie wydane przez organ pierwszej instancji, a nie orzeczenie drugoinstancyjne. Powyższe okoliczności oraz niejednoznaczność treści skargi wniesionej przez skarżącego osobiście i bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 382/07, jak wynika z zarządzeń także sędziego sprawozdawcy w w/w sprawie, spowodowały konieczność podjęcia przez Sąd działań zmierzających do ustalenia istotnych elementów jej treści. Powyższe potwierdza uwagi pełnomocnika organu dotyczące charakteru skargi z dnia 26 czerwca 2007 r. i jego wyjaśnienia odnoszące się do przyczyn nieprzesłania tejże skargi przez funkcjonariusza KMP we W. do Sądu administracyjnego. Należy mieć także na względzie, że będące przedmiotem zaskarżenie orzeczenie pierwszoinstancyjne było orzeczeniem wydanym w dniu 23 sierpnia 2005 r., a więc dwa lata przez złożeniem na nie do Sądu administracyjnego skargi z dnia 26 czerwca 2007 r. Ponadto w dniu złożenia skargi skarżący nie był już funkcjonariuszem Policji, co jest w sprawie niesporne. Powyższe okoliczności mogły, jak twierdzi w odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu, przyczynić się do błędu przyjmującego skargę z dnia 26 czerwca 2007 r. funkcjonariusza Policji, który zamiast nadać skardze bieg i przesłać ją do Sądu, odesłał ją skarżącemu.

Mając na względzie wyżej przytoczone okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi do dnia przekazania jej do Sądu oraz fakt, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., jak również i to, że w dniu złożenia do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny, to jest w dniu 27 maja 2008 r., sprawa zainicjowana skargą z dnia 26 czerwca 2007 r. była już prawomocnie załatwiona, Sąd uznał za niecelowe wymierzanie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu w terminie, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek skarżącego w powyższym przedmiocie oddalił.

Sąd oddalił zgłoszone przez skarżącego na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. wnioski dowodowe z dokumentów bowiem okoliczności, które miałyby być udowodnione powyższymi dokumentami w świetle art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy, nie mają wpływu na jej wynik. Podobnie bez znaczenia w sprawie pozostaje eksponowana przez skarżącego okoliczność, ile egzemplarzy skargi z dnia 26 czerwca 2007 r. złożył on w dniu 28 czerwca 2007 r. w Komendzie Miejskiej Policji we W.