Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 08 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi O. s.c. K. A. W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę

Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku spółki cywilnej O. K. A., W. K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2019 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2017 r. oraz od maja do grudnia 2017 r. w kwocie należności głównej [...] zł. Podstawę prawną obowiązków stanowi ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2019r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] sierpnia 2019 r.

W celu wyegzekwowania zaległości, organ egzekucyjny zawiadomieniem

z dnia [...] listopada 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego

i wkładu oszczędnościowego w A. S.A. w W.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono spółce w dniu [...] grudnia 2019 r.

W wyniku realizacji powyższego zajęcia, w dniu [...] grudnia 2019 r. z rachunku bankowego uzyskano środki pieniężne w kwocie [...]zł. Natomiast w dniu [...] grudnia 2019 r. spółka spłaciła zaległości, wskutek czego zaspokojono należności

w całości i zakończono egzekucję.

P. z dnia [...] grudnia 2019 r. spółka złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.").

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego

w I. uznał wniesiony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia za niezasadny.

Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie: art. 15 § 1 w związku z art. 33 pkt 7 i art. 34 § 4 u.p.e.a. i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.").

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszym postępowaniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. jest zarówno wierzycielem dochodzonych należności, jak również organem egzekucyjnym, dlatego rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów nastąpiło w drodze jednego postanowienia na mocy art. 34 § 4 u.p.e.a.

Odpowiadając na zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia organ wyjaśnił, że wierzyciel przed wszczęciem egzekucji administracyjnej nie był zobligowany do uprzedniego doręczenia spółce upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku powstającego z mocy prawa, bowiem zobowiązanie w podatku od towarów i usług, objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, zostało określone w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia

[...] listopada 2019 r. Jak wynika natomiast z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia

w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja wskazana w tytułach wykonawczych jest orzeczeniem określającym należność pieniężną w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, co w konsekwencji przesądza o braku obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Wobec powyższego podnoszony przez spółkę zarzut braku doręczenia upomnienia w sytuacji, gdy na wierzycielu nie ciążył taki obowiązek, organ odwoławczy uznał za niezasadny.

Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że w związku

z tym samym orzeczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymanym w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

w B. z dnia [...] listopada 2019 r., w dniu [...] listopada 2019 r. zostało przesłane spółce pisemne upomnienie wzywające do uregulowania należności związanych

z dodatkowym zobowiązaniem w podatku od towarów i usług. Odnosząc się do powyższego, organ wyjaśnił, że w tym przypadku nastąpiło ustalenie wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego, a należności tego rodzaju nie zostały wskazane w § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Zatem należności określone w ostatecznym orzeczeniu nie mają tego samego charakteru, co należności w nim ustalone.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p., organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

W skardze do tut. Sądu, skarżąca, wnosząc o uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie:

- art. 15 § 1 w związku z art. 33 pkt 7 i art. 34 § 4 u.p.e.a. i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] października 2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta

bez uprzedniego doręczenia upomnienia poprzez błędne uznanie, że wierzyciel nie był zobligowany do uprzedniego doręczenia jej upomnienia przedegzekucyjnego;

- art. 107 § 1 i 3 i art. 11 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przyczyn, dla których uznano, że wierzyciel nie był zobowiązany do doręczenia upomnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku spółki cywilnej O. K. A., W. K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2019 r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2017 r. oraz od maja do grudnia 2017 r. w kwocie należności głównej [...] zł. Podstawę prawną egzekwowanych obowiązków stanowi ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego

w I. z dnia [...] sierpnia 2019 r.

W celu wyegzekwowania zaległości, organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z dnia [...] listopada 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. B. S.A. w W.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono spółce w dniu [...] grudnia 2019 r. P. z dnia [...] grudnia 2019 r. spółka złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego

w I. uznał wniesiony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia za niezasadny. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie nie uwzględnił zarzutu skarżącej dotyczącego braku doręczenia jej upomnienia.

Wskazać należy, że w myśl art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Przepisy szczególne zawiera rozporządzenie Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 131). Zgodnie z § 2 pkt 2 powyższego rozporządzenia, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

Jednocześnie zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela

w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przy czym wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a., w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06).

Podkreślenia wymaga, że należności pieniężne objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi (zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług) powstały

z mocy prawa i zostały określone w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2019 r. Tym samym – w świetle regulacji zawartej § 2 pkt 2 rozporządzenia - wierzyciel przed wszczęciem egzekucji administracyjnej nie był zobligowany do uprzedniego doręczenia spółce upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku powstającego z mocy prawa.

Powyższa zasada nie dotyczy należności o charakterze konstytutywnym (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt I GSK 983/18), tj. gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia podatnikowi decyzji. Taki charakter ma dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalone na podstawie art. 112b ustawy o podatku od towarów i usług (por. A. Bartosiewicz, VAT. Komentarz, Lex – stan prawny na [...] kwietnia 2019 r., Komentarz do art. 112b). Nie można zatem zgodzić się ze spółką, że przesyłając skarżącej upomnienie wzywające do uregulowania dodatkowego zobowiązania podatkowego organ zachował się niekonsekwentnie.

W rezultacie nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 15 § 1 w zw. z art. 33 pkt 7 i art. 34 § 4 u.p.e.a. oraz § 2 pkt 2 wskazanego rozporządzenia. Organ prawidłowo wywiódł z przytoczonych

w zaskarżonym postanowieniu regulacji prawnych, że nie było obowiązku doręczenia skarżącej upomnienia. W skardze nie przytoczono argumentów podważających w tym względzie stanowisko organu. Nie został także naruszony art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 i art. 11 k.p.a., ponieważ w zaskarżonym postanowieniu organ w sposób wystarczający przedstawił powody, dla których uznał, że wierzyciel w realiach rozpoznawanej sprawy nie był zobligowany do uprzedniego doręczenia spółce upomnienia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

s.L.Kleczkowski s.M.Łent s.A.Olesińska