Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref.st. Joanna Migacz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lipca 2011r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego - oddala skargę -

Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia J. P. na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku strony o zawieszenie postępowania kontrolnego nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2010 r. J. P. , powołując się na art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa), zwróciła się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, o zawieszenie prowadzonego względem niej postępowania kontrolnego, gdyż w jej ocenie, zaistniały ku temu uzasadnione podstawy, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w tym postępowaniu uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Złożyła ona bowiem wniosek o umożliwienie jej sporządzenia kopii szeregu dokumentów, zalegających w aktach przedmiotowego postępowania, które zostały z tych akt wyłączone, przez co uniemożliwiono jej zapoznanie się z nimi oraz sporządzenie tychże kopii. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej (postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r.), odmówił wydania kopii żądanych dokumentów, na które to postanowienie J. P. wniosła zażalenie. W toku samego postępowania kontrolnego wyłania się więc zagadnienie wstępne, związane z odmową udostępnienia akt, które to zagadnienie będzie przedmiotem rozpatrzenia w administracyjnym toku instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, a ewentualnie także sądy administracyjne.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej , postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], odmówił zawieszenia prowadzonego wobec J. P. postępowania kontrolnego, nr [...], uznając że kwestia dotycząca odmowy wydania kopii dokumentów oraz wyłączenia ich z akt sprawy nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury za zagadnienie wstępne można uznać jedynie taką sprawę, której rozstrzygnięcie jest konieczne dla zakończenia sprawy podatkowej i wydania decyzji. Nie można tego powiedzieć natomiast o kwestii związanej z wyłączeniem z akt dokumentów i odmową wydania ich kopii, ponieważ ma ona charakter procesowy, a nie merytoryczny i nie rzutuje na ocenę stanu faktycznego sprawy i jego skutków prawnych.

Zażalenie na przedmiotowe postanowienie złożyła J. P., zarzucając mu naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie wniosła ona o uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia J. P., postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podzielił argumentację Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, że toczące się postępowanie zażaleniowe w sprawie odmowy wydania z akt sprawy nieuwierzytelnionych kserokopii nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Brak jest więc podstaw do zawieszenia na tej podstawie toczącego się postępowania kontrolnego.

Organ zwrócił również uwagę na fakt, że postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymane zostało w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów.

Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. P., domagając się jego uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez doradcę podatkowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W jej bowiem ocenie z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy wymagająca uprzedniego rozstrzygnięcia kwestia może mieć wpływ na ustalenie podmiotu zobowiązanego lub poszczególnych elementów stosunku prawnopodatkowego, co do których nie jest władny samodzielnie się wypowiedzieć organ podatkowy.

Dyrektor izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następne:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 125 Ordynacji podatkowej prowadząc postępowanie podatkowe organy winny działać sprawie i szybko, jednakże w trakcie trwania postępowania mogą wyniknąć przeszkody natury prawnej lub faktycznej, stanowiące przeszkodę w jego sprawnym przeprowadzeniu. W przypadkach, w których przeszkody te mają charakter przemijający, ustawodawca zobligował organ prowadzący postępowanie do jego zawieszenia. I tak, zgodnie z art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie: w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4; w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wyliczenie przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania w art. 201 Ordynacji podatkowej ma charakter enumeratywny, tak więc poza wyżej wymienionymi sytuacjami oraz wynikającą z art. 204 Ordynacji podatkowej możliwością zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych na zgodny wniosek stron, organ nie jest władny do swobodnego podejmowania takich rozstrzygnięć, skutkujących czasowym wstrzymaniem postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, nie stwierdził wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 201 Ordynacji podatkowej, w szczególności wskazanej przez skarżącą przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 tego aktu, dlatego też odmówił zawieszenia postępowania w sprawie.

Skarżąca we wniosku z dnia 9 grudnia 2010 r. powołała się na konieczność zawieszenia postępowania, z uwagi na niezbędność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, które w jej ocenie sprowadza się do kwestii związanej z odmową wydania kopii wskazanych przez nią dokumentów z akt sprawy. Odnosząc się do tego zagadnienia oraz przywołanej przez skarżącą argumentacji na poparcie swojego stanowiska należy stwierdzić, że wszelkie okoliczności związane z ostatecznym rozstrzygnięciem jej wniosku o wydanie żądanych przez nią kopii dokumentów z akt postępowania kontrolnego nie pozwalają na zakwalifikowanie tej kwestii jako zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego), w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dotyczy ona bowiem zagadnień stricte proceduralnych, niepozostających co prawda bez potencjonalnego wpływu na przebieg całego postępowania i mające zapaść ewentualnie rozstrzygnięcia w sprawie, nie ma jednakże takiego na nie wpływu, który rodziłby konieczność zawieszenia toczącego się postępowania kontrolnego. Rozstrzygnięcie wniosku o umożliwienie skarżącej sporządzenia nieuwierzytelnionych kserokopii z akt sprawy nie dotyka bowiem merytorycznych aspektów prowadzonego względem niego postępowania, nie determinuje też w żaden sposób treści ewentualnej decyzji podatkowej. Zaznaczyć jedynie należy, że strona może kwestionować prawidłowość przeprowadzonego postępowania podatkowego, w tym również zasadność podejmowanych w jego trakcie rozstrzygnięć o charakterze proceduralnym, w kontekście ich wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia, w ramach postępowania mającego na celu ocenę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, kończącego to postępowanie.

W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na fakt, że rozstrzygnięcie każdego zagadnienia wstępnego, na co zwraca uwagę także skarżąca w treści skargi (str. 4 skargi), ze swej istoty, należy do kompetencji innego organu lub sądu, niż organ prowadzący postępowanie, w trakcie którego zagadnienie to wyniknęło. Tymczasem w niniejszej sprawie wszelkie kwestie związane z rozstrzygnięciem wniosku o doręczenie nieuwierzytelnionych kopii dokumentów z akt postępowania pozostają w zakresie właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej organów tożsamych z organami, prowadzącymi postępowanie kontrolne, do których należy również wydawanie decyzji i postanowień w trakcie jego trwania. Chodzi tutaj o Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazana wyżej tożsamość organów podatkowych sama przez się wyklucza więc możliwość potraktowania podnoszonej przez skarżącego kwestii jako zagadnienia wstępnego, w toczącym się postępowaniu kontrolnym.

Na marginesie niniejszych rozważań należy jedynie zaznaczyć, że Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 roku nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r., sygn. I SA/Rz 196/11 (od przedmiotowego wyroku została wniesiona w dniu 18 lipca 2011 r. skarga kasacyjna), oddalił skargę J. P. na wyżej wymienione postanowienie.

W tej sytuacji, wobec niestwierdzenia naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów prawa, Sąd, na podstawie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.