Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.P. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie postępowania wyjaśniającego postanawia: odrzucić skargę

Z akt sprawy wnikało, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu 7 czerwca 1999 r. wydał decyzję [...] w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej [...] Wspólnocie [...] przy ul. [...] . Na podstawie złożonych przez Wspólnotę dokumentów Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , zarejestrował Wspólnotę do podatku od towarów i usług oraz wydał potwierdzenie zarejestrowania podatnika jako podatnika podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (VAT-5).

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. akt.[...] Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Cywilny poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego W., iż zgodnie z treścią księgi wieczystej I nr [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] w W. , stanowi ona przedmiot współwłasności w częściach ułamkowych, nie została wyodrębniona własność żadnego lokalu, a zatem w myśl ustawy o własności lokali wspólnota mieszkaniowa nie powstała oraz, że w powyższej sytuacji zachodzi podejrzenie naruszenia przepisów karnoskarbowych przez osoby działające w imieniu rzekomo istniejącego podmiotu o numerze NIP [...] .

W dniu [...] lutego 2013 r. wystosowano wezwanie nr [...] do Wspólnoty w celu złożenia kserokopii oraz okazania oryginałów niżej wymienionych dokumentów: akt notarialny dotyczący sprzedaży i wyodrębnienia pierwszego lokalu, odpis z księgi wieczystej dla ww. lokalu.

W związku z powyższym wezwaniem, w dniu 11 marca 2013 r. zgłosiła się K. K. członek zarządu ww. Wspólnoty [...] . W toku składanych wyjaśnień ww. poinformowała, iż Wspólnota [...] przy ul. [...] nie posiada wyodrębnionego lokalu, co nie stanowi jednak celowego działania podmiotu, a jest wynikiem sporu z jednym z właścicieli lokali. Poinformowała również, że sprawa znalazła swój finał w Sądzie i w kwietniu 2013 r. przewidziana jest rozprawa kończąca postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności.

Z uwagi na powyższe organ podatkowy postanowił wstrzymać się z podjęciem dalszych czynności do momentu zakończenia postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym w W. [...] Wydział Cywilny w sprawie zniesienia współwłasności.

W dniu [...] stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...] zniósł współwłasność i ustanowił odrębną własność lokalu użytkowego [...] oraz odrębną własność każdego z 42 lokali mieszkalnych wraz z przynależącymi do nich piwnicami na rzecz poszczególnych właścicieli.

Zgodnie z informacją przesłaną w dniu 4 maja 2014 r. oraz 5 maja 2014 r. przez K. K. przedstawicielkę Wspólnoty [...] przy ul. [...] , B. P. oraz jej córka D.P. w dniu 14 kwietnia 2014 r. złożyły w Sądzie apelację od powyższego orzeczenia. W związku z tym, postanowienie Sądu nie jest prawomocne.

W dniu 31 marca 2014 r. Urząd Statystyczny w W. dokonał "z urzędu"' wykreślenia numeru identyfikacyjnego REGON [...] Wspólnoty [...] przy ul. [...] z datą zakończenia działalności równą dacie jej rozpoczęcia, tj. 29 września 1995 r.

W dniu 3 kwietnia 2014 r. przedstawiciele Wspólnoty złożyli do Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego apelację w sprawie wykreślenia Wspólnoty z rejestru REGON. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. przekazał powyższe pismo do załatwienia zgodnie z właściwością do Urzędu Statystycznego w W. .

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Urząd [...] Statystyczny w W. poinformował Wspólnotę o przywróceniu numeru identyfikacyjnego REGON [...] do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie zniesienia współwłasności.

Pismem z 28 listopada 2014 r. B.P. (dalej "Skarżąca") wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie postępowania wyjaśniającego w sprawie Wspólnoty [...] przy ulicy [...] .

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz wniosła o :

• zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. do zakończenia czynności sprawdzających w terminie 7 dni od daty doręczenia aktu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. ,

• zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. do wykreślenia nieistniejącego fikcyjnego podmiotu "Wspólnota [...] przy tj. ul. [...] " NIP [...] ,

• stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

• zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W skardze Skarżąca zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. m.in. bezczynność w sprawie wezwania nr [...] wystosowanego do podmiotu Wspólnota [...] przy ul. [...] w dniu 28.02.2013 r. Skarżąca wskazała, że prowadzone czynności sprawdzające w sprawie Wspólnoty [...] przy ul. [...] mają bezpośredni wpływ na jej sytuację prawną, wywołują skutki prawne i finansowe, powodują naruszenie jej praw, a także wywołują trudne do odwrócenia skutki jako współwłaściciela nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W.

wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na brak legitymacji do jej złożenia jak i jej przedmiot.

W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Podkreślić należy, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tak więc, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów i czynności.

Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z treści skargi wynika, że skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie czynności sprawdzających wobec Wspólnoty [...] przy ul. [...] .

Sąd zauważa, iż czynności sprawdzające w trybie przepisów zawartych w dziale V (art. 272-280) ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; - dalej: Ordynacja podatkowa) dotyczą oceny działań podatników, płatników i inkasentów od strony formalnej. M.in. czynności sprawdzające mają na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności deklaracji oraz wpłacanych podatków z przedstawionymi dokumentami. (por. Ordynacja podatkowa. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, wyd. UNIMEX, , Wrocław 2009, s. 1042.). Działania Organu podatkowego uregulowane w dziale V Ordynacji podatkowej nie tworzą powagi rzeczy osądzonej. Dlatego też ich podjęcie nie stwarza gwarancji dla podatnika, czy też innego podmiotu, którego dotyczą, że poddane ocenie działania lub też dokumenty były prawidłowe. Rolą czynności sprawdzających jest wstępna ocena objętych nim zagadnień ( por. Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LexisNexis, Wydanie 7, Warszawa 2011, str. 999 i 1001). Należy również podkreślić, iż czynności sprawdzające nie kończą się sformalizowanym rozstrzygnięciem. Ponadto przepisy ustawy Ordynacji podatkowej dotyczące czynności sprawdzających nie są podstawą do podejmowania przez organ podatkowy czynności procesowych zmierzających do wydania decyzji podatkowej w indywidualnej sprawie.

W ocenie Sądu, rozpatrującego niniejszą skargę, czynności sprawdzające wobec

Wspólnoty [...] przy ul. [...] nie mogą zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu przywołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Analiza tego przepisu wskazuje bowiem, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowana jest w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. OSK 247/04 publ. ONSAiWSA 2004/2/30 Lex nr 125767). Sąd w pełni aprobuje pogląd T. Wosia zawarty w T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005, str. 61, zgodnie z którym wskazany w art. 3 ust. 2 pkt 4 P.p.s.a. akt lub czynność powinna ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa.

Sam fakt przeprowadzenia czynności sprawdzających nie rodzi żadnych obowiązków, jak i nie stwarza uprawnień po stronie podmiotu sprawdzanego. Zaskarżone czynności stanowią jedynie czynność faktyczną organu, bez konkretyzacji obowiązku znajdującego oparcie w konkretnym przepisie materialnego prawa administracyjnego. Przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 1 pkt 4 rozumieć głównie działania materialno-techniczne, wywołujące określone skutki prawne. Działania te mogą mieć również charakter władczy, z tym że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas mamy do czynienia z decyzją administracyjną (uch. NSA z dnia 8 września 2003 r., OPS 2/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 5, s. 79). Przez "czynność" w rozumieniu przywołanego przepisu p.p.s.a. należy zatem rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez organ administracji publicznej, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Natomiast same zaskarżone czynności nie mogły wywołać żadnego skutku prawnego, były jedynie aktywnością organu w zakresie ustalenia poprawności dokumentów rejestracyjnych złożonych przez wspólnotę [...] przy ul. [...] . Uznać więc należy, iż czynności podejmowane w postępowaniu sprawdzającym nie stanowią żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oznacza to, że bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie postępowania sprawdzającego nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.

Sąd zauważa ponadto, iż przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwóm kategoriom podmiotów: 1) każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz 2) w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem Skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu podmiotowi.

W ocenie Sądu Skarżąca nie miała interesu prawnego we wniesieniu skargi na

bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie postępowania wyjaśniającego prowadzonego wobec Wspólnoty [...] przy ul. [...] . Skarżąca nie była stroną w prowadzonych czynnościach sprawdzających i nie może skutecznie wnieść skargi na bezczynność w tym przedmiocie. Z tych względów należało stwierdzić, że wobec braku legitymacji Skarżąca nie miała uprawnienia do wniesienia skargi w rozpoznanej sprawie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji