Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 445/05 odmawiające przyznania prawa pomocy i oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. B. w przedmiocie nałożenia grzywny na Prezesa Sądu Okręgowego w T. postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 445/05 odmówił skarżącemu Z. B. przyznania prawa pomocy i oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że skarżący w dniu 20 stycznia 2006 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, następnie w dniu 31 sierpnia 2006 r. wpłynął kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierający oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jak we wcześniejszym wniosku. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 17 kwietnia 2007 r. skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata i złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, którego treść nie różni się od treści oświadczeń na złożonych wcześniej formularzach. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po stwierdzeniu zmiany istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego kolejny wniosek skarżącego powinien nie tylko zawierać twierdzenie, że od chwili odmowy przyznania prawa pomocy nastąpiła zmiana okoliczności, ale składający taki wniosek zobowiązany jest taką zmianę wykazać. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie skarżący składając kolejny wniosek nie tylko nie wykazał zaistnienia zmiany w sytuacji materialnej czy rodzinnej, ale ograniczył się do złożenia oświadczeń w tym przedmiocie o identycznym brzmieniu, jak we wcześniejszych wnioskach.

Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. B., wnosząc o jego uchylenie lub uznanie za nieważne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu

przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy może być w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest trzecim (z dnia 20 stycznia 2006 r., dnia 31 sierpnia 2006 r. oraz dnia 17 kwietnia 2007 r.) - w tej samej sprawie – wnioskiem Z. B. o przyznanie mu tego prawa. Postanowieniem

z dnia 21 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I OZ 830/07 oddalił zażalenie na to postanowienie.

Skarżący tymczasem będąc ciągle w tej samej sytuacji materialnej i nie godząc się z uprzednim postanowieniem Sądu odmawiającym mu przyznania prawa pomocy, składa kolejny wniosek w omawianym względzie. We wniosku złożonym w dniu 17 kwietnia 2007 r., rozpoznanym (na skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia

z dnia 27 kwietnia 2007 r. wydanego przez Referendarza sądowego w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy) zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, Z. B. nie wskazał żadnych nowych okoliczności. Przedmiotowy wniosek został uzasadniony identycznie, jak dwa poprzednie wnioski:

z dnia 20 stycznia 2006 r. oraz dnia 31 sierpnia 2006 r., a przecież do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla skarżącego postanowienia mogłoby dojść tylko w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Stosownie bowiem do art. 165 P.p.s.a., postanowienia nie kończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Skoro zatem skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to nie było podstaw do zmiany orzeczenia.

W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.