Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania Fundacji "[...]" z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2010 r., nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku działającą pod nazwą: [...] z rehabilitacją przy ul. [...] w W.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Fundacja "[...]" z siedzibą w W. złożyła w dniu 10 lipca 2008 r. w Wydziale Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek o zezwolenie na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o których mowa w art. 67 ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728).

Z uwagi na niekompletność złożonego wniosku pismem z dnia 29 lipca 2008 r. Fundacja została poinformowana, że konieczne jest uzupełnienie dokumentów niezbędnych do wydania zezwolenia m. in. zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego możliwość użytkowania obiektu określonego w kategorii XI załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Ponadto organ poinformował stronę, że niedostarczenie w terminie 14 od dnia doręczenia pisma wymaganych prawem dokumentów spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Z dokumentów dołączonych do wniosku (koncepcja prowadzenia placówki pod nazwą "[...] z rehabilitacją" w W. przy ul. [...]) wynika, że placówka prowadzona jest przez Fundację "[...]" od dnia 1 października 2004 r.

Organ zauważył, że w dniu rozpoczęcia przedmiotowej działalności w placówce obowiązywała już ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która w art. 67 ust. 1 stanowiła, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia Wojewody.

W dniu 19 lutego 2009 r. zespół inspektorów Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego przeprowadził kontrolę w Domu Opiekuńczo – Pielęgnacyjnym, w celu zbadania standardu usług socjalno – bytowych świadczonych przez placówkę oraz przestrzegania praw mieszkańców. W toku kontroli ustalono, że placówka nie spełnia standardu określonego w art. 68 ustawy bowiem liczba pomieszczeń sanitarnych jest niewystarczająca do liczby osób. Ponadto nie we wszystkich pomieszczeniach sanitarnych zamontowane były uchwyty dla osób mniej sprawnych. W dniu kontroli w placówce przebywało [...] osób.

Z kontroli został sporządzony protokół do którego nie wniesiono zastrzeżeń. W zaleceniach pokontrolnych zalecono placówce złożenie nowego wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie placówki wraz z kompletem dokumentów oraz dążenie do osiągnięcia standardu zgodnego z ustawą.

Z uwagi na to, że w sprawie uzyskania zezwolenia na prowadzenie placówki nie zostały dostarczone wszystkie dokumenty niezbędne do wydania decyzji, w dniu 7 lipca 2009 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w związku z prowadzeniem bez zezwolenia Wojewody [...], Domu Opiekuńczo – Pielęgnacyjnego z rehabilitacją przy ul. [...] w W. W konsekwencji powyższego organ wezwał Fundację "[...]" do złożenia wyjaśnień w sprawie co uczyniła pismem z dnia 22 lipca 2009 r. Jednocześnie Fundacja zwróciła się z prośbą o umorzenie postępowania administracyjnego.

W dniu 1 października 2009 r. Wydział Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. ponownie przeprowadził kontrolę doraźną, stwierdzając, że placówka funkcjonuje, jednak nadal nie spełnia standardu określonego w ustawie bowiem liczba łazienek jest niewystarczająca w stosunku do liczby osób przebywających w placówce jak również brakuje uchwytów ułatwiających osobom mniej sprawnym korzystanie z tych pomieszczeń.

Z kontroli został sporządzony protokół w którego zaleceniach pokontrolnych polecono Fundacji kontynuować działania mające na celu uzyskanie wymaganego prawem zezwolenia oraz dążyć do osiągnięcia w placówce standardu wynikającego z ustawy.

W dniu 5 listopada 2009 r. Fundacja poinformowała Wydział Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego o sposobie realizacji zaleceń pokontrolnych.

W dniu 9 grudnia 2009 r. strona została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do ich treści.

Następnie w piśmie z dnia 29 grudnia 2009 r., Wojewoda [...] poinformował placówkę, że w chwili obecnej nie może uzyskać zezwolenia na prowadzenie działalności w formie całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku ze względu na brak zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi strona zapewniła, że gdy tylko otrzyma dokument ponownie wystąpi z wnioskiem o wydanie przedmiotowego zezwolenia.

Wojewoda [...] wyjaśnił również, że do chwili obecnej Fundacja "[...]" nie złożyła ponownego wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym i osobom w podeszłym wieku wraz z kompletem dokumentów. Podkreślił również, że stosownie do treści art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej podmiot, który bez zezwolenia wojewody powadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym lub osobom w podeszłym wieku podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł.

Konkludując organ zaznaczył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Fundacja "[...]" prowadzi od 1 października 2004 r. placówkę pod nazwą Dom Opiekuńczo-Pielęgnacyjny z rehabilitacją przy ul. [...], jednak nie posiada zezwolenia Wojewody na jej prowadzenie. Przez to wypełnia dyspozycję przepisu art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Wobec powyższego Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2010 r., nr [...] wymierzył Fundacji "[...]" karę pieniężną w wysokości [...]zł.

Od powyższej decyzji Fundacja wniosła odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w osnowie decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2010 r. znalazł się niepoprawny zapis "w ramach działalności gospodarczej związanej z działalnością statutową Fundacji".

Jak zaznaczył Minister zgodnie z aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego placówka prowadzona jest w ramach odpłatnej działalności statutowej. Dodał również, że z uwagi na pozostałą część decyzji, właściwe wskazanie podstawy prawnej, poprawność jej rozstrzygnięcia i uzasadnienie oraz całość prowadzonego w sprawie postępowania uznać należało, że to sformułowanie pomimo tego, że jest błędne nie wpływa na ocenę całości postępowania i rozstrzygnięcia. Zarówno wszczęcie postępowania jak i jego zakończenie odnosiło się do działalności statutowej Fundacji.

Organ drugiej instancji podkreślił również, że podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, chorym lub w podeszłym wieku chcąc uzyskać zezwolenie musi dołączyć wszystkie wymagane przez przepisy prawa dokumenty. Od tych wymogów formalnych nie można odstąpić. Z akt sprawy wynika, że Fundacja "[...]" z siedzibą w W. prowadząc działalność statutową polegającą na zapewnieniu całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku nie posiada wymaganego zezwolenia dla prowadzenia tego typu działalności. Organ drugiej instancji zaznaczył również, że Fundacja przez okres 6 lat nie dopełniała obowiązku złożenia odpowiedniego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami.

Reasumując Minister uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Na powyższą decyzję Fundacja "[...]" z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r. w całości jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, że nie posiadała zezwolenia niezbędnego do prowadzenia działalności, jednak jak podkreśliła brak wymaganego prawem dokumentu wynikł z przyczyn niezależnych od skarżącej, ponieważ został spowodowany błędami administracyjnymi urzędników, którzy nie byli w stanie ustalić, czy nieruchomość będąca w dyspozycji Fundacji jest terenem kolejowym zamkniętym. Zdaniem Fundacji, z tego powodu skarżąca nie była w stanie dopełnić formalności i przedłożyć dokumentu jakim jest zmiana sposobu użytkowania budynku przy ul [...].

Fundacja zaznaczyła, że w celu przyspieszenia zmiany sposobu użytkowania budynku na bieżąco przeprowadzono remonty obiektu oraz uzyskano akceptację Państwowej Straży Pożarnej na zastosowanie rozwiązań zastępczych poprawiających warunki ochrony przeciwpożarowej. Fundacja podkreśliła, że zobowiązała się do złożenia dokumentów niezwłocznie po zakończeniu prac. Dodała również, że do dnia złożenia skargi żaden z urzędów nie poczuwał się właściwym do załatwienia sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Fundacja podała, że z uwagi na wielomiesięczne odsyłanie do kolejnych organów administracji właściwych do przeprowadzenia procedury zmiany sposobu użytkowania nie miała możliwości zakończenia procedury uzyskania zezwolenia na prowadzenie placówki.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Z przepisu art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (zwanej dalej ups) wynika, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona, ale dopiero po uzyskaniu zezwolenia wojewody.

W przypadku prowadzenia przez Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia, w ramach działalności statutowej, placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, na osobach tych również ciąży obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia, co wynika z przepisu art. 69 ust. 1 ups.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Fundacja "[...]" prowadzi od 1 października 2004 r. placówkę, o której mowa w art. 67 ust. 1 ups, co wynika z pisma Fundacji z dnia 10 lipca 2008 r. oraz zawartej w dniu 11 października 2004 r. umowy dzierżawy ([...]). Nie budzi również wątpliwości, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Fundacja nie posiadała zezwolenia wojewody na prowadzenie placówki pod nazwą Dom [...] z rehabilitacją z siedzibą w W.

W tej sytuacji Wojewoda [...] prawidłowo wydał decyzję nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł, skoro, mimo dwukrotnie przeprowadzonej kontroli, Fundacja "[...]" nadal prowadziła placówkę bez zezwolenia. Sąd zauważa, że podjęcie bez wymaganego zezwolenia działalności polegającej na prowadzeniu placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku zagrożone jest dolegliwą sankcją administracyjną, co podyktowane jest troską ustawodawcy o los podopiecznych tego rodzaju placówek oraz koniecznością zagwarantowania pensjonariuszom godnych i bezpiecznych warunków pobytu. Z przepisów art. 130 ust. 2 i art. 131 ust. 1 i 2 ups (w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 marca 2010 r.) wynika, że wymierzając tego rodzaju karę organ, po stwierdzeniu stanu rzeczy opisanego w art. 130 ust. 2 ups, miał obowiązek nałożenia kary w stałej wysokości na podmiot prowadzący placówkę. Powołane wyżej przepisy nie dawały bowiem organowi żadnego luzu decyzyjnego, jeżeli chodzi o ocenę celowości nałożenia kary, czy też miarkowania wysokości kary, w zależności od rodzaju podmiotu prowadzącego działalność, rozmiaru prowadzonej działalności, stopnia, liczby i społecznej szkodliwości stwierdzonych uchybień.

Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia to z jakich przyczyn podmiot prowadzący placówkę, o której mowa w art. 67 ust. 1 ups, w dacie wymierzenia kary nie legitymował się zezwoleniem na prowadzenie przedmiotowej działalności. Poza przedmiotem niniejszej sprawy jest też to, czy dany podmiot spełnił wymogi do uzyskania zezwolenia. Dla zastosowania przepisu z art. 130 ust. 2 ups istotne znaczenie miało jedynie to, czy w momencie wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej dany podmiot posiadał zezwolenie, czy też zezwolenia tego nie posiadał.

Skoro zatem zarząd Fundacji podjął decyzję o rozpoczęciu w 2004 r. działalności opisanej w art. 130 ust. 2 ups bez wymaganego prawem zezwolenia (w dacie rozpoczęcia działalności obowiązywała już ustawa o pomocy społecznej z 2004 r.), a o wydanie zezwolenia wystąpił dopiero w 2008 r. to musiał w prowadzoną działalność wkalkulować ryzyko obciążenia Fundacji finansową sankcją administracyjną.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.