Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji [...] w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1079/10 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Fundacji [...] w Warszawie na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Fundacji [...] w Warszawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie wymierzenia Fundacji kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki opiekuńczej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w jego ocenie Fundacja nie wykazała w swoim wniosku, aby w sprawie mogły zaistnieć przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Zdaniem Sądu Fundacja nie wykazała w żaden sposób, że w wyniku wykonana decyzji Ministra może ona ponieść znaczną szkodę. Uzasadnienie wniosku, w którym Fundacja wskazała, że konieczność poniesienia kary we wskazanej wysokości spowoduje znaczne ograniczenie świadczonych przez nią usług opiekuńczych, zdaniem Sądu było niewystarczające, gdyż Fundacja nie załączyła żadnych dokumentów, które pozwalałyby na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i porównanie jej w wysokością nałożonej kary. Sąd podkreślił też, iż kara, jako świadczenie pieniężne, jest z natury odwracalna, co wyklucza możliwość stwierdzenia, iż w sprawie mogą zaistnieć trudne do odwrócenia skutki.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Fundacja [...] w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu Fundacja wskazała, iż jej działalność w całości finansowana jest ze środków własnych, a wykonanie zaskarżonej decyzji – nakładającej karę pieniężną – spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Fundacja będzie bowiem zmuszona do ograniczenia świadczeń i rezygnacji z opieki nad osobami korzystającymi z jej pomocy, które to osoby niejednokrotnie są pozbawione możliwości skorzystania z pomocy własnych rodzin czy innych organizacji. Ponadto Fundacja wskazała, iż w chwili składania zażalenia dysponowała kwotą 25 916,92 zł, zaś bilans roczny zamknął się kwotą 1879, 45 zł, a środki uzyskiwane przez Fundację w całości przeznaczone są na jej działalność.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. stanowi, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie tego niebezpieczeństwa, poprzez wskazanie okoliczności uprawdopodobniających jego powstanie, spoczywa na stronie.

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Fundacja [...] w Warszawie, domagając się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej na nią kary pieniężnej w kwocie 10000 zł, nie wykazała, aby w sprawie zachodziły przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu na niebezpieczeństwo, o jakim mowa w tym przepisie, nie wskazywały okoliczności powołane przez Fundację we wniosku – czyli konieczność ograniczenia pomocy osobom będącym pod opieką Fundacji – bowiem nie załączyła ona dokumentów, z których wynikałaby jej sytuacja majątkowa i finansowa, a tylko porównanie tej sytuacji z wysokością nałożonej kary mogłoby pozwolić na ocenę zasadności wniosku.

Zauważyć należy, iż Sąd, wydając zaskarżone postanowienie, nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza przepis art. 49 § 1 ustawy P.p.s.a. i nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku o powyższe dane.

W świetle okoliczności wskazanych w zażaleniu stanowisko Sądu I instancji uznać należy za przedwczesne i nieuzasadnione.

Sąd nie wziął bowiem pod uwagę, iż Fundacja [...] prowadzi działalność między innymi w zakresie niesienia pomocy osobom starszym, poszkodowanym przez los, niepełnosprawnym i samotnym. Działalność ta obejmuje także prowadzenie domów opiekuńczych, w których niesiona jest pomoc osobom potrzebującym. Z oświadczenia prezesa Fundacji wynika, iż jej działalność jest w całości finansowana ze środków własnych, a wysokość tych środków pozwala jedynie na pokrycie kosztów bieżących. Przemawiają za tym w szczególności dane wynikające z rocznego bilansu jednostki, który zamknął się kwotą 1879,45 zł. Okoliczności te wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że konieczność poniesienia kary w wysokości 10 tys. zł mogłaby spowodować powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Użyty w art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. zwrot "wyrządzenie znacznej szkody" oznacza nie tylko szkodę majątkową, ale także niemajątkową. Nie odnosząc się do kwestii zasadności skargi należy stwierdzić, że w wyniku konieczności uiszczenia wymierzonej grzywny następstwem byłoby ograniczenie działalności Fundacji i zaprzestanie opieki nad osobami, którym skarżąca niesie pomoc. Ponadto w zażaleniu wskazano, iż Fundacja, w dniu składania zażalenia, dysponowała kwotą ok. 26 tys. złotych, a zatem konieczność wydatkowania 10 tys. z należy ocenić jako znaczące obciążenie dla Fundacji nie pozostające bez wpływu na możliwość prowadzenia jej statutowej działalności, niezależnie od faktu, iż kwota ta będzie mogła być Fundacji zwrócona w razie uwzględnienia jej skargi.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie Sądu I instancji za wydane z naruszeniem art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 tej ustawy.