Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1342/25 o odrzucenia skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 sierpnia 2025 r., nr SKO.OS/41.9/636/2025/11423/AK w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 30 stycznia 2026 r., II SA/Gl 1342/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 25 września 2025 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 22 sierpnia 2025 r. w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Pismem z 8 grudnia 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie trzynastu odpisów skargi oraz nadesłanie podpisanego przez skarżącego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania przed sądami administracyjnymi. Ponadto poinformowano, że do skargi został dołączony skan pełnomocnictwa. Skarżącego wezwano również do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego 15 grudnia 2025 r. W dniu 16 grudnia 2025 r. uiszczono wpis w wysokości 200 zł, nie zostały jednak uzupełnione braki formalne skargi, zaś siedmiodniowy termin do ich uzupełnienia upłynął 22 grudnia 2025 r. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd skargę odrzucił, a stosownie do art. 232

§ 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc, że do pisma sądowego przesłanego przez ePUAP 15 grudnia 2025 r. nie załączono wezwania do uzupełnienia braków formalnych, lecz wyłącznie wezwanie do uiszczenia wpisu. Nadto wskazał, że skarga została wniesiona drogą elektroniczną i wobec tego nie miał on obowiązku załączania odpisów skargi. Dodał, że pełnomocnictwo zostało podpisane podpisem kwalifikowanym i pełnomocnictwo znajdujące się w aktach stanowi oryginał. Jego zdaniem odrzucenie skargi stanowi wyraz nadmiernego formalizmu i uniemożliwia mu skorzystania z prawa do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego przedmiotowa skarga nie została wniesiona drogą elektroniczną w rozumieniu p.p.s.a. Skarga ta została wniesiona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach 25 września 2025 r. za pomocą systemu e-Doręczenia PURDE (publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego), a nie publicznego środka komunikacji jaką jest platforma komunikacji elektronicznej ePUAP (elektroniczna platforma usług administracji publicznej). Mimo podobieństw w funkcjonowaniu obu ww. systemów, p.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia skargi drogą elektroniczną wyłącznie za pomocą systemu ePUAP (dopiero od 1 października 2029 r. będzie możliwość wniesienia skargi za pomocą e-Doręczeń).

Zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny (art. 49a p.p.s.a.). Na podstawie art. 46 § 2a p.p.s.a. wymogiem pisma składanego w formie elektronicznej jest podpisanie go przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tylko tak podpisany dokument może zostać uznany za spełniający wymogi dokumentu elektronicznego (art. 12b § 1 p.p.s.a.). Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP określają przepisy ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 307 ze zm.; dalej: ustawa o informatyzacji) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180 ze zm.), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 wskazanej ustawy. Przepisy wymienionych aktów prawnych regulują szczegółowe kwestie związane m.in. z wymogami urzędowego poświadczenia odbioru, a także wytworzenia urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD).

Ustawa o informatyzacji zawiera definicję elektronicznej skrzynki podawczej, wskazaną w jej art. 3 pkt 17, do której odwołuje się art. 54 § 1a p.p.s.a. Zgodnie z tą definicją, pod pojęciem "elektronicznej skrzynki podawczej" należy rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei art. 3 pkt 13 tej ustawy stanowi, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Zgodnie z ustawą z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.; dalej "u.d.e.") usługa e-Doręczenia to usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego, która umożliwia wysyłanie i odbieranie korespondencji elektronicznie, ze skutkiem równoważnym z listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Docelowo usługa e-Doręczenia zastąpi tradycyjną, papierową korespondencję urzędową, a także korespondencję przez e-PUAP. Jednakże art. 3 ust. 1 lit. d u.d.e. stanowi, że ustawy nie stosuje się do doręczania korespondencji: jeżeli przepisy odrębne przewidują wnoszenie lub doręczanie korespondencji z wykorzystaniem innych niż adres do doręczeń elektronicznych rozwiązań techniczno-organizacyjnych, w szczególności na konta w systemach teleinformatycznych obsługujących postępowania sądowe lub do repozytoriów dokumentów. W myśl art. 155 ust. 7 u.d.e. sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Dopiero więc od tej daty wejdzie w życie art. 96 pkt 8 u.d.e. nowelizujący brzmienie art. 54 § 1a p.p.s.a., w konsekwencji czego możliwe będzie wniesienie skargi w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych organu.

Z przepisów p.p.s.a. (art. 12b ust. 1, art. 49a, art. 54 § 1a) wynika, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego następuje na elektroniczną skrzynkę podawczą, czyli w trybie ustawy o informatyzacji, a więc dotyczącej funkcjonowania platformy ePUAP. Ustawa o elektronicznych doręczeniach posługuje się innym pojęciem "skrzynki doręczeń", które nie jest równoważne z pojęciem "elektronicznej skrzynki podawczej", o jakiej mowa w art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji. Ponadto rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. wyjaśnia, że ePUAP to elektroniczna platforma usług administracji publicznej w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji, a nadto wskazuje, że podmioty publiczne informują na swoich stronach podmiotowych Biuletynu Informacji Publicznej o udostępnionym adresie elektronicznej skrzynki podawczej, podanym w formie identyfikatora URI. Zgodnie z § 8 ww. rozporządzenia z 2011 r. Minister umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (ust. 1). Utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do podmiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (ust. 3).

Powyższe uregulowania wskazują na normatywne pominięcie w przepisach p.p.s.a. sposobu doręczania za pomocą e-Doręczeń (por. m.in. postanowienie NSA z 17 grudnia 2025 r., II OSK 2531/25, CBOSA). Przedmiotowa skarga nie została więc skutecznie wniesiona do sądu drogą elektroniczną, o czym świadczy również fakt, że organ przekazał sądowi jej wydruk. O ile skarżący miał możliwość takiego nadania skargi do samego organu, o tyle takie złożenie nie może odnieść skutku wniesienia skargi drogą elektroniczną w rozumieniu p.p.s.a. Oznacza to, że skarga znajdująca się w aktach sprawy stanowi jedynie wydruk tej złożonej za pomocą e-Doręczeń do organu, czyli bez skutku wniesienia skargi drogą elektroniczną w rozumieniu p.p.s.a., a więc nie została prawidłowo podpisana, załączone pełnomocnictwo nie zostało odpowiednio poświadczone, nie złożono przepisowej liczby odpisów skargi. Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości, ani też podstaw prawnych, do weryfikowania podpisów elektronicznych złożonych ww. dokumentach przekazanych w formie papierowej. Należy zauważyć, że w art. 46 § 2b p.p.s.a. przewiduje, że skarga powinna zostać podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym w przypadku, gdy została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu p.p.s.a., zaś taka sytuacja w sprawie nie ma miejsca, w związku z czym skarga również powinna zostać podpisana stosownie do sposobu jej wniesienia.

Przedmiotowa skarga zawierała więc braki i do uzupełnienia niektórych z nich został wezwany skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Należało zwrócić uwagę, że przed WSA błędnie uznano skargę za prawidłowo podpisaną, opierając się na raporcie z weryfikacji podpisu z k. 19 dokonanym przez organ – weryfikacji tego podpisu sąd nie mógł samodzielnie dokonać, bowiem skarżący wniósł skargę poprzez e-Doręczenia, a nie przez ePUAP, a więc nie drogą elektroniczną w rozumieniu p.p.s.a., i Sąd pierwszej instancji nie dysponował elektroniczną wersją skargi, lecz jej wydrukiem. W ocenie Sądu uznanie prawidłowości podpisania skargi nie może zostać oparte w takiej sytuacji na dokumencie niepochodzącym od sądu (raport z k. 19) i którego prawdziwości sąd nie może potwierdzić samodzielnie – to na sądzie spoczywa obowiązek zbadania spełniania przez skargę wymogów formalnych, w tym podpisu, a nie na organie. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ww. wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz informacja dotycząca rozprawy zdalnej zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego drogą elektroniczną przez ePUAP, a więc w sposób wskazany przez stronę (k. 24). Faktycznie do ww. wezwania załączono odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, niemniej wynika to z faktu, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału jest zaskarżalne zażaleniem i należało stronie doręczyć jego odpis. Jeżeli chodzi o braki, to strona powinna zostać poinformowana o treści zarządzenia, a więc o brakach, które podlegają uzupełnieniu i tak też się stało (k. 31). Czynności podjęte przed WSA nie stanowiły nadmiernego formalizmu, lecz były konieczne do prawidłowego nadania biegu skardze. Prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego, a w realiach niniejszej sprawy warunkiem do skorzystania z tego prawa było jedynie prawidłowe wykonanie jasnego wezwania sądu. Jeżeli profesjonalny pełnomocnik strony miał wątpliwości co do treści wezwania, mógł w tej sprawie skontaktować się z sądem i je wyjaśnić, czego jednak nie uczynił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do kierowania wnioskowanego w zażaleniu pytania prejudycjalnego do TSUE: "czy przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 74a § 1 p.p.s.a. należy rozumieć w taki sposób, że sąd obowiązany jest do dołączenia pisma do wiadomości przesłanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej". W sprawie Sąd nie miał jakichkolwiek wątpliwości co do wykładni ww. przepisów. Bezspornie skarżący nie uzupełnił braków, do których został prawidłowo wezwany, zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucił przedmiotową skargę. Sąd nie dostrzegł potrzeby zwracania się do organu w celu przesłania złożonej przez skarżącego skargi za pomocą e-Doręczenia – z przyczyn wskazanych w poprzednich akapitach.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.