![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego, Finanse publiczne, Inne, uchylono zaskarżoną decyzję, I SA/Bd 611/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2026-03-11, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I SA/Bd 611/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
|
|
|||
|
2025-11-13 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy | |||
|
Joanna Ziołek Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/ Urszula Wiśniewska /przewodniczący/ |
|||
|
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego | |||
|
Finanse publiczne | |||
|
Inne | |||
|
uchylono zaskarżoną decyzję | |||
|
Dz.U. 2025 poz 439 art. 15 Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026r. sprawy ze skargi S. W., B. D. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 1 września 2025 r. nr SKO.4230.11.2025 w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2022-2023. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy solidarnie na rzecz S. W., B. D. i R. W. kwotę 4555 zł (cztery tysiące pięćset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent M. B. wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2025 r., w której określił wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w latach 2022-2023 przez Przedszkole Niepubliczne "B. " w B., dla którego B. D. wspólnie ze S. W. i R. W. (skarżący) w latach 2022-2023 byli organem prowadzącym, na kwotę [...]zł, z czego w 2022 r. – [...] zł i w 2023 r. – [...] zł oraz zobowiązał ww. do zwrotu tej kwoty do budżetu M. B. wraz odsetkami. W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] września 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w roku 2022 przez Przedszkole Niepubliczne "B." w B., dla którego B. D. w latach 2022-2023 była organem prowadzącym wspólnie ze S. W. i R. W., na kwotę [...]zł oraz zobowiązania do zwrotu tej kwoty do budżetu M. B. wraz z odsetkami oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji w tej części. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nieprawidłowości polegały na: 1) pobraniu dotacji na dzieci: A. F., F. K., M. K., M. K., M. R., T. S. i J. N., które nie były już uczniami Przedszkola Niepublicznego "B." w B., z uwagi na zaprzestanie uczęszczania do tego przedszkola w lipcu i sierpniu 2022 r. w przypadku A. F., F. K., M. K., M. R. i T. S., w sierpniu 2022 r. w przypadku M. K., w lutym i marcu 2023 r. w przypadku J. N., oraz 2) pobraniu dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju dzieci, pomimo niezrealizowania zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju dzieci w wymiarze co najmniej 4 godzin w miesiącu, co dotyczyło następujących dzieci: J. K., J. R., G. B., M. C., F. C., Z. F., K. F., A. G., [...] H. , J. J., N. K., W. K., K. K., M. K., F. K., M. K., D. K., L. K., M. K., I. L., M. Ł., K. M., A. M., M. M., M. M., Z. N., F. O., N. P., A. P., K. P., M. R., M. S., H. S., T. S., F. S., A. S., M. S., D. S., S. S., J. Ś., H. T., C. U., [...] U. , J. W., M. W., Z. W. oraz F. W.. W ocenie organu odwoławczego tylko wobec dziecka J. N. ziściła się przesłanka zaprzestania uczęszczania do Przedszkola Niepublicznego "B." w B. od lutego 2023 r., z czym wiązać można skutek w postaci pobrania dotacji za luty i marzec 2023 r. w nadmiernej wysokości, w kwocie [...]zł, co stanowi podstawę do określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2023 r., która podlega zwrotowi do budżetu M. B.. Z akt sprawy wynika bowiem, że wskazane dziecko faktycznie zaprzestało korzystania z usług Przedszkola już w listopadzie 2022 r. (ostatnia obecność w dzienniku zajęć odnotowana została [...] listopada 2022 r.), a następnie podjęte zostały działania mające na celu skreślenie dziecka z listy uczniów, co nastąpiło uchwałą Rady Pedagogicznej podjętą [...] lutego 2023 r. W przypadku pozostałych ww. dzieci (A. F., F. K., M. K., M. K., M. R., T. S.), ich nieobecności przypadają na lipiec i sierpień 2022 r. bądź tylko na sierpień 2022 r. Dzieci w tym czasie pozostawały uczniami Przedszkola do dnia [...] sierpnia 2022 r., zgodnie z zawartymi umowami o świadczenie usług przedszkolnych, a następnie od dnia [...] września 2022 r. rozpoczęły naukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Kolegium zauważyło, że nieobecności te przypadają w okresie wakacyjnym (lipiec - sierpień), a zatem nieuprawnione jest wnioskowanie, że absencja ww. dzieci wynikała z faktu rezygnacji rodziców z posyłania dzieci do Przedszkola. Nie sposób w tych realiach uznać, że w lipcu i w sierpniu 2022 r. nieobecność dzieci była wywołana nie okresem wakacyjnym, ale rezygnacją z nauki (nawet dorozumianą). To zaś przemawia za uznaniem, że dotacja pobierana przez Przedszkole na ww. 6 dzieci we wskazanym okresie stanowi dotację pobraną prawidłowo. Następnie organ wskazał, że dla otrzymania dotacji na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju niezbędne jest prowadzenie zajęć w zakresie wczesnego wspomagania. Z przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci wynika, że wczesne wspomaganie rozwoju ma na celu pobudzenie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do czasu podjęcia przez nie nauki w szkole. Nadto stanowi się, że dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju organizowane są specjalne zajęcia w wymiarze od 4 do 8 godzin w miesiącu. Minimalny zatem miesięczny wymiar zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju, których zorganizowanie jest niezbędne wynosi 4 godziny. Organ zauważył, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, czego skarżący nie kwestionują, że w odniesieniu do wymienionych w treści decyzji dzieci, liczba godzin zajęć w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka była mniejsza niż 4 godziny w miesiącu. Kolegium wyjaśniło, że okoliczność dotycząca nieprzeprowadzenia przez Przedszkole Niepubliczne "B." w B. zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dla ww. dzieci w wymaganym przez przepisy powyższego rozporządzenia wymiarze godzin, wynika z dokumentów Przedszkola, które zostały wytworzone celem utrwalenia przebiegu prowadzenia zajęć. SKO nie uwzględniło argumentacji odwołania wskazującej, że fakt, iż niektóre dzieci i w niektórych miesiącach nie mogły w pełni skorzystać z zajęć wczesnego wspomagania rozwoju w wymiarze zaproponowanym, nie oznacza, że Przedszkole nie zrealizowało celu określonego w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: "u.f.z.o."). Skarżący zwracają też uwagę, że dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju są nim objęte z określonych względów zdrowotnych, które bardzo często powodują nadmierną (w stosunku do innych dzieci) absencję i brak możliwości pełnego korzystania ze wszystkich zajęć, jakie są prowadzone w placówce. Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 424/24, iż dotacja na realizację zajęć WWR ma służyć określonym celom, tj. pobudzeniu psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka. W przypadku gdy zajęcia trwają krócej niż wymaga liczba godzin, cele te nie są realizowane lub są realizowane w mniejszym niż to należałoby oczekiwać zakresie. Istnieje zatem ścisły związek między dotacją na zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju a celami na jakie jest ona przeznaczona W ocenie organu, na uwzględnienie nie zasługuje także stanowisko skarżących, że "kwestia badania realizacji zajęć w zakresie wczesnego wspomagania nie dotyczy w żaden sposób kwestii pobrania dotacji, a co najwyżej jej wydatkowania". W przypadku bowiem gdy w przedszkolu nie są organizowane zajęcia w zakresie wczesnego wspomagania, nie są realizowane wskazane cele, co powoduje, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. Wbrew również twierdzeniom zawartym w odwołaniu kontrola w tym zakresie należy do kompetencji organu udzielającego dotacji (w tym wypadku Prezydenta M. B.), a nie kuratora oświaty. Odnośnie zakwestionowania przez skarżących nakazania im zwrotu części dotacji, Kolegium zwróciło uwagę, że Prezydent zobowiązując skarżących do zwrotu - w związku z zrealizowaniem mniejszej liczby godzin zajęć - części dotacji, a nie jej całości, działał na korzyść strony. W skardze do tut. Sądu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w B. w całości, oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] stycznia 2025 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili: I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 7 i art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego i błędne ustalenie stanu faktycznego co do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych, w szczególności poprzez; a) zmianę dotychczasowej praktyki rozliczania dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju bez uprzedniego poinformowania skarżących o zmianie interpretacji przepisów, b) żądanie zwrotu dotacji za lata wstecz (2022-2023) w sytuacji, gdy przez wiele lat organ dotujący akceptował sposób rozliczania dotacji stosowany przez skarżących, c) wprowadzenie mechanizmu proporcjonalnego zmniejszania dotacji w zależności od liczby godzin zajęć, który nie wynika z przepisów prawa i nie był wcześniej stosowany przez organ; 2) art. 15 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia własnego postępowania przez organ l instancji, bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia samodzielnego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie oraz bez starannego wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do bezrefleksyjnego przyjęcia, w ślad za organem I instancji, że dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości; 3) art. 75, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. polegającym na pominięciu przedstawianych dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 4) art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, co do powyższych przepisów w szczególności poprzez: a) oparcie rozstrzygnięcia niemal wyłącznie na ustaleniach protokołu kontroli przeprowadzonej przez Wydział Edukacji Urzędu M. B., bez samodzielnej i krytycznej oceny tych ustaleń, b) pominięcie lub powierzchowne potraktowanie dokumentacji przedstawionej przez skarżących, w tym; • dzienników zajęć wczesnego wspomagania rozwoju (WWR), • indywidualnych programów wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, • kart obserwacji dzieci objętych WWR, • dokumentacji współpracy z rodzinami dzieci, • harmonogramów zajęć, • list obecności, c) nieprzeprowadzenie wszechstronnej analizy, czy przedstawiona przez skarżących dokumentacja potwierdza faktyczne objęcie dzieci wczesnym wspomaganiem rozwoju w spornych miesiącach; 5) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego i dokładnego uzasadnienia do wydanej decyzji, brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych wydanej decyzji oraz ogólne braki w uzasadnieniu co do dowodów, okoliczności i podstaw dokonanych ustaleń, w szczególności poprzez: a) brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa w sposób umożliwiający kontrolę prawidłowości subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawną, b) ograniczenie się do ogólnego powołania art. 252 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: "u.f.p.") bez wyjaśnienia, w jaki sposób konkretne okoliczności faktyczne sprawy wypełniają przesłankę "pobrania dotacji w nadmiernej wysokości", c) brak wskazania, które przepisy prawa określają "wysokość dotacji" w sposób uzasadniający twierdzenie o jej "nadmierności" w odniesieniu do dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju, d) brak odniesienia się do argumentacji skarżących dotyczącej kompleksowego charakteru wczesnego wspomagania rozwoju, obejmującego nie tylko bezpośrednie zajęcia z dzieckiem, ale także opracowanie i aktualizację programu wspomagania, współpracę z rodziną, dokumentowanie postępów dziecka oraz koordynację działań zespołu specjalistów. II. Naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: 1) art. 15 w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 u.f.z.o. w zw. z art. art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p., poprzez błędne uznanie, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, pomimo iż przepis art. 15 u.f.z.o. nie określa żadnych dodatkowych warunków pobrania dotacji, poza dotacją "na każde dziecko", w szczególności poprzez: a) przyjęcie, że dotacja na WWR ma charakter przedmiotowy (na godziny zajęć), podczas gdy przepisy przewidują dotację podmiotową (na dziecko objęte WWR), b) wprowadzenie mechanizmu proporcjonalnego zmniejszania dotacji w zależności od liczby zrealizowanych godzin w danym miesiącu, który nie wynika z przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, c) pominięcie zasady, że dotacja jest przekazywana w częściach miesięcznych na każde dziecko faktycznie objęte WWR w danym miesiącu, a nie na konkretną liczbę godzin zajęć; 2) § 6 w powiązaniu z pozostałymi przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie pobrania dotacji oświatowej przez błędną subsumpcję przepisu do stanu faktycznego w sprawie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając wydaną w sprawie decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo. Z akt sprawy wynika, że organ określił skarżącym, prowadzącym Niepubliczne Przedszkole "B." w B., dotację pobraną w nadmiernej wysokości w latach 2022-2023 w kwocie [...]zł (z czego kwota [...]zł dotyczy 2022 r., kwota [...]zł – 2023 r.) i zobowiązał beneficjenta do jej zwrotu wraz z odsetkami. Z zaskarżonej decyzji wynika, że nieprawidłowości polegały na pobraniu dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, pomimo nieprzeprowadzenia zajęć w wymiarze co najmniej 4 godzin w miesiącu. Kwestionując rozstrzygnięcie organu strona podnosi, że fakt zrealizowania mniejszej liczby godzin zajęć w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie skutkował tym, że dotacja powinna przysługiwać w niepełnej wysokość, gdyż przysługuje ona na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem i brak jest podstawy prawnej do proporcjonalnego zmniejszania dotacji w zależności od liczby zrealizowanych godzin. W odniesieniu do spornej kwestii organ ustalił, że w przypadku 47 dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju liczba godzin zajęć była mniejsza niż 4 godziny w miesiącu. Szczegółowo kwestie te zostały przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji na str. 13-115. Należy przy tym zauważyć, że organ nie zobowiązał w tym względzie beneficjenta do zwrotu całej kwoty dotacji, a jedynie jej części, tj. w zakresie zajęć, których nie przeprowadzono. W myśl art. 15 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, które zgodnie z art. 127 ust. 5 ustawy - Prawo oświatowe prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i art. 28- 30, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu. Przywołany art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe stanowi, że w publicznych i niepublicznych: przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno- wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Z powyższych regulacji wynika, że dla otrzymania dotacji na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju niezbędne jest prowadzenia zajęć w zakresie wczesnego wspomagania, które powinny odpowiadać wymogom przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci. Z przepisów tego rozporządzenia wynika, wczesne wspomaganie rozwoju ma na celu pobudzenie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do czasu podjęcia przez nie nauki w szkole (§ 1). Nadto stanowi się, że dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju organizowane są specjalne zajęcia w wymiarze od 4 do 8 godzin w miesiącu (§ 4 i § 6) prowadzone - indywidualnie z dzieckiem i jego rodziną - przez m.in. pedagoga, psychologa oraz logopedę. Minimalny zatem miesięczny wymiar zajęć z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju, których zorganizowanie jest niezbędne wynosi 4 godziny. W sprawie nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do wskazanych wyżej dzieci liczba godzin zajęć w zakresie wczesne wspomaganie rozwoju dziecka była mniejsza niż 4 godziny w miesiącu. Organ zasadnie zatem uznał, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że zrealizowanie mniejszej liczby godzin zajęć w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie skutkowało tym, że dotacja powinna przysługiwać w niepełnej wysokości. Podkreślenia wymaga, że dotacja ta ma służyć określonym celom, tj. pobudzeniu psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka. W przypadku gdy zajęcia trwają krócej niż wymaga liczba godzin, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, cele te nie są realizowane lub są realizowane w mniejszym niż to należałoby oczekiwać zakresie. Choć więc dotacja jest przyznawana na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, to istnieje ścisły związek między dotacją a celami na jakie jest ona przeznaczona. Jeżeliby zgodzić się z argumentacją strony, że warunkiem przyznania dotacji jest tylko to, aby każde dziecko było objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju i posiadało opinię o potrzebie takiego wspomagania, to w zasadzie dotacja powinna przysługiwać także wówczas, gdyby nie został w ogóle zrealizowany wymagany wymiar zajęć z zakresu wczesnego wspomagania. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Środki publiczne są bowiem przeznaczone na rzeczywiste wykonywanie zadań w postaci wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Nie jest to możliwe bez jego udziału zajęciach. Podkreślenia wymaga, że sposób wykorzystania dotacji pozostaje pod szczególną kontrolą i beneficjent jest zobowiązany do przeznaczania otrzymanej dotacji tylko na realizację ściśle określonych zadań. Wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny (art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych.). W związku z tym zasadnie orzeczono o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, nieadekwatnej do stopnia realizacji zadań wczesnego wspomagania rozwoju (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2023 r., I SA/Bd 557/22 i z dnia 29 października 2024 r., I SA/Bd 424/24; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 maja 2025 r., III SA/Gl 663/24). Wbrew również twierdzeniom zawartym w skardze kontrola w powyższym zakresie należy do kompetencji organu udzielającego dotacji (w tym przypadku Prezydenta M. B.), a nie kuratora oświaty. Nie jest także zasadny zarzut, że organ oparł się wyłącznie na protokole kontroli. Należy zauważyć, że protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2019 r., I SA/Bd 271/19). Co jednak istotne, protokół z kontroli nie stanowi rozstrzygnięcia, które oddziałuje na sferę materialnoprawną strony. Jedynym aktem w przedmiotowej sprawie, który w tej sferze może wywierać skutki, jest decyzja administracyjna, jako akt stosowania prawa. Protokół kontroli stanowi natomiast jeden z dowodów podlegających ocenie w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że ustalenia kontroli należy odnieść do innych dowodów zebranych w sprawie. Organ wziął pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera odniesienie się do poszczególnych dowodów, spośród których można przykładowo wskazać: dzienniki zajęć, umowy o świadczenie z usług przedszkolnych, protokoły przesłuchania, oświadczenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż organ odwoławczy nie wyjaśnił podnoszonej w odwołaniu (a następnie w skardze) kwestii nieobecności dzieci na zajęciach ze wczesnego wspomagania rozwoju ze względów zdrowotnych, które – jak stwierdzono - bardzo często powodują nadmierną (w stosunku do innych dzieci) absencję i brak możliwości korzystania z zajęć, jakie są prowadzone w placówce. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 22 lipca 2025 r., III SA/Gl 668/24, że użyte w art. 15 u.f.z.o. pojęcie "każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju", należy rozumieć jako dziecko, które na podstawie określonego tytułu prawnego korzysta z zajęć, tj. faktycznie uczestniczy w realizacji zadań placówki, a okresowa, krótkotrwała nieobecność w toku ich przebiegu (np. choroba, przerwa wakacyjna, wyjazd) nie jest wyrazem rezygnacji z udziału w tych zajęciach. Taki też pogląd prezentuje Kolegium, gdyż w zaskarżonej decyzji, odwołując się do wyroku NSA z dnia 2 marca 2022 r., I GSK 1711/21, wskazano, że okresowa nieobecność dziecka, spowodowana choćby przerwą wakacyjną czy chorobą, nie powoduje utraty statusu ucznia przez to dziecko, zatem przedszkole, które nie skreśliło tego dziecka z listy uczniów, zachowuje prawo do dotacji także za okres takiej krótkotrwałej, przemijającej nieobecności. Nie można też nie zauważyć, że ze względu na to, iż nieobecność dzieci miała związek z okresem wakacyjnym, Kolegium uwzględniło zarzuty zawarte w odwołaniu, w następstwie czego uchyliło decyzję Prezydenta M. B. w części dotyczącej określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r. w kwocie [...]zł i w tej części umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. Odnosząc się w zaskarżonej decyzji (str. 37) do nieobecności dzieci na zajęciach ze względów zdrowotnych, Kolegium odwołało się do wyroku tut. Sądu z dnia 29 października 2024 r., I SA/Bd 424/24, w którym stwierdzono, iż w przypadku gdy zajęcia trwają krócej niż wymagana liczba godzin, cele którym ma służyć udzielona dotacja nie są realizowane lub są realizowane w mniejszym niż to należałoby oczekiwać zakresie, a nadto wskazano, że istnieje ścisły związek między dotacją na zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju a celami na jakie jest ona przeznaczona. Sąd w składzie orzekającym poglądy te podziela. Nie oznacza to jednak, że w przypadku nieobecności dziecka na zajęciach z powodu choroby Przedszkole nie powinno zachowywać prawa do dotacji. Prawo to zachowuje, co przyznaje samo też Kolegium. Z uwagi na niewyjaśnienie przez organ, czy jakakolwiek nieobecność dzieci na zajęciach wczesnego wspomagania rozwoju była spowodowana ich chorobą, zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium będzie miało na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. W przypadku, gdy nieobecność dziecka na zajęciach była spowodowana jego chorobą, organ przyjmie, że dotacja była pobrana prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi (955 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (3.600 zł). |
||||