Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...] WINB) postanowieniem z [...] listopada 2019r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o. o. - uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (PINB) z [...] sierpnia 2019r. nr [...] nakładające na [...] Sp. z o. o. obowiązek przedstawienia:

- zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy w przypadku braku planu wolnostojącego nośnika reklamowego (wys. ok. 9,2 m) tj. dwóch podświetlanych tablic reklamowych (6 x 3 m każda), zamocowanych na słupie utwierdzonym w bloku fundamentowym ustawionym na gruncie na działce nr ew. [...], obręb: [...] przy Al. P. w W.;

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót z przepisami technicznobudowlanymi i uzgodnieniami;

- oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

w zakresie terminu wykonania ww. obowiązku i na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawo budowlane wyznaczył termin 3 miesięcy od daty otrzymania postanowienia, a w pozostałej części utrzymał ww. postanowienie w mocy.

Organ wskazał, że wykonanie ww. nośnika potwierdziła kontrola [...] października 2018 r. zaznaczając, że jego odległość od krawędzi jezdni Al. P. wynosi ok. 15 m, nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia dla ludzi i mienia.

Podczas kolejnej kontroli [...] grudnia 2018 r. ustalono, że jego stan nie uległ zmianie. Obecny S. J. w imieniu [...] Sp. z o. o. oświadczył, że ww. nośnik nie jest własnością spółki.

Na wezwanie organu [...] lutego 2019 r. do organu wpłynęło pismo B. B. z kopiami umowy najmu terenu z [...].06.2011 r. i aneksu do ww. umowy z [...] marca 2015 r., z których wynika, że najemcą terenu na którym usytuowany jest sporny nośnik jest [...] Sp. z o. o.

Podczas kontroli [...] kwietnia 2019 r. okazano ww. umowę i aneks. Inną dokumentację przedstawiciel [...] Sp. z o. o. zobowiązał się dostarczyć w późniejszym terminie.

W dniu [...].04.2019 r. wpłynęło pismo Urzędu [...] z dnia [...].03.2019 r. wraz z załącznikami.

Organ I instancji po raz kolejny pismem z [...].08.2019 r. wystąpił do Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z prośbą o udzielenie informacji w ww. sprawie. Z notatki służbowej z [...].08.2019 r. wynika, iż przesłane przez Urząd [...] dokumenty nie dotyczą spornego nośnika.

[...] WINB wskazał, że w aktach brak jest dokumentacji potwierdzającej legalność nośnika reklamowego, a więc jego budowa nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Realizacja ww. nośnika wymagała pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawo budowlane). Organ zaznaczył, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 Prawa budowlanego zwolnionych z pozwolenia na budowę zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę

Z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawo budowlane jednoznacznie wynika, że zwolniono z obowiązku uzyskania pozwolenia roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. To, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia, zależy od jego wielkości, cech konstrukcyjnych oraz zakresu robót budowlanych koniecznych do jego montażu (wyrok NSA z 16.06.2010r., sygn. akt II OSK 1034/09).

[...] WINB wskazał na znaczne rozmiary, masę oraz montaż (dwie tablice reklamowe ekspozycyjne w ustawieniu V, mocowane do słupa stalowego utwierdzonego w bloku fundamentowym ustawionym na gruncie, tj. na kostce brukowej) przesądzające, że urządzenie to jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawo budowlane, a jego ustawienie wymagało pozwolenia na budowę.

Skoro skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających legalność nośnika, to zastosowanie znajdował tryb z art. 48 Prawa budowlanego.

Zdaniem WINB postanowienie organu powiatowego jest zgodne z art. 48 ust. 2, który przewiduje legalizację samowoli budowlanej o ile jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych. Wydanie skarżonego postanowienia ma na celu umożliwienie zalegalizowanie wykonanego obiektu budowlanego.

Natomiast z uwagi na wnioski skarżącej o wydłużenie terminu na przedłożenie dokumentów [...] WINB uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie terminu, który określił na 3 miesiące od daty otrzymania niniejszego postanowienia.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. i zaskarżając je w całości zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie - art. - 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 par. 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a. - poprzez ustalenie terminu niezgodnego z wnioskiem strony wskazanym w zażaleniu i jego ustalenie w sposób niewystarczający do uzyskania ww. dokumentów z uwagi na okres koniecznego oczekiwania na uzyskanie niezbędnych map, opinii i uzgodnień.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu podniosła, że w zażaleniu wnosiła o zmianę terminu na przedstawienie dokumentacji na 90 dni. Uzupełniając zażalenie w piśmie z [...] października 2019r. wskazała, że wnosi o przedłużenie tego terminu do 6 miesięcy. Tymczasem [...] WINB wskazał, że uwzględnia wnioski strony i ustala ten termin na 3 miesiące. Nie wyjaśnił dlaczego uwzględnił żądanie jedynie w części, co rażąco narusza art. 107 par. 3 k.p.a.

Dalej wskazała, że z uzyskanych informacji wynika, że oczekiwanie na opinię geodety wraz z naniesieniem położenia na mapę zasadniczą to co najmniej 5 miesięcy z uwagi na znaczne obłożenie pracą. Stąd termin 3 miesięcy jest niewystarczający. Organy winny zastosować dla inwestora termin realnie umożliwiający realizację zobowiązania i dokonanie legalizacji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla je lub stwierdza jego nieważność.

W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć trzeba, że pomimo zaskarżenia kontrolowanego postanowienia w całości skarżąca w uzasadnieniu skargi kwestionuje wyłącznie zbyt krótki termin do przedstawienia wymaganej dokumentacji.

Niemniej odnosząc się całości problemu prawnego Sąd wskazuje, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu prawa materialnego tj. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. - dalej Prawo budowlane) dotyczącego samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Wobec tego należy przypomnieć, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. ustawy, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Natomiast na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

W postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).

W okolicznościach prawnych i faktycznych kontrolowanej sprawy organy, stosownie do obowiązków wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące ustalenia dowodowe i dokonały prawidłowej oceny zebranych dowodów.

Trafnie organy przyjęły, że w tej sprawie miała miejsce "budowa" obiektu budowlanego tj. budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, polegająca na wykonaniu wolnostojącego nośnika reklamowego (wys. ok. 9,2 m) tj. dwóch podświetlanych tablic reklamowych (6 x 3 m każda), zamocowanych na słupie utwierdzonym w bloku fundamentowym ustawionym na gruncie na działce nr ew. [...], obręb: [...] przy Al. P. w W.;

Sąd zwraca uwagę, że hipotezą normy z art. 48 cyt. ustawy objęte są właśnie przypadki samowolnej "budowy" obiektu budowlanego, tak więc w okolicznościach sprawy zasadnie organy obu instancji prowadziły postępowanie w opisanym trybie. Nie było bowiem sporne ani to, że skarżąca nie przedstawiła dokumentacji potwierdzającej legalność nośnika reklamowego, a więc jego budowa nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, jak i to, że jego realizacja wymagała pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawo budowlane). Słusznie bowiem zaznaczył [...] WINB, że w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawo ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia roboty budowlane polegające wyłącznie na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Natomiast sporny nośnik reklamowy z uwagi na jego duże gabaryty, cechy konstrukcyjne i sposób posadowienia do takich urządzeń się nie zalicza.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika ponadto, że koniecznym elementem postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest określenie terminu przedstawienia określonych w nim dokumentów. Jak wynika z postanowienia organu I instancji, pierwotnie ten termin został ustalony na 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne. Natomiast organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu uchylił ww. postanowienie organu powiatowego w zakresie terminu i określił go na 3 miesiące od daty jego otrzymania – co wymaga podkreślenia – uwzględniając w całości zarzut podniesiony w zażaleniu.

Odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnić należy, że termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest terminem procesowym (instrukcyjnym), którego określenie ustawodawca pozostawił organowi wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 tej ustawy. Termin przedłożenia wymaganych dokumentów określa zatem sam organ w ramach posiadanego luzu decyzyjnego. Niemniej – jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych - powinien on zostać określony w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy, przy czym musi być na tyle długi, aby umożliwić stronie skuteczne spełnienie nałożonych obowiązków. Przy wyznaczaniu tego terminu organ winien kierować się zatem zakresem nakładanych obowiązków, nie pomijając interesów stron postępowania, ale jednocześnie zobowiązany jest brać pod uwagę przebieg dotychczasowego postępowania.

Skoro termin ten nie ma charakteru metarialnoprawnego, może być przez organ zarówno przedłużany, jak i skracany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 28/10, LEX nr 953061; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2019 r. IV SA/Po 942/19, LEX nr 2758563 ). Strona może zatem podnosić ewentualny zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego terminu albo jego nieprzedłużenia w toku postępowania i wykazywać – stosownymi dokumentami – brak możliwości ich przedłożenia w zakreślonym przez organy terminie.

Ta ostania okoliczność, biorąc pod uwagę chronologię wydawanych w tej sprawie postanowień w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i czynności strony - w tym składanych wniosków - nie wskazuje na podjęcie jakichkolwiek działań w celu pozyskania stosownej dokumentacji. Nie sposób bowiem inaczej ocenić sytuacji, gdy mimo upływu blisko 6 miesięcy (doręczenie postanowienia organu powiatowego nastąpiło [...] sierpnia 2019r., wniosek o przedłużenie terminu został zawarty w zażaleniu, organ odwoławczy przedłużył termin o kolejne 3 miesiące – który rozpoczął swój bieg od [...] listopada 2019r. ) inwestor nie wykazał, że podjął próby wykonania obowiązku. Zarzuty strony należy zatem ocenić jako gołosłowne.

Podniesiony w skardze zarzut wyznaczenia w skarżonym postanowieniu zaledwie trzymiesięcznego terminu na przedłożenie opisanej dokumentacji musiał zostać zatem oceniony jako chybiony i zmierzający do bezpodstawnego przedłużania procedury legalizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżone postanowienie odpowiada prawu, w szczególności zaś wyznaczony termin realizacji określonych w nim obowiązków nie nosi cech dowolnego i abstrahującego od interesów inwestora. Podobnie, przeprowadzone przez organy postępowanie uznać należy za prawidłowe. W jego toku należycie wyjaśniono stan faktyczny i prawny sprawy.

Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Sąd rozpoznał niniejsza sprawę na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a.