Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Specjalista Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody z dnia 2 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 08.10.2020 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skarga A. na decyzję Wojewody z 2 marca 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 8 października 2020 r., o wniesieniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych dotyczących instalacji radiokomunikacyjnej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. P. w G., działka nr [..] obr. [..] -modernizacja istniejących balastowych konstrukcji wsporczych P1, P2 i P3 poprzez dołożenie bloczków balastowych (łącznie 93 szt.) i dołożenie elementów CD823901 (łącznie 15 szt.); modernizacja wsporników W1 (3 szt.); wymiana istniejących anten sektorowych; instalacja 3 nowych anten radioliniowych; przeniesienie 6 szt. istniejących urządzeń RRU (800,900) na stojaki; demontaż 9 szt. istniejących urządzeń RRU (1800,2100,2600): montaż nowych 6 szt. urządzeń RRU (1800/2100, 2600/2600) i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji została wniesiona w następującym stanie sprawy:

W dniu 24 września 2020 r, do Prezydenta Miasta wpłynęło zgłoszenie A. w sprawie zamiaru wykonania w/w robót budowlanych. Do wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pełnomocnictwo, wyciąg z KRS Spółki, kopię decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 31 sierpnia 2020 r. oraz projekt inwestycji.

Organ i instancji po analizie akt sprawy decyzją z 2 listopada 2020 r. wniósł sprzeciw w sprawie przedmiotowego zgłoszenia oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, "iż planowana inwestycja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich", a ponadto poinformowano, że "zgłoszenie posiada szereg innych braków (formalnych, jednak odstąpiono od zadania ich uzupełnienia, ponieważ w rozstrzygnięciu końcowym mogłaby zapaść tylko decyzja o wniesieniu sprzeciwu".

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej działają w oparciu o przepisy prawa. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W przepisach tych wymieniono w sposób enumeratywny rodzaje budów oraz innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, lub które nie wymagają ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Katalog obiektów zawarty w tych przepisach ma charakter zamknięty, co oznacza, że tylko wymienione w nim roboty budowlane i obiekty budowlane mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub też bez zgłoszenia, a ponadto niedopuszczalne jest jego rozszerzanie.

Zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 w zgłoszeniu określa się rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami, projekt zagospodarowania działki, lub terenu w przypadku niektórych zamierzeń budowlanych (art. 30 ust. 2a). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5).

Na podstawie art. 30 ust. 7 organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:

1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;

2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;

3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych:

4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Przedmiotem zgłoszenia jest zamiar wykonania robót budowlanych dotyczących instalacji radiokomunikacyjnej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. P. w G., działka nr [..] - modernizacja istniejących balastowych konstrukcji wsporczych P1, P2 i P3 poprzez dołożenie bloczków balastowych (łącznie 93 szt.) i dołożenie elementów CO82390I (łącznie 15 szt.); modernizacja wsporników W1 (3 szt.); wymiana istniejących anten sektorowych; instalacja 3 nowych anten radioliniowych; przeniesienie 6 szt. istniejących urządzeń RRU (800,900) na stojaki; demontaż 9 szt. istniejących urządzeń RRU (1800,2100,2600); montaż nowych 6 szt. urządzeń RRU (1800/2100, 2600, 2600). Inwestor uzyskał decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 31 sierpnia 2020 r. zezwalającą na wykonanie zgłoszonych prac. uzyskaną ze względu na położenie przedmiotowego budynku na obszarze wpisanym do rejestru zabytków- jako historyczny układ urbanistyczny miasta G., uznanym ponadto za pomnik historii zarządzeniem Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 r.

Jak wynika z opracowania wyposażenie stacji będą stanowić;

- zespól urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych umiejscowionych w szafach systemowych posadowionych na dachach budynku,

- zespół anten sektorowych pracujących w częstotliwościach 800MHz, 900MHz, 1800MHz, 2100MHz, 2600MHz. 3700MHz,

- zespół anten parabolicznych (nie podlegają analizie stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839)),

- elementy torów antenowych.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych I instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m.

W myśl art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez, obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Mając na uwadze wskazaną definicję obszaru oddziaływania, która odgrywa kluczową rolę w ustalaniu kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, należy przyjąć, że do przepisów odrębnych, które będą miały zastosowanie w niniejszej sprawie, należą przede wszystkim przepisy z zakresu ochrony środowiska.

Podkreślenia wymaga fakt, iż z dniem 1 stycznia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448), którym ograniczono znacznie oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości. W przywołanym rozporządzeniu w tabeli 2 wskazano zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych dla miejsc dostępnych dla ludności. W wierszu 11 ww. tabeli ustalono, iż w zakresie częstotliwości od 2 GHz do 300 GHz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych charakteryzowane są przez wartość skuteczną natężenia pola elektrycznego równą 61 V/m lub wartość średniej gęstości mocy pola 10 W/m2. Jak wynika z Rys. 1 na str. 25 opracowania, maksymalny zasięg wstępowania obszarów pól elektromagnetycznych o dopuszczalnej gęstości mocy dla instalacji radiokomunikacyjnej w widoku poziomym znajduje się nad terenem działki nr [..] (na której znajduje się budynek, na którym ma zostać posadowiona konstrukcja) oraz nad działkami przylegającymi do działki inwestycyjnej - nr [..] (działka drogowa), [..]-[..].

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1839, dalej zwane "rozporządzeniem"), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż: a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, e) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d) 20 000 W - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Natomiast w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia określono nadto przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dla oceny, czy przedmiotowa inwestycja będzie zaliczana do wymienionych w nim rodzajów przedsięwzięć, istotne jest wzięcie pod uwagę równoważnej mocy promieniowana izotropowo (EIRP) wyznaczonej dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny w osi głównej wiązki jej promieniowania.

Po analizie złożonej dokumentacji organ odwoławczy stwierdził, iż w opracowaniu "Kwalifikacja przedsięwzięcia" nie podano mocy EIRP anten, bowiem w Tabeli 1 na stronie 31 w kolumnie określającej moc anten ("moc EIRP"") podano jedynie dane (zakresy mocy) wynikające z ww. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast w dalszej części kwalifikacji, na str. 42, zawarto jedynie stwierdzenie: "W wyniku przeprowadzonych obliczeń i wykonanych rysunków ocenia się, że dla wytyczonych w opracowaniu maksymalnych pochyleń osi głównych wiązek promieniowania przedstawionych w tabeli 1 miejsca dostępne dla ludności występują poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, w przedziale odległości wyznaczonych na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. 12019 poz. 1839)", Ponadto na str. 34 w pkt 4. "Wnioski i zalecenia", podano, iż "na podstawie obliczeń przeprowadzonych w niniejszej dokumentacji stwierdza się, że dla przedstawionej konfiguracji anten sektorowych, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozpatrywana stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w w/wym. Rozporządzeniu (...), dlatego też nie podlega ono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (...). W związku z powyższym (...) niniejsza inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia". Ocena ta, bez wcześniejszego podania w "kwalifikacji przedsięwzięcia" mocy projektowanych anten, jest nieuprawniona. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą orzekać na podstawie hipotetycznych danych i rysunków, które obrazują dane wynikające wyłącznie z rozporządzenia.

Maksymalne moce EIRP [W] dla poszczególnych anten podano jedynie w "Analizie występowania obszaru pól e-m o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448)", w Tabeli 2 na stronie 27, gdzie suma EIRP dla anteny ATR4518RI3 (w tabeli jako pierwsza) wynosi 17 448 W, dla anteny ATR4518R13 (w tabeli jako druga) 10 154 W, dla anteny HW AAU5313 (w tabeli jako trzecia) -12 282 W, dla anteny ATR4518R13 (w tabeli jako czwarta) - 17 448 W, dla anteny ATR4518R13 (w tabeli jako piąta) -10 154 W. antena HW AAU5313 (w tabeli jako szósta) - 12 282 W, dla anteny ATR4518R13 (w tabeli jako siódma) - 17 448 W, dla anteny ATR4518R13 (w tabeli jako ósma) -10 154 W oraz dla anteny HW AAU5313 (w tabeli jako dziewiąta) - 12 282 W. W niniejszej sprawie maksymalne moce EIRP [W] dla wszystkich anten znajdują się w przedziale od 10 000 W do 20 000 W, a co za tym idzie mieszczą się w zakresie wyznaczonym w § 2 ust, 1 pkt 7 rozporządzenia, według którego do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko kwalifikują się instalacje, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z kolei według § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko kwalifikują się instalacje, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 10 000 W. a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Tymczasem na Rys. 2 w części dotyczącej kwalifikacji przedsięwzięcia, zatytułowanym "Rysunek przedstawiający otoczenie analizowanej stacji bazowej obrazujący brak występowania miejsc dostępnych dla ludności w osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych. Widok w płaszczyźnie pionowej", na str. 36 opracowania, zobrazowano wiele osi dla głównej wiązki promieniowania o maksymalnym pochyleniu wynikającym z rozporządzenia (dla anten opisanych jako A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2, C3), Zgodnie z ww. rysunkiem wiązki promieniowania znajdują się w najmniejszej odległości 2,1 m od dachu budynku oraz 6,6 m od powierzchni terenu. Wyjaśnił Wojewoda, że w opracowaniu powinny zostać podane wartości minimalnego i maksymalnego pochylenia dla konkretnych projektowanych anten (a nie wszystkich wartości wynikających z rozporządzenia) i na ich podstawie wykonane rysunki przedstawiające wizualizację graficzną, w oparciu o którą będzie można określić, czy przy pochyleniu wiązki anten sektorowych w danej odległości granicznej według rozporządzenia dla pojedynczej anteny, w osiach głównych wiązek promieniowania nic znajdą się miejsca dostępne dla ludności. Ponadto rysunki powinny być sporządzone oddzielnie dla maksymalnego i minimalnego pochylenia anteny oraz dla każdej z anten oddzielnie, ewentualnie łącznie dla anten na tym samym azymucie, ale graficznie wyróżnionych i podpisanych. Przy tym należy określić długość osi głównej wiązki promieniowania wg rozporządzenia odpowiednio do mocy (EIRP) - dla każdej anteny jedną. Powyższe dane stanowią niezbędną informacją do oceny, czy przedmiotowa inwestycja będzie zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślenia wymaga także niespójność dokumentacji w zakresie nazewnictwa anten, gdzie w opracowaniu "analiza występowania obszaru pól e-m o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu (...)" wykazano oznaczenia i typy anten (w tym m. in. -\TR4518RI3 (6 szt.) oraz HW AAU53I3 (3 szt.)). a w opracowaniu "kwalifikacja przedsięwzięcia' anteny oznakowane są wyłącznie jako A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2, C3, bez odniesienia do wcześniejszego nazewnictwa. Zatem ani na podstawie "Kwalifikacji przedsięwzięcia", ani "Analizy środowiskowej" nie można jednoznacznie ustalić, czy dla zgłoszonej inwestycji wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach czy nie.

W przedłożonym opracowaniu nie określono także w sposób nie budzący wątpliwości organu wartości tiltu (pochylenia anteny) minimalnego i tiitu maksymalnego. Wartość tiltu mechanicznego dla poszczególnych anten podano w Tabeli 1 i Tabeli 2 w części "analizy występowania obszaru pól e-m (...)" na stronach 21 i 27, gdzie pochylenie głównej wiązki anteny (tilt) dla poszczególnych anten wynosi: antena ATR45J8R13 (w tabelach jako pierwsza): 0°-1°. antena ATR4518RI3 (w tabelach jako druga): 0°-1°. 'antena HW AAU53I3 (w tabelach jako trzecia): G°-0°, antena ATR4518R13 (w tabelach jako czwarta): 0°-1°. antena ATR4518R13 (w tabelach jako piąta): 0°-l<\ antena HW AAU53I3 (w tabelach jako szósta;: 0a-Q, antena ATR4518R13 (w tabelach jako siódma): 0°-4°, antena ATR4518RI3 (w tabelach jako ósma), 054s. antena HW AAU5313 (w tabelach jako dziewiąta): 0C'-0C*. Na rys. 2 zatytułowanym "przewidywane obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych. Widok w płaszczyźnie pionowej" na str. 26 opracowania zobrazowano zarówno pochylenie amen maksymalne, jak i minimalne, jednak bez określenia ich wartości, przez co nie sposób ustalić, czy podane w tabeli wartości tiltów mechanicznych dla każdej z anten mieszczą się w zakresie tiltów maksymalnych i minimalnych zobrazowanym na rysunkach. Natomiast w projekcie należy podać konkretne rozwiązania techniczne, w tym niezbędne do określenia zgodności inwestycji z przepisami, parametry techniczne obiektów, urządzeń i instalacji z nimi związanych. W tym konkretnym przypadku należałoby określić w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych konkretne wartości, maksymalne i minimalne kąty pochylenia anten, zarówno w tabeli, jak i na rysunkach. Brak dokładnych parametrów dotyczących pochylenia maksymalnego i minimalnego, czyli tzw. tiltów, uniemożliwia prawidłową weryfikację inwestycji pod kątem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zwrócił Wojewoda także uwagę na to, że opracowanie zawiera sprzeczne dane. Wymienił tu różne wartości podanego nachylenia dla poszczególnych anten w Tabeli 2 na str. 27 (w części opracowania pt. "analiza występowania obszaru pól e-m (...)") oraz w Tabeli 1 na str. 31 (w dalszej części dokumentacji pt. "kwalifikacja przedsięwzięcia"). Podane wartości w obu tabelach różnią się miedzy sobą.

Mając powyższe na uwadze, nie sposób jednoznacznie ocenić, czy planowane zamierzenie mieści się w kategorii przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko i w myśl art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm.), a co za tym idzie, możliwym jest, że wymagałoby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z kolei art. 29 ust. 6 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż decyzji o pozwoleniu na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W ślad za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 728/19 wskazał organ odwoławczy, że; "Należy przypomnieć i podkreślić, że ustalenie takich środowiskowych uwarunkowań nie oznacza braku możliwości realizacji przedsięwzięcia. Wręcz przeciwnie, pozwoli stworzyć warunki umożliwiające legalną realizację i eksploatację przedsięwzięcia nieobojętnego dla środowiska, w tym dla zdrowia i warunków życia ludzi. Daje to z jednej strony szansę na zaspokojenie potrzeb inwestycyjnych inwestora, a z drugiej na zadośćuczynienie wymogom ochrony środowiska. Przepis art. 74 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej czyni zdrowe środowisko jedną z wartości konstytucyjnych objętych troską państwa i jego obywateli. Ochrona środowiska jest zadaniem państwa (art. 5), z którym związane są konkretne obowiązki spoczywające na organach władzy publicznej, (art. 68 ust. 4, art. 74 ust. 1,2 i 3)". Należy wziąć pod uwagę, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia pozbawia udziału w postępowaniu podmioty, które zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane miałyby przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ze względu na położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu, co jednakże nie zawsze musi oznaczać konieczność rezygnacji z procedury zgłoszenia. W omawianej sprawie brakuje jednak istotnych informacji umożliwiających kwalifikację środowiskową przedsięwzięcia, przez co nie można wykluczyć, że planowana przez inwestora inwestycja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy uznał, że była podstawa do wniesienia sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Dokumentacja nie potwierdza bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że inwestycja nie wprowadzi ograniczeń dla terenów sąsiednich. Jak wykazano powyżej, przedłożona kwalifikacja przedsięwzięcia, jak i analiza środowiskowa są niepełne, przez co nie można dokonać skutecznej oceny zamierzenia. Nadto, projektowana inwestycja może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co również powodowałoby konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. W ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2019 r.. sygn. akt II OSK 1182/18, Wojewoda podkreślił, że: "Z ustępu 7 wprost wynika, że chodzi tu o sprzeciw, o którym mowa w ust. 5, natomiast brzmienie tego przepisu upoważnia do stwierdzenia, że pozwala on na wniesienie sprzeciwu organowi w razie zaistnienia samej możliwości powstania tego rodzaju okoliczności. Zatem - a wynika to ze sformułowania "może spowodować", do wniesienia sprzeciwu nie jest wymagana pewność co do wystąpienia wskazanych w pkt 1 - 4 okoliczności. (...) z brzmienia art. 30 ust. 7 Pb. wynika, że już sama potencjalna możliwość wystąpienia zagrożeń wskazanych w pkt 1 - 4 stanowi dla właściwego organu wystarczającą podstawę do wniesienia sprzeciwu. Nie jest: zatem konieczne udowodnienie, że planowana inwestycja wprowadzi, utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 4). Wystarczające jest wskazanie przesłanek związanych ze stanem faktycznym sprawy, z których wynika, że powyższe zwiększenie uciążliwości jest prawdopodobne, nawet w stopniu minimalnym".

W treści wniesionego odwołania, podniesiono, że "w przedmiotowej sprawie skarżąca zgłoszeniem objęta właśnie prace polegające na modernizacji istniejącej już antenowej konstrukcji wsporczej, a zatem zgodnie z przywołanym art. 29 Pr. Bud. nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Za wystarczające należało zatem uznać zgłoszenie dokonane przez skarżącą". Zgodził się Wojewoda z powyższym argumentem, gdyż dla wskazanego w zgłoszeniu rodzaju prac zgodne z prawem byłoby zgłoszenie robót budowlanych. Wyjaśnił przy tym, że w ostatnim czasie miała miejsce zmiana przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane na mocy art. 5 pkt 2 lit, b ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (tj. Dz. U. 2019. poz. 1815). Art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane w poprzedniej wersji brzmiał: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, na obiektach budowlanych". Natomiast w nowym brzmieniu tego przepisu, obowiązującym od dnia 25 października 2019 r. (obecnie art. 29 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) określono, iż nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m. Regulacje te nie wykluczają jednak możliwości nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.

Tym samym, biorąc pod uwagę, iż przedmiotowa sprawa nie wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a materiał dowodowy jest wystarczający, działając zgodnie z. dyrektywa zawartą w art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z 8 października 2020 r..

W złożonej skardze skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej ich wykładni:

art. 30 ust. 7 pkt. 4, w zw., w zw. z art. 30 ust, 2 i 2a, w z art. 29 ust. 4 pkt. 3 lit. a)

ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - poprzez przyjęcie, że zamierzenie budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdy faktycznie związane jest z instalacją urządzeń:

art. 30 ust. 7 pkt. 4, w zw., w zw. z art. 30 ust 2, 2a, i 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie przez organy, że konieczne jest analizowanie przedsięwzięcia, w zakresie w jakim inwestor nie zamierza z niego korzystać, tj. w szczególności bezpodstawnego nałożenia obowiązku przedłożenia analizy maksymalnych i minimalnych tiltów;

§ 2 ust. 1 pkt. 7 oraz § 3 ust, 1 pkt 8 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zwanego dalej rozporządzeniem o znaczącym oddziaływaniu) związku z postanowieniami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku -poprzez bezzasadne przyjęcie, że dokumentacja skarżącej nie określa środowiskowego oddziaływania inwestycji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca złożyła do organu zgłoszenie w trybie art. 30 Prawa budowlnego, które dotyczyło wymiany urządzeń bez zmiany ich ilości oraz wzmocnienie konstrukcji wsporczej. Przyczyną złożenia wniosku był przede wszystkim fakt, że całe przedsięwzięcie znajduje się w obszarze chronionym przez konserwatora. Po rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, podnosząc konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, przede wszystkim wskazując, że realizacja inwestycji może spowodować wprowadzenie, utrwalenie, lub zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Decyzja ta została podtrzymana przez Wojewodę. Skarżąca nie zgadza z decyzjami organów, bowiem inwestycja polega przede wszystkim na wymianie anten, tj. urządzeń do 3 m. Zgodnie z art. 29 ust 4 pkt 3 lit a) Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych, instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości nieprzekraczającej 3 m.

Przy założeniu, że prace nie odbywałyby się na terenie objętym ochroną konserwatorską, wówczas nie byłoby potrzeby do dokonywania instalacji, w drodze uprzedniego dokonania zgłoszenia.

W 2015 r. nastąpiła nowelizacja przepisów prawa budowlanego, która wprowadziła możliwość budowania domów jednorodzinnych na zgłoszenie (art. 29 ust 1 pkt 1a). Wpisano również w art. 29 ust. 1 pkt. 19a o treści: Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa sieci telekomunikacyjnych. Pokazuje to jednoznacznie, że celem ustawodawcy jest uproszczenie procesu inwestycyjnego. W celu doprecyzowania zaistniałych wątpliwości ustawodawca po raz kolejny dokonał zmiany przepisów prawa budowlanego. W dniu 24.10.2019r. weszła w życie kolejna nowelizacja przepisów Prawa budowlanego zmienionego ustawą z dnia 30.08.2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła m. in. nowe brzmienie art. 29 ust. 2 pkt. 15 Prawa budowlanego i nadała mu brzmienie: pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i. instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, na obiektach budowlanych. Obecnie treść art. 29 Prawa budowlanego otrzymała jeszcze bardziej precyzyjną treść. W konsekwencji niedopuszczalna jest interpretacja przepisów, która stoi w jawnej sprzeczności z wolą ustawodawcy.

Dodała skarżąca, że stosownie do treści art. 30 ust, 1 pkt 3 lit. h ustawy Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Jak wynika z materiału dowodowego wysokość samych masztów bez anten wynosi 2,95 m, jeżeli więc cała inwestycja przekracza wysokość 3m to mając na uwadze przepis art 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) to wymagała dokonania zgłoszenia.

Za bezpodstawny uznała skarżąca zarzut organów jakoby przedstawiona dokumentacja była wewnętrznie sprzeczna. Pojęcie związane z budową stacji bazowej powoduje nałożenia na inwestora dodatkowych obowiązków, których nie wymagają przepisy, a które powodują, że przy inwestycjach związanych z pracami związanymi z telefonią bezprzewodową konieczne jest przedkładanie nadmiernej ilości dokumentacji. Na treść dokumentacji mają wpływ różne przepisy przede wszystkim rozporządzenia o znaczącym oddziaływaniu i rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody z 2 marca 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 8 października 2020 r., o wniesieniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych dotyczących modernizacji instalacji radiokomunikacyjnej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. P. w G., działka nr [..]. i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę

Nie jest sporne między stronami, że tego rodzaju roboty budowlane wykonywane mogą być na podstawie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) – dalej jako "Prawo budowlane", nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m.

Natomiast sporne jest nałożenie na skarżącą obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

W ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie określona tym przepisem przesłanka nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się z brakami i nieścisłościami przedłożonej wraz ze zgłoszeniem przez skarżącą dokumentacji, która ich zdaniem "nie potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości, że inwestycja nie wprowadzi ograniczeń dla terenów sąsiednich".

Jednakże w ocenie Sądu stanowisko organów w powyższym zakresie uznać należy za co najmniej przedwczesne.

Przywołać w tym miejscu należy stanowisko prezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2051/15 (LEX nr 2316303), iż decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. musi konkretnie odnosić się do okoliczności danej sprawy, a nie opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach organu o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Rolą organu powołującego się na zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. jest to, aby przekonanie o istnieniu stanu wynikającego z treści tego przepisu nie było zupełnie dowolne.

Jeżeli zatem organy w niniejszej sprawie miały wątpliwości co do treści złożonych przez skarżącą dokumentów winny wezwać ją do ich uzupełnienia w trybie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, względnie do udzielenia wyjaśnień co do nieścisłości tam występujących. Należy mieć bowiem na uwadze, iż zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Dopiero po uzyskaniu odpowiedzi inwestora w powyższym zakresie można rozważać, czy zamierzone roboty budowlane mogą spowodować potencjalne zagrożenie wskazane w art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Przy czym organy winny konkretnie wskazać na czym opierają swoje stanowisko.

Dodatkowo wskazać należy, że podniesiona przez organy okoliczność, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji zapewni udział stron w tym postepowaniu nie może stanowić uzasadnienia zastosowania art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, albowiem nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych tym przepisem.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.