Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] Starosta [...] – D., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm.), art. 5 ust. 5, w związku z art. 5 ust. 3b pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 z późn.zm.), na wniosek Miejskiego Ośrodka P. Społecznej w G. - D. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak:[...]. [...].[...], orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy W. T. kategorii B, nr [...], wydane w dniu [...] października 2008 r.

Orzekający organ uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. Miejski Ośrodek P. Społecznej w G.-D. jako organ właściwy dla dłużnika, wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego - W. T.. Do wniosku dołączono ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]), o uznaniu dłużnika alimentacyjnego W. T. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2016 r.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, iż zatrzymano prawo jazdy w związku z wypełnieniem przesłanki z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a decyzja wydawana w niniejszej sprawie jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ nie działa w oparciu o uznanie administracyjne gdzie możliwy jest wybór rozstrzygnięcia, lecz treść orzeczenia jest ściśle zdeterminowana przepisami prawa.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. T. wskazał na swój status bezrobotnego bez prawa do zasiłku oraz zły stan zdrowia, skutkiem czego nie posiada środków na spłacanie zadłużenia z tytułu zaległych alimentów. Oświadczył, że "sprawa, od której się odwołuję tj. o nie złożenie oświadczenia majątkowego na rok 2016/17 była moim przeoczeniem. W tym czasie chorowałem".

Poinformował również, że prawo jazdy jest mu niezbędne, gdyż z uwagi na stan zdrowia ma problemy z poruszaniem się, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż Starosta [...] prowadząc postępowanie w sprawie, działał zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Podkreślono - jako że jest to okoliczność kluczowa dla sprawy - iż ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak decyzji: [...] Burmistrz [...] - D. uznał W. T. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Kolegium wyjaśniło również, że decyzja wydawana w niniejszej sprawie jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ nie działa tutaj w oparciu o uznanie administracyjne (gdzie możliwy jest wybór rozstrzygnięcia), lecz treść orzeczenia jest ściśle zdeterminowana przepisami prawa.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że chcąc uznać postępowanie w przedmiocie prawa jazdy za bezprzedmiotowe, muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki:

1. musi ustać przyczyna zatrzymania prawa jazdy,

2. oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy powinien był wywiązywać się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Na bieg sprawy będzie miała także wpływ utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.

W tychże przypadkach starosta bądź prezydent miasta będzie obowiązany uchylić decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 6 ustawy).

W skardze do sądu W. T. i podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał na swój status bezrobotnego bez prawa do zasiłku oraz zły stan zdrowia, skutkiem czego nie posiada środków na spłacanie zadłużenia z tytułu zaległych alimentów. Wyjaśnił, że nie złożył oświadczenia majątkowego przez przeoczenie związane z problemami zdrowotnymi. Skarżący oświadczył, że dobrowolnie spłaca na konto komornika od miesiąca sierpnia kwotę [...]zł tj. ľ otrzymywanego zasiłku stałego, który stanowi jedyny jego dochód.

Poinformował również, że prawo jazdy jest mu niezbędne, gdyż z uwagi na stan zdrowia ma problemy z poruszaniem się i wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] – D. z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] KG orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy, jest bezzasadna.

Zgodnie z powoływanym wyżej art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Na podstawie ww. wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

W sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. NN o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2016 r.

Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy jest decyzją związaną. Organ, wydając rozstrzygnięcie na podstawie tego przepisu, nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ww. ustawy. Organ w tym postępowaniu nie bada okoliczności uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest on bowiem związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 287/15, LEX nr 2 177 203).

W związku z powyższym, rozstrzygnięcie organu należało uznać za prawidłowe – zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było zarzucić organom żadnych nieprawidłowości. Organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego. Wymienione powyżej i omówione decyzje organów zapadały zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgodnie ze strukturą kompetencji aktywnych w sprawie organów administracji państwowej oraz administracji samorządu terytorialnego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uchylenia ani zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Organy dokonały trafnych ustaleń co do strony faktycznej, które to ustalenia stały się później podstawą rozstrzygnięcia.

Natomiast w odniesieniu do zarzutów skarżącego, dotyczących konsekwencji związanych z zatrzymaniem prawa jazdy, należało uznać je za niezasadne. Jak wskazano wcześniej, treść art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia miejsca na wątpliwości, co do jego interpretacji. W razie zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 3b ww. ustawy (ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz skierowanie wniosku o zatrzymanie prawa jazdy do starosty) organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Ustawodawca w przepisach ustawy nie przewidział żadnych wyjątków od zasady, zgodnie z którą w sytuacji, gdy decyzja uznająca za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych staje się ostateczna, właściwy organ wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślenia wymaga, że art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sposób niebudzący wątpliwości stanowi bowiem, że jedyną przesłanką polegająca na badaniu w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu - jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może natomiast ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznaniu za dłużnika alimentacyjnego.

W świetle powyższego, Sąd nie był uprawniony do badania podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to - jak wskazano wyżej - poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. wyznacza zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Argumentacja dotycząca sytuacji osobistej skarżącego mogła być podniesiona w odwołaniu od decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego.

Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, na co również zwróciło uwagę Kolegium, że możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy została przewidziana przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich sześciu miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę.