Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 701/17 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 8 lutego 2018 r. oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z [...] 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] 2017 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii C, dok. nr [...] z [...] 2015 r. Przyczyną cofnięcia uprawnienia było stwierdzenie – orzeczeniem lekarskim z [...] 2017 r. wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi – istnienia u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ujętych w kategoriach prawa jazdy: C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E.

Oddalając skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że okoliczności sprawy wymagały wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978). W świetle tego przepisu organ jest bowiem związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku A. M. podniósł następujące zarzuty:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zasadnie zaskarżoną decyzją cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C – w sytuacji gdy posiadał on ważne do 2020 roku badania lekarskie w zakresie kategorii C (tj. ostateczne orzeczenie lekarskie, które nie zostało zmienione ani uchylone przez jakikolwiek organ), nie doszło do wydania decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie w zakresie kategorii C na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami pomimo wniosku skarżącego zawartego w piśmie z [...] 2017 r., a także pomimo przedstawienia w postępowaniu odwoławczym aktualnego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2017 r. stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy z całej grupy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E;

2) naruszenie przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP polegające na oddaleniu skargi – w sytuacji gdy na podstawie tych przepisów prawa obowiązkiem sądu administracyjnego było stworzenie takiego stanu, by w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem i niezasadnie sąd oddalił skargę, w szczególności dlatego, iż z akt sprawy wynikało, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji dysponował już aktualnym orzeczeniem lekarskim nr [...] z [...] 2017 r. stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych skarżącego do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy z całej grupy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, ale go nie uwzględnił w decyzji, co zaakceptował Sąd, tak więc doszło do naruszenia wskazywanych przepisów k.p.a., w tym przede wszystkim zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy powinien uwzględnić stan faktyczny i prawny z daty wydawania decyzji.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie wyroku i uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że rozpoznając skargę kasacyjną - po myśli art. 183 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, które okazały się nieusprawiedliwione.

W myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści przywołanej normy wynika obowiązek starosty wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja ta ma zatem charakter związany. Jej bezwzględne wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższy pogląd jest już ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wskazać tu choćby trzeba przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16, w którym wskazano, że treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją.

Nie sposób zatem za skargą kasacyjną uznać, że Sąd I instancji naruszył powyżej przywołany przepis wobec ustalenia, że aktualne badanie lekarskie, przeprowadzone w dniu [...] 2017 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Łodzi, jak również ponowne badanie dokonane na wniosek skarżącego w dniu [...] 2017 r. w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi, potwierdziły istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E.

W świetle bowiem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, organ miał nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w tym przepisie treści.

Przechodząc do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy zaakcentować, że postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje. Kierowca kwestionujący orzeczenie lekarskie wystawione przez uprawnionego lekarza może domagać się powtórnego badania w trybie odwoławczym. W takim wypadku badania dokonuje jednostka medyczna o wyższym poziomie referencyjnym. Takiemu też badaniu poddany został skarżący. Jednostka odwoławcza potwierdziła diagnozę przeprowadzoną przez lekarza orzecznika jednostki podstawowej, który stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Badanie lekarskie wykonywane we wskazanym trybie nie jest postępowaniem administracyjnym. Jego ramy wyznaczają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r. poz. 949 ze zm.). Z tego względu brak jest podstaw do dokonywania przez organy administracji publicznej kontroli postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego przez uprawnionych lekarzy (por. wyrok NSA z 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16). Wskazany zaś powyżej brak prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem merytorycznym, przy wyczerpaniu procedury odwoławczej określonej w art. 79 ustawy o kierujących pojazdami, uniemożliwiał przyjęcie przez organ, że rzeczywisty stan zdrowia kierowcy przedstawia się odmiennie. Bezskuteczne były więc przedstawiane przez skarżącego zaświadczenia lekarskie wystawione przez innych lekarzy poza trybem przewidzianym tą ustawą. Brak zatem podstaw do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 151, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.