Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1159/24 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.4114.11.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1159/24 odrzucił wniosek Z.J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1159/24.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że wydanym na rozprawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1159/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.4114.11.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Wnioskiem z dnia 4 marca 2025 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie w/w wyroku. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia 24 stycznia 2025 r. do chwili złożenia wniosku leczy się na grypę i przeziębienie, w związku z czym ma kłopoty z poruszaniem się, odczuwa bóle mięśniowe i pozostaje pod opieką lekarza. Wskazał, że wobec powyższego nie mógł stawić się w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Sądzie. Skarżący zaznaczył, iż w dniu 22 stycznia 2025 r. złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a pismo stanowiące odpowiedź na ten wniosek otrzymał dopiero w dniu 5 lutego 2025 r. w godzinach popołudniowych. Podkreślił, że w związku ze swoją nieobecnością na rozprawie oczekiwał na doręczenie przez Sąd wydanego w sprawie wyroku. W dniu 3 marca 2025 r. zadzwonił do Sądu z zapytaniem, kiedy otrzyma wyrok, uzyskując informację, że orzeczenie zapadło i minął już termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie jego odpisu wraz z uzasadnieniem. Wyjaśniono mu, że w takim przypadku Sąd nie doręcza odpisu orzeczenia z urzędu. Skarżący zaznaczył, że nie posiada wiedzy prawniczej w zakresie procedury sądowoadministracyjnej. Jednocześnie dokonał uchybionej czynności, tj. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W wyniku wezwania Z.J. przez Sąd do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, tj. wskazanie okoliczności potwierdzających zły stan zdrowia oraz trwające leczenie, skarżący przy piśmie z dnia 24 marca 2025 r. przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 20 marca 2025 r., z którego wynika, że z uwagi na chorobę nie mógł stawić się w Sądzie, a okres choroby trwał ok. 3 tygodni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał wniosek za niedopuszczalny. Wskazał, że zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W świetle natomiast art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przedmiotem badania wniosku skarżącego nie jest okoliczność braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, lecz terminowość złożenia wniosku o przywrócenie terminu, albowiem nim dojdzie do merytorycznego rozpoznania wniosku, potwierdzić należy jego kwestie formalne. Skoro skarżący wskazał, że jego choroba rozpoczęła się w dniu 24 stycznia 2025 r., a z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że trwała ok. 3 tygodni, to uznać należy, iż zakończyła się ona ok. 14 lutego 2025 r. W świetle powyższego, skarżący winien był ostatecznie złożyć wniosek o przywrócenie terminu ok. 21 lutego 2025 r. Tymczasem uczynił to dopiero w dniu 4 marca 2025 r., a więc z ok. tygodniowym uchybieniem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu, nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne jest, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej niż na 7 dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jego dokonania (por. postanowienie NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 769/10). W konsekwencji przyjąć należy, iż przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 lutego 2025 r. ustała wcześniej niż 25 lutego 2025 r., bo ok. 14 lutego 2025 r. Z tych względów, działając na podstawie art. 88 p.p.s.a., WSA w Gliwicach odrzucił wniosek.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Z.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych, że choroba skarżącego trwała w okresie od dnia 24 stycznia 2025 r. do dnia 14 lutego 2025 r., podczas gdy skarżący chorował nieprzerwanie od dnia 24 stycznia 2025 r. do dnia 10 kwietnia 2025 r.;

2) dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, iż zaświadczenie lekarskie dotyczyło okresu od dnia 24 stycznia 2025 r. do dnia 14 lutego 2025 r., podczas gdy wskazywało, iż choroba skarżącego trwa nieprzerwanie od dnia 24 stycznia 2025 r. do dnia 10 kwietnia 2025 r.;

3) naruszenie przepisów postępowania, poprzez uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż w okresie do dnia 4 marca 2025 r. nie był w stanie złożyć wniosku o przywrócenie terminu, a wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku był spóźniony.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 lutego 2025 r., a następnie uwzględnienie tego wniosku. Podkreślił, iż wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, jego choroba – wywołana m.in. grypą – nie zakończyła się w dniu 14 lutego 2025 r., ale trwała nieprzerwanie do dnia 10 kwietnia 2025 r. WSA w Gliwicach słusznie ustalił, że choroba rozpoczęła się w dniu 24 stycznia 2025 r., jednakże ze względu na wiek skarżącego oraz inne choroby współtowarzyszące ([...]) przechodził on grypę bardzo ciężko i dlatego okres leczenia wydłużył się aż do kwietnia 2025 r. Zaświadczenie od lekarza z dnia 20 marca 2025 r. potwierdzało natomiast, że w tym dniu skarżący ciągle kontynuował leczenie, które miało jeszcze być przedłużone o dalsze trzy tygodnie (a nie, jak przyjął Sąd, trwało trzy tygodnie). Skarżący podkreślił, że telefon do Sądu wykonał w dniu 3 marca 2025 r., kiedy miał już na tyle siły, aby móc zając się innymi sprawami niż wyłącznie zdrowie, pomimo iż ciągle jeszcze był chory. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został wysłany w dniu 4 marca 2025 r. przez żonę skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 5 lutego 2025 r. został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.

Wyjaśnić należy, że w konkretnych okolicznościach tej sprawy, tj. z uwagi na podnoszoną przez skarżącego we wniosku z dnia 4 marca 2025 r. argumentację, iż od dnia 24 stycznia 2025 r. do chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu ciężko chorował oraz ze względu na fakt nieczytelności zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 marca 2025 r., z którego to powodu nie można bezspornie uznać, iż okres choroby skarżącego trwał ok. 3 tygodni – za moment ustania przyczyny uchybienia terminu należało przyjąć dzień 4 marca 2025 r., a więc datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Przedmiotowy wniosek został zatem wniesiony w ustawowym terminie i Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany do jego rozpoznania, poprzez ocenę, czy skarżący uprawdopodobnił w nim okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 lutego 2025 r.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.