Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 977/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej O. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 977/24 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2024 r. nr WOP.7722.11.1.2024.K.K. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 977/24 oddalił skargę O. sp. z o. o. z siedzibą w M. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2024 r. nr WOP.7722.11.1.2024.K.K. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 26 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 maja 2025 r. przywrócił skarżącej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Pismem z dnia 15 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 marca 2025 r., załączając jeden odpis tego pisma.

Następnie, Przewodnicząca Wydziału II Sądu zarządzeniem z dnia 28 lipca 2025 r. wezwała pełnomocnika skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie trzech jej odpisów. Jednocześnie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Sądu z tego samego dnia pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W obu przypadkach na wykonanie wezwań zakreślono termin siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 sierpnia 2025 r. (potwierdzenie odbioru, k. 242), a zatem termin do usunięcia braków upływał w dniu 11 sierpnia 2025 r. (poniedziałek). W zakreślonym terminie skarżąca uiściła wymagany wpis od skargi kasacyjnej.

Natomiast w dniu 25 sierpnia 2025 r. do WSA w Gdańsku wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 11 sierpnia 2025 r., do którego załączono m.in. trzy odpisy skargi kasacyjnej. Pismo to zostało nadane w dniu 11 sierpnia 2025 r. (stempel pocztowy na kopercie nadawczej, k. 245) jednak na nieprawidłowy adres, tj. "Wojewódzki Sąd Administracyjny II Wydział ul. 3 Maja 9A 80-802 Gdańsk". Na kopercie tej widnieje adnotacja, że Biuro Podawcze Sądu Okręgowego przy ul. 3 Maja w Gdańsku odmówiło przyjęcia ww. przesyłki w dniu 14 sierpnia 2025 r., po czym zwrócono ją do nadawcy.

W dniu 20 sierpnia 2025 r. (stempel pocztowy na kopercie, k. 246) pełnomocnik skarżącej ponownie nadała pismo wraz z brakującymi odpisami skargi kasacyjnej na prawidłowy adres WSA w Gdańsku, nastąpiło to już z przekroczeniem ustawowego siedmiodniowego terminu na usunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej.

Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 977/24 odrzucił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku z dnia 26 marca 2025 r. i jednocześnie zwrócił skarżącej kwotę 100 zł, uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w sprawie brak formalny skargi kasacyjnej (dołączenie odpisów) został usunięty po upływie ustawowego terminu, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej na zasadzie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Okoliczność, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej pierwotnie nadała pismo w dniu 11 sierpnia 2025 r., lecz na błędny adres (innego sądu w Gdańsku) nie stanowi o dochowaniu terminu.

Zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 2 września 2025 r. wniosła skarżąca zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 83 § 3 i art. 178 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że oddanie w polskim urzędzie pocztowym w dniu 11 sierpnia 2025 r. odpisów skargi kasacyjnej, skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ale z błędnie wskazanym adresem nie wywołało skutku równoznacznego z wniesieniem pisma do Sądu w terminie;

2) art. 49 § 1 w związku z art. 178 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały usunięte w terminie, mimo że faktyczne nadanie odpisów nastąpiło 11 sierpnia 2025 r., a więc w terminie, a uchybienie sprowadzało się jedynie do oczywistej omyłki adresowej, która nie powinna obciążać strony;

3) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Karty Praw Człowieka poprzez zastosowanie nadmiernego formalizmu i pozbawienie strony prawa do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej wskutek uchybienia o charakterze technicznym i nieistotnym, co narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna, jako sformalizowany środek zaskarżenia, sporządzany przez profesjonalnego pełnomocnika, winna czynić zadość wszystkim wymaganiom ogólnym przewidzianym dla pisma procesowego, jak również zawierać elementy treściowe wyszczególnione w art. 176 § 1 i 2 P.p.s.a. Do wymogów skargi kasacyjnej jako pisma procesowego należy zaliczyć wynikającą z art. 47 § 1 P.p.s.a. konieczność dołączenia do pisma jego odpisów oraz odpisów załączników. Stosownie do art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca do skargi kasacyjnej nie dołączyła wymaganej ilości jej odpisów. Stanowi to brak formalny podlegający - tak jak każdy inny taki brak - uzupełnieniu w postępowaniu uregulowanym w art. 177a P.p.s.a., zaś w przypadku jego nieuzupełnienia - stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie postępowania międzyinstancyjnego, stosownie do art. 178 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej prawidłowo. Sam pełnomocnik tego faktu nie kwestionuje, a wskazuje jedynie, że skutkiem wniesienia pisma do sądu w terminie jest oddanie w polskim urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej odpisy skargi kasacyjnej, skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nawet z błędnie wskazanym adresem na kopercie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej nieuzasadnione jest przyjęcie, że braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały usunięte w terminie, a uchybienie sprowadzało się jedynie do oczywistej omyłki adresowej, która nie powinna obciążać skarżącej. Z tak przedstawionym stanowiskiem nie sposób się zgodzić z uwagi na treść art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Wbrew twierdzeniom zażalenia nie można uznać, że uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej nastąpiło w wymaganym terminie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 245) pełnomocnik skarżącej nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę, jednak wskazał na kopercie nieprawidłowy adres. Na kopercie widnieje adnotacja, że zwrócono ją do nadawcy jako błędnie zaadresowaną. Następnie, w dniu 20 sierpnia 2025 r. (stempel pocztowy na kopercie, k. 246) pełnomocnik skarżącej ponownie nadał pismo wraz z brakującymi odpisami skargi kasacyjnej na prawidłowy adres WSA w Gdańsku, a zatem z przekroczeniem ustawowego siedmiodniowego terminu na usunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej.

Rozwijając kwestię omyłkowego wskazania adresu na kopercie nadawczej (podania nieprawidłowego adresu WSA w Gdańsku) wskazać należy, że w sytuacji, gdy z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że przesyłka została nadana na adres podmiotu, który pod tym adresem nie ma siedziby, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 366) wiążące operatora pocztowego i wskazujące mu sposób postępowania z taką przesyłką. Przepisy te, w powiązaniu z art. 165 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568; dalej: "K.p.c."), stanowiącym odpowiednik art. 83 § 3 P.p.s.a., były analizowane przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II CZ 5/17, LEX nr 2331706. Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro powód wybrał doręczenie poleconą przesyłką pocztową, to miał obowiązek należycie oznaczyć adres odbiorcy, zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa pocztowego. Przesyłkę pocztową doręcza się bowiem adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, co oznacza, że operator nie ma uprawnień do kontroli ani korygowania adresu umieszczonego na kopercie. Taki wniosek potwierdza art. 32 ust. 1 Prawa pocztowego, zgodnie z którym przesyłkę, której nie można doręczyć adresatowi, zwraca się nadawcy, a dopiero wówczas, gdy nie można jej zwrócić nadawcy z powodu braku lub błędnego adresu nadawcy (tzw. "przesyłka niedoręczalna"), operator, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej jest uprawniony do otwarcia przesyłki w celu uzyskania danych umożliwiających jej doręczenie lub zwrócenie nadawcy (art. 33 ust. 1 Prawa pocztowego). Prawidłowe oznaczenie adresata, przy jednoczesnym opatrzeniu przesyłki złym adresem, nie stwarza więc możliwości skutecznego doręczenia, ponieważ operator nie był zobowiązany do dokonania doręczenia pod innym adresem niż znajdujący się na przesyłce. Zatem zwrot błędnie adresowanej przesyłki (tj. przy wskazaniu prawidłowego adresata i błędnego adresu) do nadawcy jest w ocenie Sądu Najwyższego usprawiedliwiony w świetle przepisów prawa. Wymaga podkreślenia, że Sąd ten uznał, że nawet przyjęcie przesyłki przez niebędący adresatem podmiot mający siedzibę pod wskazanym przez nadawcę adresem, nie powoduje skutków z art. 165 § 2 K.p.c.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analogicznie należy rozumieć regulację z art. 83 § 3 w związku z art. 176 § 2 i art. 177a P.p.s.a., tj. nie można uznać, że termin do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej został zachowany w sytuacji, gdy w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, w zakreślonym terminie, oddano przesyłkę nieprawidłowo zaadresowaną. Przesyłka zwrócona z uwagi na niespełnienie przez nadawcę wymogów zapewniających możliwość wykonania przez operatora pocztowego usługi pocztowej, tj. doręczenie przesyłki adresatowi, nie wywołuje skutków, o których mowa w art. 83 § 3 P.p.s.a. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że błędne oznaczenie adresu doręczenia uprawniało operatora pocztowego do zwrotu przesyłki. To nadawca bowiem powinien zaadresować przesyłkę tak, żeby jasno wynikało jakiemu podmiotowi, na jaki (prawidłowy) adres, ma zostać ona doręczona. Warunkiem skutecznego doręczenia jest podanie właściwej nazwy podmiotu oraz adresu pocztowego, tj. nazwy ulicy, numeru budynku (lokalu) i kodu pocztowego, a taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie (zob. także postanowienie NSA z 26 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2786/15).

Za niezasadny należało uznać także zarzut dotyczący naruszenia art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Karty Praw Człowieka. Strona skarżąca miała zagwarantowane prawo do sądu, z którego skorzystała. Podkreślić należy, że prawo do sądu nie jest nieograniczone. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99 (OTK 2000/4/109) wskazał, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym, sam kształt postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia. Do ograniczeń tych można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne, opłaty, zasady inicjowania postępowania, rygory postępowania dowodowego. Są one niezbędne ze względu na pozostałe wartości państwa prawnego, jak np. zaufanie do prawa czy bezpieczeństwo prawne. Te ograniczenia formalne postępowania zakreślają wyraźne granice realizacji prawa do sądu. Ogół zasad postępowania stanowi pewien model, jest on istotny przy badaniu, czy w danej sprawie prawo do sądu nie jest nadmiernie ograniczane. Uzasadnieniem wprowadzania ograniczeń wspomnianego prawa są nie tylko wymogi formalne procedury, lecz także zbiór przesłanek zawartych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie można zatem wiązać ograniczenia prawa do sądu z obowiązkiem wypełnienia przez stronę czy też jej pełnomocnika obowiązków nałożonych przez sąd zgodnie z obowiązującą procedurą. Nie stanowi to o pozbawieniu strony prawa do sądu. Zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest kwestia zachowania staranności przy realizacji tego prawa, w tym związanej z podejmowaniem czynności procesowych.

W efekcie Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną, skoro mimo prawidłowego wezwania nie został usunięty jej brak formalny.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.