Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi M. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2023 r., sygn. III FZ 132/23 oddalającego zażalenie M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 659/22 w przedmiocie wyłączenia sędziów i asesorów w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2022 r., nr 2401-IEW2.720.5.2022.3 UNP: 2401-22-044510 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

1. Postanowieniem z 15.05.2023 r. o sygn. akt III FZ 132/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25.07.2022 r. o sygn. I SA/Gl 659/22, wydane w przedmiocie wyłączenia sędziów i asesorów w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 30.03.2022 r., wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

2. Pismem z 6.06.2023 r., skarżący (zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata) wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego 15.05.2023 r., domagając się jego uchylenia oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uwzględnienie wniosków strony o wyłączenie.

2.1. Skarga o wznowienie postępowania została sformułowana w oparciu o podstawę z art. 270 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący podnosi, że skutek naruszenia przepisów wspólnotowych został pozbawiony możliwości działania, ponieważ wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5.06.2023 r., C-204/21 "uznano za sprzeczny z prawem wspólnotowym uchwalone przez polskiego ustawodawcę przepisy zakazujące podważania statusu osób powołanych na urząd sędziego, czyli przepisy ograniczające prawo do oparcia wniosku o wyłączenie jedynie do okoliczności faktycznych związanych z działaniem osoby sprawującej urząd, a nie obejmuje sposobu powołania".

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga o wznowienie postepowania sądowego podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - "Wznowienie postępowania".

Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., tylko w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w artykułach od 271 do 273 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów można żądać wznowienia postępowania: z powodu nieważności (art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a.); gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.); gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) lub w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Dodatkowo, zgodnie z art. 272 § 3 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis art. 272 § 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest wystarczające samo wskazanie na art. 270 p.p.s.a., aby można było mówić o powołaniu przesłanki wznowienia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Badanie o jakim mowa w ww. przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania.

W niniejszej sprawie skarżący nie powołał żadnego z wymienionych wyżej przepisów (podstaw wznowieniowych), na podstawie którego można byłoby wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym postanowieniem NSA z 15.05.2023 r. w sprawie o sygn. akt III FZ 132/23. Sformułowany wniosek ogranicza się jedynie do wskazania jednego zdania o treści: "Strona jednocześnie oświadcza, iż znany jest jej przepis art. 270 p.p.s.a., przy czym strona wywodzi, iż postanowienie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III FZ 131/23, jako ostateczne, spełnia cechy wskazane w przepisie". Naczelny Sąd Administracyjny uznaje jako omyłkę pisarską wskazanie, że skarżący w tym miejscu wskazuje na postanowienie z 15.05.2023 r. o sygn. III FZ 131/23 zamiast III FZ 132/23.

3.2. Ponadto należy stwierdzić, że skarga o wznowienie postępowania nie spełnia również drugiego wymogu przewidzianego w art. 279 p.p.s.a., tj. wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest elementem obligatoryjnym tego środka zaskarżenia, którego brak powoduje, że podstawa wznowieniowa, co do której nie podano okoliczności stwierdzających zachowanie terminu, nie może być przez Sąd rozpoznana merytorycznie. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje art. 276 p.p.s.a. wprowadzający wymóg zachowania rygoru adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do skargi o wznowienie postępowania będącej w kognicji jurydycznej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Profesjonalny pełnomocnik winien wszakże przy dokonywaniu czynności zawodowych legitymować się należytą starannością w prowadzeniu spraw swoich klientów, w tym przy sporządzaniu skargi o wznowienie postępowania, zaś Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny do wyręczania w tym zakresie pełnomocnika i samodzielnego czynienia ustaleń w jakimkolwiek zakresie bądź domyślania się określonych faktów.

3.3. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez TSUE pytań Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, zadanych postanowieniem z 15.03.2023 r., I NB 4/23, należy wskazać, że obecnie rozpoznawana sprawa zainicjowana skargą o wznowienie postępowania nie odnosi się do testu bezstronności, a dotyczy wyłącznie skargi skarżącego o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.05.2023 r., sygn. III FZ 132/23.

3.4. Wobec nieoparcia skargi o wznowienie postępowania sądowego na ustawowej podstawie wznowienia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej odrzuceniu, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki