Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 200/19 o odrzuceniu skargi B. J. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 385/18 postanawia: 1. odrzucić zażalenie, 2. zwrócić B. J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 200/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę B. J. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 385/18.

Sąd wskazał, że B. J. wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Gd 385/18, zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2018 r. o odrzuceniu jej skargi na uchwałę Rady Miasta S. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone w postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie sygn. akt II OZ 1040/18.

W skardze o wznowienie postępowania B. J. podała, że domaga się wznowienia postępowania w sprawie II SA/Gd 385/18 i orzeczenia nieważności lub uchylenia ww. postanowienia z dnia 26 lipca 2018 r. o odrzuceniu skargi, gdyż zostało ono wydane w oparciu o kserokopię "przerobionej" skargi. Wskazała także, że domaga się orzeczenia nieważności lub uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do podpisania skargi, gdyż złożyła skargę podpisaną i nie było podstaw do wzywania do uzupełnienia jej braków formalnych. Według skarżącej znajdująca się w aktach sądowych skarga nie jest oryginałem, lecz została skopiowana i przerobiona przez organ administracji – Prezydenta S. Na oryginale skargi, który udało jej się skopiować z akt Prezydenta S., widnieje podpis skarżącej – co jej zdaniem świadczy o jej przerobieniu przez organ przed wysyłką do sądu, skoro przesłał skargę pozbawioną tego podpisu.

W zarządzeniu z dnia 25 marca 2019 r. Przewodnicząca Wydziału II wezwała skarżącą – w terminie 7 dni – do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, w tym w szczególności do wskazania, kiedy dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 279 w związku z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) – pod rygorem jej odrzucenia.

W piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r., na żądanie skarżącej, Przewodnicząca doprecyzowała wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie poprzez wskazanie sygnatury akt sprawy, której dotyczy żądanie wznowienia oraz jej przedmiotu. Ponownie wyznaczono skarżącej 7 dni na uzupełnienie braku skargi o wznowienie i zakreślono rygor jej odrzucenia.

W piśmie z dnia 14 maja 2019 r. skarżąca stwierdziła, że oryginał skargi przekazała sądowi natychmiast po jego odnalezieniu. Podała też, że decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prezydent S. opublikował w BIP dnia 7 maja 2019 r., tj. w rok po oszustwie. Decyzję tę doręczono jej w Ministerstwie w dniu 20 marca 2019 r.

Sąd podkreślił, że dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, powinna być wniesiona w terminie (art. 280 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do treści art. 277 p.p.s.a. regułą jest, że skargę o wznowienie postępowania strona może wnieść w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia.

W niniejszej sprawie skarżąca, mimo dwukrotnego wezwania, nie podała kiedy dowiedziała się o podstawie wznowienia. Z treści skargi można domniemywać, że domaga się ona wznowienia postępowania w oparciu o podstawę wymienioną w art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. z uwagi na to, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Skarżąca, biorąc pod uwagę treść art. 277 p.p.s.a. powinna wskazać jednoznacznie, kiedy dowiedziała się o podstawie wznowienia, czyli w tym przypadku – kiedy dowiedziała się, że jej skarga została przerobiona przez organ administracji – poprzez podanie konkretnej daty. Tylko w ten sposób bowiem możliwe jest stwierdzenie, czy skarżąca zachowała termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu I instancji nie stanowi takiej informacji wyjaśnienie zawarte w piśmie z dnia 14 maja 2019 r., w którym skarżąca stwierdziła, że oryginał skargi przekazała sądowi natychmiast po jego odnalezieniu. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. odrzucił skargę o wznowienie postępowania.

Zażalenie na to postanowienie wniosła B. J., żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca opisała okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania z powodu niezachowania terminu, o którym mowa w art. 280 § 1 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna (por. postanowienia NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., II OZ 40/19 i z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1315/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanych orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jako pisma procesowego (art. 46-47 p.p.s.a.) podstawą odrzucenia skargi o wznowienie jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a. Natomiast skarga nieopłacona (pomimo wezwania przewodniczącego wydziału) podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania, która spełnia warunki formalne pisma procesowego kierowana jest na posiedzenie niejawne celem dokonania przez sąd oceny jej dopuszczalności, czyli stwierdzenia czy zachowany został termin do jej wniesienia, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.) i czy nie występują przesłanki z art. 285 p.p.s.a. Badając zachowanie terminów, o których mowa w art. 277 i 278 p.p.s.a., sąd może zażądać od zgłaszającego skargę uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu (art. 280 § 2 p.p.s.a.). W przypadku nieuprawdopodobnienia przez stronę zachowania terminu podstawą odrzucenia skargi o wznowienie postępowania jest art. 280 § 1 p.p.s.a., a nie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nieuprawdopodobnienie przez stronę zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten dotyczy braków formalnych pisma procesowego.

Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. na postanowienie o odrzuceniu skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 przysługuje zażalenie. Zasadą jest, że od postanowień kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. Wyjątki od tej zasady wymienione w art. 173 § 1 p.p.s.a. nie mogą być wykładane rozszerzająco. Takim wyjątkiem jest przykładowo postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Natomiast postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 280 § 1 lub na podstawie art. 281 p.p.s.a. nie zostało wymienione w art. 173 p.p.s.a. jako jeden z wyjątków od zasady ogólnej. Zatem od takiego postanowienia przysługuje skarga kasacyjna (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18, postanowienie NSA z 12 września 2018 r., II FZ 545/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 733).

Wniesione przez skarżącą zażalenie z dnia 1 lipca 2019 r. podlega więc odrzuceniu. W związku z tym, że skarżąca została przez Sąd I instancji błędnie pouczona o środku odwoławczym przysługującym jej od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, przysługuje jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym przypadku termin ten rozpocznie bieg od dnia doręczenia skarżącej tego postanowienia. Dodać należy, iż - zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. - skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 180 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.