Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Monika Krywow, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości O. sp. z o.o. w upadłości w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/742/2024/20010 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2024 r. oddala skargę.

1. Zaskarżoną decyzją z 27 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej jako organ I instancji, Prezydent) z 22 października 2024 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2024 r. w kwocie 3.264 zł, za naczepę ciężarową marki Schmitz o nr rej. [...] oraz za naczepę ciężarową marki Schwarzmuller o nr rej. [...].

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111 - dalej jako o.p.).

2. Stan sprawy.

2.1. O sp. z o.o. nabyła naczepę ciężarową o nr rej. [...] 5 września 2014 r., natomiast naczepę ciężarową o nr rej. [...] nabyła 18 listopada 2016 r.

Postanowieniem z 5 września 2023 r. Sąd Rejonowy K.-[...] w K. [...] Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość O sp. z o.o. w K., a na syndyka masy upadłości wyznaczył M.M.

Pismem z 27 sierpnia 2024 r. organ I instancji wezwał Syndyka Masy Upadłości O sp. z o.o. w upadłości w K. (dalej jako skarżący) do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych za 2024 r. za pojazdy o nr rej. [...], [...].

W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w dacie ogłoszenia upadłości O sp. z o.o. nie przejął wskazanych wyżej środków transportowych, gdyż zostały one skradzione w marcu 2023 r. Wraz z pismem przedłożył ewidencję środków trwałych z 5 kwietnia 2023 r., stanowiącą załącznik do wniosku o ogłoszenie upadłości, w której wskazano fakt kradzieży ww. środków transportowych. Kradzież została także potwierdzona przez prezesa zarządu upadłej spółki, który poinformował ponadto, że kradzież pojazdów została zgłoszona na Policję. W sporządzonym na potrzeby postępowania upadłościowego spisie inwentarza środki te również nie zostały ujęte.

Z uwagi na niezłożenie przez skarżącego w ustawowym terminie deklaracji na podatek od środków transportowych, postanowieniem z 7 października 2024 r. organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2024 r. za pojazdy o numerach rejestracyjnych [...], [...].

2.2. Decyzją z 22 października 2024 r. organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2024 r. w kwocie 3.264 zł za naczepę ciężarową marki Schmitz o nr rej. [...] oraz za naczepę ciężarową marki Schwarzmuller o nr rej. [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wyjaśnił, powołując się na przepisy art. 9 ust. 1, art. 9 ust 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2025 poz. 707 – dalej jako u.p.o.l.) że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Właściciel pojazdów zobowiązany był złożyć organowi podatkowemu, w terminie do 15 lutego, deklarację na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu lub wygasł - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, zatem organ podatkowy wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania podatkowego. Prezydent wskazał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych dopiero wydanie przez właściwy organ decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu powoduje, że z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu, następuje wygaśnięcie obowiązku podatkowego.

2.3. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji skarżący sformułował następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów prawa procesowego, a to w szczególności:

- art. 122, 187 § 1, oraz art. 191 o.p., poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, tj. nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanego przez syndyka masy upadłości prezesa zarządu spółki S.D. na okoliczność kradzieży naczep oraz zgłoszenia tego faktu na Policję, a także braku po stronie organu podatkowego dążenia do zgromadzenia dowodów z dokumentów,

- art. 122, 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy pierwszej instancji, wbrew zebranemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że w składzie masy upadłości O sp. z o.o. pozostają przedmiotowe naczepy, mimo ich braku w zestawieniu środków trwałych i wskazania w treści dokumentu faktu kradzieży,

- art. 124 o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak szczegółowego wyjaśnienia odwołującemu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy mimo przedstawienia stanowiska skarżącego;

2) naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 9 u.p.o.l. poprzez przyjęcie - wbrew zebranym dowodom - że w skład masy upadłości O sp. z o.o. wchodzą przedmiotowe naczepy, co stanowi o zobowiązaniu z tytułu podatku od środków transportu, przy jednoczesnym braku po stronie syndyka kompetencji do wnioskowania o wyrejestrowanie naczep.

2.4. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 27 stycznia 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ zaakcentował, że obowiązek podatkowy istnieje do końca miesiąca, w którym środki transportowe nie zostaną wyrejestrowane. Bez znaczenia pozostają przyczyny, z powodu których pojazdy nie zostały wyrejestrowane. Organ powołał się na zaprezentowane w wyroku z 11 lipca 2024 r. stanowisko NSA, zgodnie z którym niewykazanie zbycia pojazdu oraz jego niewyrejestrowanie, niezależnie od okoliczności niedopełnienia tego obowiązku, rzutują na utrzymanie przez stronę statusu podatnika podatku od środków transportowych (sygn. akt III FSK 1156/23 LEX nr 3755216). W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego SKO stwierdziło, że Prezydent zgromadził kompletny materiał dowodowy i zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, które prowadził zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Ordynacji podatkowej.

3.1. W skardze na powyższą decyzję SKO skarżący sformułował następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania, tj.:

- art. 180 § 1 i art. 188 o.p. poprzez pominięcie i nieuwzględnienie wniosków dowodowych w postaci ewidencji środków trwałych O sp. z o.o. z 5 kwietnia 2023 r. stanowiącej załącznik do wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wyciągu z operatu szacunkowego określającego wartość ruchomości wchodzących w skład masy upadłości O sp. z o.o. z 18 września 2023 r. jako dokumentów mających istotne znaczenie dla sprawy,

- art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. poprzez przyjęcie przez organ podatkowy, że jedynie informacje od organu rejestracyjnego stanowią o tym że sporne naczepy były w 2024 r. przedmiotem własności skarżącego, czego skutkiem było określenie na podstawie art. 9 u.p.o.l. wysokości zobowiązania podatkowego,

- art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. poprzez przyjęcie przez organ podatkowy, że okoliczności związane z kradzieżą pojazdów, brakiem pojazdów w ewidencji środków trwałych (stanowiącej załącznik do wniosku o ogłoszenie upadłości), jak i w wykazie masy upadłości O sp. z o.o. nie mogą mieć wpływu na stan własności środków transportowych - jako nieistotne z prawnopodatkowego punktu widzenia,

- art. 124 o.p. poprzez jego niezastosowanie i brak szczegółowego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy, mimo przedstawienia stanowiska skarżącego syndyka masy upadłości działającego jako funkcjonariusz publiczny;

2) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 9 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię przepisu o obowiązku podatkowym polegającą na przyjęciu, że utrata władzy/kradzież (niezależnie od kwestii okazania zgłoszenia kradzieży Policji) nie stanowi przesłanki wygaszającej obowiązek w podatku od środków transportu, podczas gdy w ocenie skarżącego taka utrata władzy nad przedmiotem opodatkowania powoduje wygaśnięcie obowiązku podatkowego,

- art. 9 ust. 1 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że przepis ten wskazuje jedyne okoliczności, w których dochodzi do wygaśnięcia obowiązku podatkowego podczas gdy wykładnia taka, z uwagi na zasady wykładni, jest niedopuszczalna jako prowadząca do sprzeczności wykładanego przepisu.

Nadto, wskutek naruszenia powyższych przepisów w ocenie skarżącego doszło także do naruszenia art. 229 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p., poprzez nie uwzględnienie wyżej opisanych wniosków dowodowych skarżącego i błędne ustalenie stanu faktycznego i okoliczności sprawy oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, a w skutkach brak uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie.

Skarżący wyjaśnił, że nie posiadał żadnych dokumentów umożliwiających wyrejestrowanie wskazanych w zaskarżonej decyzji środków transportu. Powołał się na art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 1251) regulujący instytucję wyrejestrowania pojazdu. Wskazał na dwa punkty stanowiące podstawę wyrejestrowania przez właściwy organ, na wniosek syndyka wykonującego po ogłoszeniu upadłości uprawnienia właściciela, a mianowicie przypadki: kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania oraz udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Skarżący podniósł, że wśród przekazanych przez reprezentanta upadłej spółki dokumentów nie znajdowało się potwierdzenie zgłoszenia kradzieży. W ocenie skarżącego organy obu instancji nie stwierdziły czy w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja skarżący był właścicielem przedmiotowych naczep, a tym samym czy był on zobowiązany do uiszczenia podatku od tych środków transportowych. Skarżący wskazał, że w analogicznym stanie faktycznym tożsame stanowisko zajął NSA (wyrok z 8 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 438/22 LEX nr 3737389).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania podatkowego w sprawie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. 

4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach m.in. skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku niezaistnienia wskazanych wyżej przesłanek sąd skargę oddala, o czym stanowi art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej granicach Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu odpowiada prawu.

5. Zgodnie z art. 21 § 3 o.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

W myśl art. 8 pkt 6 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.

Z kolei podatnikami tego podatku są – w świetle art. 9 ust. 1 zd.1 u.p.o.l. - osoby fizyczne i osoby prawne będące właścicielami środków transportowych.

Cytowany wyżej art. 9 ust. 1 u.p.o.l. jednoznacznie wskazuje, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu tych środków. Zaznaczyć trzeba, że fakt ogłoszenia upadłości nie ma wpływu na kwestię prawa własności. Majątek nadal należy do upadłego, który pozostaje podmiotem praw i obowiązków (w tym podatkowych) dotyczących składników tego majątku. Ogłoszenie upadłości nie prowadzi do wygaśnięcia obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych ani też zmiany podmiotu obciążonego tym podatkiem. Obowiązek ciąży na spółce, a jego realizacja została powierzona syndykowi.

Dalej, wskazać należy, że wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych następuje z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

Konieczność uiszczania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu czy też jego fizycznego posiadania. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu pojazdu do czasu m.in. wydania przez właściwy organ decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Oznacza to, że dopóki właściciel pojazdu nie złoży wniosku o jego wyrejestrowanie, czego konsekwencją będzie wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, dopóty będzie na nim ciążył obowiązek podatkowy (tak NSA w wyroku z 11 lipca 2024 r. sygn. akt III FSK 1154/23 LEX nr 3755214).

W myśl z kolei art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania.

Zatem, powoływana przez skarżącego okoliczność kradzieży pojazdu stanowi jedną z przyczyn wyrejestrowania pojazdu przez właściwy organ. Nie są w tym przypadku wymagane dokumenty, na których brak skarżący powołuje się w skardze (tj. potwierdzenie zgłoszenia kradzieży), lecz samo oświadczenie właściciela (w tym przypadku syndyka, który po ogłoszeniu upadłości wykonuje uprawnienia właściciela). Takiej czynności skarżący zaniechał.

Niezależnie od powyższego godzi się wskazać, że w realiach sprawy rozpoznawanej przez Sąd, przedmiotowe naczepy są własnością spółki O sp. z o.o. Postawienie tego podmiotu w stan upadłości nie ma dla rozpoznawanej sprawy żadnego znaczenia, gdyż spółka ciągle jest właścicielem naczep, bowiem ten fakt wynika z dokumentów. Upadłość podmiotu nie jest zmianą podmiotową. Upadłość nie prowadzi do następstwa prawnego, a syndyk jest tylko podmiotem zarządzającym majątkiem upadłego. Z tych faktów wynika, że działając imieniem spółki realizuje ciążące na takim podmiocie obowiązki w tym podatku.

Dla postępowania podatkowego, zmierzającego do określenia podatku od środków transportowych ogłoszenie upadłości i sporządzenie spisu inwentarza nie ma znaczenia, zwłaszcza nie może uchylać istnienia i konieczności zapłaty podatku. Z tego punktu widzenia nietrafny jest argument skargi wskazujący na fizyczny brak naczep i ich nie wydanie oraz nieujawnienie faktu ich posiadania syndykowi. Zaistnienie takiej sytuacji może rodzić odpowiedzialność między podmiotem stawianym w stan upadłości, a syndykiem natomiast nie ma żadnego znaczenia dla spraw rozpoznawanych przez Sąd (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 13 maja 2008 r., I SA/Rz 223/08, LEX nr 489064 i utrzymujący go w mocy wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., II FSK 1376/08, LEX nr 595763).

6. W odniesieniu do podniesionych w skardze naruszeń przepisów postępowania przez organ, Sąd nie dopatrzył się i takich uchybień. Organ wnikliwie, przejrzyście i wszechstronnie rozpoznał materiał dowodowy w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji i wyjaśnił skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Nadto organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, bowiem oparł się na przekonujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dowody, o przeprowadzenie których wnosił skarżący, były irrelewantne dla sprawy bowiem jak wyżej wskazano, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych trwa do czasu wydania przez właściwy organ decyzji o jego wyrejestrowaniu. Również i te zarzuty okazały się więc chybione.

7. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd skargę oddalił, o czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł w sentencji wyroku.