Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Zdrowia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 38/25 w sprawie z wniosku G. B. o wymierzenie grzywny Ministrowi Zdrowia w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. oddalić wniosek G. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 lipca 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 38/25 w sprawie z wniosku G. B. o wymierzenie grzywny Ministrowi Zdrowia w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wymierzył Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 300 zł (pkt 1) oraz zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz wnioskodawcy 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek dotyczy nieprzekazania w ustawowym terminie skargi z 6 maja 2025 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem Sądu organ z powyższych obowiązków nie wywiązał się. Skarga na bezczynność Ministra wpłynęła do organu 6 maja 2025 r., więc należało ją przekazać wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 21 maja 2025 r. Minister przekazał skargę do Sądu dopiero 10 lipca 2025 r., a więc około 1,5 miesiąca później. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu w sprawie doszło do uchybienia 15-dniowemu terminowi na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, a wymierzenie Ministrowi grzywny w wysokości 300 zł jest adekwatne do uchybienia, jakiego dopuścił się ten organ.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz oddalenie wniosku. Ewentualnie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wymierzenie grzywny w niższej wysokości niż grzywna wymierzona przez WSA w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie akt sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i wymierzenie grzywny w ramach przysługującego Sądowi uznania, podczas, gdy w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia grzywny, wobec zawinionego działania skarżącego, polegającego na nadużywaniu prawa do informacji publicznej, jak również kierowaniu do organu także innych, licznych pism i wniosków mających na celu dezorganizację pracy organu.

W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że uchybienie terminu pozostawało w ścisłym związku z licznymi wnioskami i pismami skarżącego, utrudniającymi terminową realizację zadań i obowiązków przez pracowników Ministerstwa Zdrowia. Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art 54 § 2 p.p.s.a. oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił.

W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o oddalenie zażalenia, utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania przed NSA. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie jest niezasadne, albowiem podniesione przez organ zarzuty są dowolne i nieuzasadnione. Zdaniem wnioskodawcy Minister Zdrowia każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej traktuje jako nadużywanie prawa. Taka postawa organu jest bezprawna, niezgodna z przepisami i duchem ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz narusza konstytucyjne prawo obywatelskie do uzyskania informacji publicznej. Wbrew zażaleniu, nieprawdą jest jakoby wnioskodawca w 2025 r. skierował do Ministra Zdrowia 13 wystąpień. Wskazane pisma stanowiły bezpośredni skutek bezczynności Ministra Zdrowia we wcześniejszych sprawach, które powinny zostać załatwione w określonych przepisami ustawowymi terminach.

W piśmie z 24 września 2025 r. wnioskodawca rozwinął dotychczasową argumentację, wskazując na kolejne orzeczenia wymierzające organowi grzywnę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku (por. uchwała NSA w sprawie II GPS 3/09, ponadto postanowienie NSA z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14). Co więcej, w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że "[t]o, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość" (tak NSA m.in. w postanowieniu z 6 maja 2025 r., III OZ 184/25).

Uwzględniając charakter orzeczenia wydanego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenia tego przepisu. Sąd ustalając stan faktyczny w sprawie uznał, iż organ dopuścił się przekroczenia terminu do przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. To ustalenie nie jest przez organ kwestionowane, Minister Zdrowia w zażaleniu wskazuje bowiem na przyczyny nieterminowego przekazania skargi związane z nadużyciem przez wnioskodawcę prawa do informacji publicznej. Należy zatem organowi wyjaśnić, że okoliczności te mogę mieć wpływ na wymiar grzywny, nie podważają jednak legalności wymierzonej sankcji. Stwierdzając nadużycie prawa Sąd I instancji mógł w istocie odstąpić od wymierzenia grzywny, niemniej w niniejszej sprawie ocena w zakresie nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę nie została dokonana. Ustaleń zawartych w zaskarżonym postanowieniu nie podważa również argumentacja zaprezentowana w zażaleniu. Nadużycie prawa do informacji publicznej może mieć bowiem wpływ na ocenę ewentualnej bezczynności organu w ramach skargi na tę bezczynność, a nie na ocenę wywiązania się z obowiązku terminowego przekazania skargi. Obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., dotyczy każdej skargi, w tym również niedopuszczalnej (zob. uchwałę NSA z 16 kwietnia 2024 r., III OPS 1/23), obarczonej brakiem formalnym czy zmierzającej do nadużycia prawa. Ocena w tym przedmiocie należy bowiem wyłącznie do sądu. Jednocześnie termin do przekazania sądowi skargi ma charakter bezwzględny. Dlatego też Sąd I instancji nie naruszył art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekając o wymierzeniu Ministrowi Zdrowia grzywny w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uznaniowy charakter kompetencji Sądu I instancji powoduje, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zażaleniowym bada legalność, a nie celowość zastosowania przez WSA kompetencji do orzeczenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji należy uznać, iż Sąd I instancji prawidłowo orzekł o zasadności wymierzenia grzywny Ministrowi Zdrowia.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł o wymiarze grzywny. Orzeczona kwota znajduje się w dolnych granicach wynikających z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywnę na podstawie powołanych przepisów wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym niezasadne są argumenty zażalenia również w powyższym zakresie. Grzywna w wysokości 300 zł powinna spełnić prewencyjny cel i zapobiec naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. wniosek G. B. o zasądzenie od Ministra Zdrowia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, gdyż wnioskodawca nie wykazał, aby poniósł jakiekolwiek koszty postępowania.