Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Marcin Małek WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 maja 2025 r. nr 0601-IOD-3.4100.23.2025.5 w przedmiocie zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych - oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 6 lutego 2025 r. znak: 0671-SPZ-4.4100.397.2024, określającą G. S.a r.l. z siedzibą w [...] (spółce, podatnikowi, skarżącemu) zwrot zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie 334.810 zł, pobranego przez G.1 S.A. z siedzibą w W. (płatnika) od dywidendy wypłaconej w dniu 15 września 2023 r.

Jak wynika z akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji, spółka wystąpiła o zwrot podatku dochodowego od osób prawnych za 2023 r. w kwocie 1.590.346 zł, na podstawie art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p. Organ pierwszej instancji orzekł o zwrocie podatku w wysokości 334.810 zł na podstawie UPO.

W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia podatnik domagał się jego uchylenia oraz orzeczenia co do istoty sprawy. Zarzucił naruszenie art. 22 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że dywidenda nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, ponieważ spółka nie posiada bezpośrednio akcji w kapitale płatnika, podczas gdy warunek posiadania akcji był spełniony w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności). Wskazał też na naruszenie przepisów postępowania – art. 120 O.p. w związku z art. 28b ust. 16 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię i nieuwzględnienie koncepcji przejrzystości, a także art. art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 28b ust. 16 u.p.d.o.p. przez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika i pominięcie korzystnej dla podatnika interpretacji przepisu ustawy podatkowej. Uzasadniając swoje stanowisko podatnik podniósł, że przesłankę bezpośredniego posiadania przynajmniej 10% akcji należy uznać za spełnioną w przypadku zastosowania tzw. koncepcji przejrzystości (transparentności, ang. look-through approach), tj. w sytuacji, gdy podmiot z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, będący rzeczywistym właścicielem należności dywidendowej, otrzymuje tę należność od polskiego płatnika za pośrednictwem innego podmiotu niebędącego jej rzeczywistym właścicielem nawet wówczas, gdy posiada tylko pośrednio odpowiednią ilość udziałów (akcji) w kapitale płatnika. W realiach niniejszej sprawy, spółka będąca rzeczywistym właścicielem dywidendy (skarżąca) posiada 100% udziałów w spółce pośredniczącej – G.2 B.V., której własnością jest około 50% akcji płatnika.

Organ odwoławczy ustalił i wskazał, że podatnik, mający siedzibę w Luksemburgu posiada status spółki sekurytyzacyjnej, a jego wyłącznym celem jest zawieranie transakcji sekurytyzacyjnych. Jest rezydentem podatkowym Luksemburga. Płatnik ma siedzibę w W.. Walne Zgromadzenie jego akcjonariuszy podjęło uchwałę o podziale zysku. W dniu wypłaty dywidendy, I. S.a r.l. (I. ) posiadała – na podstawie umowy nabycia od G.2 B.V. siedzibą w Holandii (G.2 Holandia) – 15,7% akcji płatnika. Następnie I. i G.2 Holandia zawarły umowę cesji praw do dywidend i praw głosu, w wyniku której I. przekazała na rzecz G.2 [...] prawo do dywidend wynikających z połowy akcji płatnika. Tym samym G.2 Holandia była uprawniona do otrzymania dywidend wynikających z 7,85 % akcji płatnika, będących własnością I.. W momencie wypłaty dywidendy G.2 Holandia posiadała niecałe 50 % (43,09%) akcji płatnika nieprzerwanie przez okres przekraczający 2 lata. 100 % udziałowcem G.2 Holandia jest z kolei podatnik i zamierza nim być przez okres przekraczający 2 lata. Wyłącznym udziałowcem podatnika jest A. Ltd, którego udziały w 100 % posiada O. .

W treści wniosku spółka wskazała, że płatnik jest notowany na giełdzie papierów wartościowych, wypłaty dywidend dokonywane są co do zasady za pośrednictwem podmiotów prowadzących rachunki papierów wartościowych albo rachunki zbiorcze. W wyniku wzajemnych ustaleń podjęto decyzję, że dywidenda przypadająca na akcje, których właścicielem jest I., będzie wypłacona bezpośrednio przez płatnika na rzecz G.2 Holandia. W konsekwencji płatnik był zobowiązany pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od wypłaty tej dywidendy. W momencie wypłaty dywidendy spółka miała obowiązek pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od należności przekraczającej 2.000.000 zł. Ze względów ostrożnościowych, od przedmiotowej dywidendy pobrano i zapłacono zryczałtowany podatek dochodowy od całej kwoty dywidendy wypłaconej przez płatnika bezpośrednio do G.2 Holandia w wysokości 1.970.346 zł.

Jak ustalono, G.2 Holandia nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej i nie będzie faktycznie uprawniona do rozporządzania otrzymaną dywidendą, ani też nie będzie mogła decydować o jej przeznaczeniu. W konsekwencji, G.2 Holandia nie jest rzeczywistym właścicielem dywidendy.

W tych okolicznościach podatnik złożył wniosek o zwrot tego podatku w wysokości 1.590.346 zł na podstawie u.p.d.o.p. Wniosek o zwrot pozostałej części pobranego podatku u źródła, tj. 380.000 zł został złożony odrębnie.

Organ podkreślił, że w interpretacji indywidualnej z dnia 29 maja 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.88.2023.2.AK) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że spółka (wówczas funkcjonująca pod inną nazwą) podlega obowiązkowi podatkowemu w Polsce od dochodów uzyskanych z dywidend wypłacanych przez podmiot z siedzibą w Polsce, pomimo że dywidenda jest najpierw przekazywana do G.2 Holandia. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma bowiem koncepcja look through approach.

Dywidendy są zwolnione z opodatkowania pod warunkami wskazanymi w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., które muszą być spełnione łącznie. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., ponieważ spółka – podlegająca w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania i będąca faktycznym odbiorcą dywidendy oraz podmiotem zobowiązanym do jej opodatkowania – nie posiada bezpośrednio udziałów w spółce wypłacającej dywidendę w wysokości nie mniej niż 10%.

Organ podkreślił, że wskazany przepis stanowi implementację unormowań unijnych mających na celu uregulowanie stosunków gospodarczych pomiędzy spółkami dominującymi i spółkami zależnymi w sposób ułatwiający konsolidację tych spółek. Jednym z elementów tych uregulowań jest wskazanie, że przywileje dotyczą udziałowców (spółek dominujących) uprawnionych do dochodu z tytułu otrzymanej dywidendy wypłaconej przez spółkę zależną. Stosownie do art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., podatnik uzyskując przychód z dywidendy powinien posiadać bezpośrednio nie mniej niż 10 % udziałów (akcji) w kapitale płatnika. Zgodnie ze znaczeniem językowym "bezpośrednio" to bez jakiegokolwiek pośrednictwa, osobiście, wprost, zaś "bezpośredni" to nie mający ogniw pośrednich, dotyczący kogoś czy czegoś wprost.

Wykładnia przepisu nie pozostawia – w ocenie organu - wątpliwości. Nie można mówić o zachowaniu powyższego warunku w przypadku, gdy przerwany jest bezpośredni związek prawny między podmiotem wypłacającym dywidendę a podmiotem ją uzyskującym. Podatnik nie jest bezpośrednim udziałowcem płatnika wypłacającego dywidendę.

Zdaniem organu, koncepcja przejrzystości (look-through approach) nie może znaleźć zastosowania w zakresie realizacji przesłanek zwolnienia na podstawie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. Jak zaznaczono, wynika ona wyłącznie z orzecznictwa i nie jest uregulowana w polskich ustawach podatkowych. W sprawie bez znaczenia jest też okoliczność, iż wypłata dywidendy wynika z cesji praw.

Organ odwoławczy stwierdził, że wobec braku spełnienia wymogów zwolnienia określonych w art. 22 ust 4 u.p.d.o.p. wypłacona dywidenda podlega opodatkowaniu podatkiem u źródła z uwzględnieniem zapisów umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Stosownie do art. 10 ust. 2 lit. a Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (UPO), skoro podatnik nie posiada bezpośredniego udziału w kapitale płatnika przez nieprzerwany okres poprzedzający dzień wypłaty dywidendy, nie można zastosować stawki 0%, wobec czego zastosowanie znajduje art. 10 ust. 2 lit. b umowy, w myśl którego podatek nie może przekroczyć 15% kwoty dywidendy brutto. Stąd też skarżącej zwrócono różnicę pomiędzy kwotą pobraną (w stawce 19%) i kwotą należną (w stawce 15%).

W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wyjaśnił też, że nie doszło do naruszenia zasady legalizmu, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie i w granicach prawa. Zaznaczył, że nie ma obowiązku uwzględnienia rozstrzygnięć wydawanych w analogicznych sprawach, a istnienie orzecznictwa nie odbiera organowi prawa do samodzielnej oceny zdarzeń i wykładni przepisów. Uznał też, że nie wystąpiły żadne nieusuwalne trudności interpretacyjne (uzasadniające zastosowanie art. 2a O.p.), bowiem wykładnia językowa art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. daje jednoznaczne rezultaty.

W skardze na powyższą decyzję G. S.a.r.l. w Luksemburgu wniosła o jej uchylenie w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie jest niezgodne z art. 22 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p. Organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował te przepisy uznając, że sporna dywidenda nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, gdyż spółka nie posiadała bezpośrednio akcji w kapitale płatnika, zatem nie został spełniony warunek bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale wypłacającego dywidendę. W konsekwencji, zwrot podatku określono w zaniżonej kwocie, podczas gdy dywidenda korzystała z tego zwolnienia ze względu na fakt, że warunek ten był spełniony w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), a organ powinien był stwierdzić zwrot podatku w kwocie 1.590.346 zł, tj. zgodnej z wnioskiem.

W skardze zarzucono też naruszenie art. 22 ust. 4 pkt 3 oraz ust. 4d pkt 2 lit. b u.p.d.o.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wypłacona część dywidendy, którą skarżący otrzymał w związku z zawarciem umowy cesji dokonanej przez innego wspólnika, tj. I. S.a.r.l., nie może korzystać ze zwolnienia ze względu na to, że spółka nie ma tytułu własności do akcji, z którymi związana jest ta część dywidendy, podczas gdy spółka posiada na podstawie tytułu własności więcej niż 10% akcji płatnika, a w związku z tym ma prawo do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych zarówno co do dywidendy otrzymanej w związku z akcjami objętymi na własność, jak i co do dywidendy otrzymanej w wyniku cesji praw do dywidendy.

Zdaniem spółki, w sprawie doszło do naruszenia art. 120 O.p. w związku z art. 28b ust. 16 u.p.d.o.p., co polegało na niezgodnej z zasadą legalizmu wykładni, a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu z uwagi na nieuwzględnienie wykładni prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych i interpretacjach indywidualnych w zakresie spełnienia warunku zwolnienia wskazanego w tym przepisie w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), podczas gdy uwzględnienie przedmiotowego orzecznictwa pozwoliłoby zastosować przepis art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. w sposób właściwy.

Nadto, w ocenie skarżącej spółki, wbrew art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 28b ust. 16 u.p.d.o.p. organ nie rozstrzygnął wątpliwości przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, pominął korzystną dla niego interpretację przepisu w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), podczas gdy w sytuacji funkcjonowania dwóch konkurencyjnych linii interpretacyjnych był zobowiązany do wyboru tej korzystnej dla skarżącego.

Podatnik zarzucił również naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 120 O.p. i art. 22 ust, 4 pkt 3 oraz art. 28b ust. 16 u.p.d.o.p., albowiem niezgodnie z zasadą zaufania organy stwierdziły, że nie może on skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem od osób prawnych z uwagi na niespełnienie przesłanki posiadania co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika, ponieważ część praw do dywidendy objął na podstawie umowy, co w rezultacie doprowadziło do ukształtowania dodatkowych wymogów do uzyskania przedmiotowej preferencji, nie wynikających z obowiązujących przepisów.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przesłankę zwolnienia przewidzianą w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. należy uznać za spełnioną w przypadku zastosowania tzw. koncepcji przejrzystości (transparentności, ang. look-through approach), tj. w sytuacji, gdy podatnik z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, będący rzeczywistym właścicielem należności dywidendowej, otrzymuje tę należność za pośrednictwem innego podmiotu niebędącego jej rzeczywistym właścicielem od polskiego płatnika nawet wówczas, gdy podatnik ten nie posiada bezpośrednio – a tylko pośrednio – co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika wypłacającego dywidendę. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przedstawił poglądy sądów administracyjnych, TSUE oraz interpretacje indywidualne organów podatkowych. Jego zdaniem, organ dokonał błędnej wykładni art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. uznając, że warunek zwolnienia dywidendy nie został spełniony, gdyż spółka tylko pośrednio posiada około 50% akcji płatnika. Tymczasem, w oparciu o koncepcję przejrzystości, która ma zastosowanie także na gruncie przedmiotowego zwolnienia, warunek wyrażony w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. należało uznać za spełniony.

Spółka podniosła, że spełnia wymóg posiadania co najmniej 10% akcji w kapitale płatnika niezależnie od faktu dokonania cesji praw do dywidend na jej rzecz. Skoro posiadała na własność ponad 10% akcji, to była uprawniona do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia do wszystkich kwot otrzymanych tytułem dywidendy. W jej ocenie, brak jest podstaw by uznać, że akt cedowania prawa do dywidendy wpływa jakkolwiek w przedmiotowej sytuacji na stan faktyczny i na spełnienie przez skarżącego wymagań z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p.

Zdaniem spółki, organ pominął wykładnię prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych i interpretacjach indywidualnych w zakresie spełnienia warunku zwolnienia, wskazanego w przepisie art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), która w stanie faktycznym niniejszej sprawy winna znaleźć zastosowanie. Nadto, pomimo niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisu, spośród możliwych jego wersji znaczeniowych zastosował interpretację niekorzystną dla spółki, co doprowadziło do naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. W sytuacji funkcjonowania dwóch konkurencyjnych linii interpretacyjnych organ był natomiast zobowiązany do wyboru najkorzystniejszej dla strony. W konsekwencji naruszona została zasada zaufania podatnika do organów podatkowych, bowiem organ podatkowy dysponując rozstrzygnięciami niemal identycznych spraw, w których organy podatkowe uznały, że możliwe jest zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. w przypadku, gdy rzeczywistym właścicielem dywidendy jest spółka pośrednio posiadająca udziały/akcje w spółce wypłacającej dywidendę, przyjął odmienne stanowisko. Nadto, twierdzenie organu podatkowego, że dokonanie cesji praw do dywidendy w niniejszej sprawie miało znaczenie dla spełnienia wymogu z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. stoi w sprzeczności z brzmieniem przepisów dotyczących przedmiotowej kwestii. W ocenie skarżącej, argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji wprowadza dodatkowe pozaustawowe wymogi, od spełnienia których organ podatkowy uzależnił zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 17 października 2025 r. skarżąca dodatkowo powołała się na dokument w postaci Objaśnień podatkowych z 3 lipca 2025 r. dotyczących zastosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła, wydanych przez Ministra Finansów i opublikowanych w BIP. Zdaniem strony, z dokumentu tego wynika, że warunek z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. uznaje się za spełniony nie tylko wtedy, gdy podatnik będący rzeczywistym właścicielem należności posiada bezpośrednio co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika wypłacającego dywidendę, ale także wówczas, gdy posiada je w sposób pośredni (podmioty uczestniczące w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają warunek bezpośredniego posiadania udziałów lub akcji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Spór w sprawie dotyczy oceny prawnej złożonego przez skarżącą wniosku o zwrot podatku dochodowego zapłaconego u źródła. Wniosek ten został przez organ oceniony negatywnie na podstawie art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., a uwzględniony wyłącznie częściowo, z uwagi na zastosowanie preferencyjnej stawki podatkowej (15%), na podstawie art. 10 ust. 2 lit b Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r. (Dz.U. z 1996 r., nr 110, poz. 527, dalej: UPO). Ta część rozstrzygnięcia organu – choć formalnie objęta zaskarżeniem – nie jest co do zasady kwestionowana. Skarżąca prezentuje natomiast stanowisko, że rozstrzygnięcie w sprawie powinno zostać oparte na innej niż wskazana podstawie prawnej, bowiem w związku z przysługującym zwolnieniem podatkowym – cała wskazana we wniosku kwota uiszczonego podatku u źródła stanowi kwotę do zwrotu. Jeśli zaś tak, nie może być mowy o stosowaniu preferencji stawkowej.

Jak wynika z treści dokonanych w sprawie ustaleń stanu faktycznego (który pozostaje poza sporem), płatnik (spółka polska – G.1 S.A) uchwałą Zwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z 21 czerwca 2023 r. przeznaczyła część zysku z 2022 r. na wypłatę dywidendy. W dniu 18 października 2023 r. dywidenda ta została wypłacona.

Wypłaty dokonano za pośrednictwem rachunków bankowych dla G.2 B.V. w Holandii (która posiadała 43,09% akcji płatnika). Łączna kwota wypłaconej dywidendy wyniosła 10.370.240 zł. Płatnik pobrał z tytułu tej wypłaty na podstawie art. 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych według stawki 19% w łącznej wysokości 1.970.346 zł.

W dacie wypłaty G.2 B.V. w Holandii posiadała 43,09% akcji płatnika. W dniu 18 lutego 2022 r. spółka ta zawarła jednak z innym akcjonariuszem płatnika – I. S.a.r.l. (15,7% akcji) umowę cesji praw wynikających z połowy należących do niej akcji, tj. 7,85%, w tym prawa do dywidendy w tej części.

Jednocześnie – jak ustalono w sprawie - rzeczywistym właścicielem dywidendy nie jest G.2 B.V. w Holandii, ale G.3 S.a.r.l. w Luksemburgu (obecnie G., czyli skarżąca, która posiada 100% udziałów spółki holenderskiej. Powyższe wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 maja 2023 r., wydanej na wniosek skarżącej, do której spółka ta się zastosowała. Jak wyjaśniono w decyzji, G.2 B.V. w Holandii nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej i nie będzie faktycznie uprawniona do rozporządzania dywidendą, ani nie będzie mogła decydować o jej przeznaczeniu. To skarżąca jest podatnikiem w stosunku do przedmiotowej dywidendy i z tego względu uprawniona była do złożenia wniosku o jego zwrot od dywidendy wypłaconej na rzecz G.2 B.V. w Holandii.

Mając to na uwadze organy uznały, że skarżąca nie spełnia warunku do zwrotu całości zapłaconego podatku, gdyż nie posiada nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale wypłacającego dywidendy płatnika (art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p.). Skarżąca nie posiada bowiem w ogóle bezpośrednio akcji płatnika, ale wyłącznie poprzez spółkę holenderską (43,09% plus 7,85% z umowy cesji), w której posiada 100% udziałów.

Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe.

Jak wynika z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e.

Zgodnie z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p., jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotu powiązanego, przekroczyła w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwotę 2.000.000 zł na rzecz tego samego podatnika, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę 2.000.000 zł: 1) z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e; 2) bez możliwości niepobrania podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także bez uwzględniania zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zgodnie z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j (...), jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1) wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;

3) spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;

4) spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Zgodnie z art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p., organ podatkowy zwraca, na wniosek, podatek pobrany zgodnie z art. 26 ust. 2e. Wysokość podatku do zwrotu określa się na podstawie zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Wskazane w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. warunki zwolnienia przedmiotowego muszą być spełnione łącznie. W pkt 3 przepisu wprowadzono warunek bezpośredniego posiadania przez podatnika nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, będącej płatnikiem.

W kontekście powiązań kapitałowych możliwe jest powiązanie bezpośrednie, które polega na tym, że jedna spółka posiada udziały bezpośrednio w kapitale drugiej spółki. Drugi typ powiązań to powiązania kapitałowe pośrednie, których istota w sposób obrazowy i uproszczony polega na tym, że jeśli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1450/15 (odwołując się do swojego rozstrzygnięcia z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 536/12) wskazał, że użyte w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. określenie "bezpośrednio" odnosi się do nieprzerwanego posiadania nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej dywidendę (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.). Określenie to należy rozumieć jako posiadanie tych udziałów wprost, a nie pośrednio poprzez inne osoby prawne.

Powyższa ocena pozostaje w zgodzie z literalnym brzmieniem przepisu. Zgodnie ze znaczeniem językowym: "bezpośrednio" to bez jakiegokolwiek pośrednictwa; osobiście, wprost, zaś "bezpośredni" to nie mający ogniw pośrednich, dotyczący kogoś czy czegoś wprost (Multimedialny Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 2009, tom I). Coś można zatem posiadać lub wykonywać samodzielnie bez udziału innych podmiotów lub przy ich wykorzystaniu. W związku z tym "bezpośrednio" jest pojęciem znaczeniowo odmiennym (przeciwstawnym) od pojęcia "za pośrednictwem".

Wykładnia językowa analizowanego przepisu nie pozostawia w związku z tym jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych wskazując, że bezpośrednim udziałowcem spółki wypłacającej dywidendę ma być spółka uzyskująca dochody (przychody) z tych dywidend. Skoro bezspornym w sprawie jest, że uzyskującym dochody jest skarżąca (rzeczywistym ich właścicielem), to oczywistym jest, że w celu skorzystania ze zwolnienia dywidendowego zobligowana była do posiadania wskazanej wielkości udziałów w spółce wypłacającej dywidendę, a nie w spółce pośredniczącej w jej przekazaniu. Warunek bezpośredniego posiadania przez spółkę, o której mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., udziałów w spółce wypłacającej dywidendę wyklucza jakikolwiek udział podmiotów trzecich, które by "pośredniczyły" w tym stosunku prawnym dotyczącym posiadania udziałów. Zatem w sytuacji, gdy pomiędzy rzeczywistym beneficjentem dywidendy, a spółką ją wypłacającą (płatnikiem) ulokowany jest podmiot, który pośredniczy między tymi spółkami w przekazaniu dywidendy, to nie może być mowy o istnieniu bezpośredniego związku prawnego między spółką wypłacającą dywidendę (art. 22 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p.) i uzyskującą dochody z dywidend (art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p.).

Trafne zatem jest stanowisko organów, że w takiej sytuacji nie można mówić o zachowaniu warunku posiadania przez skarżącą bezpośredniego udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. W rozpatrywanej sprawie istnieje bowiem rozdzielenie - za pomocą spółki pośredniczącej G.2 BV - podatnika, który jest rzeczywistym właścicielem należności dywidendowych od spółki wypłacającej dywidendę. Skoro na gruncie niespornego stanu faktycznego, spółka nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę, to za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p.

Nie ma przy tym racji skarżąca wskazując, że w sprawie – także do oceny spełnienia warunków zwolnienia - powinna znaleźć zastosowanie koncepcja przejrzystości (transparentności, ang. look through approach). W realiach sprawy trudno co prawda zgodzić się z organem prezentującym z jednej strony pogląd o braku podstaw prawnych do stosowania tej koncepcji w ogóle, z drugiej – akceptującym na użytek sprawy stwierdzenie (oparte właśnie na tej koncepcji), że to skarżąca posiada przymiot beneficial owner i jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Koncepcja przejrzystości jest uwzględniana także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Według niej organ podatkowy bada, kto jest rzeczywistym właścicielem należności w sytuacji, gdy podmiot uzyskujący należność przekazuje ją dalej. Innymi słowy, koncepcja ta (będąca rodzajem fikcji prawnej) dotyczy ustalania, kto jest rzeczywistym właścicielem dywidendy. W takim też zakresie zasada ta znalazła zastosowanie w interpretacji indywidualnej z 29 maja 2023 r. wydanej na wniosek skarżącej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, odwołując się do tej koncepcji, podzielił stanowisko skarżącej, że to ona, a nie G.2 B.V. w Holandii, jest rzeczywistym właścicielem dywidendy, czyniąc z niej podatnika, co przełożyło się na niniejszą sprawę w ten sposób, że przyznało jej prawo do złożenie wniosku o zwrot przedmiotowego podatku.

Koncepcja przejrzystości nie służy natomiast czynieniu ustaleń w zakresie warunków zwolnienia, w tym warunku podsiadania przez uzyskującego dochody z dywidend bezpośrednio wskazanej w ustawie ilości udziałów (akcji) w kapitale spółki je wypłacającej (płatnika). W żadnym razie nie potwierdza takiej tezy powoływane przez skarżącą orzecznictwo. W powoływanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II FSK 1588/20 (do którego odwołują się również przywołane w piśmie strony judykaty – wyroki WSA w Warszawie w sprawach: III SA/Wa 1586/23 i III SA/Wa 1513/23), wbrew stanowisku skarżącej wskazano wyłącznie na to, że w sytuacji, w której co prawda wypłata dywidendy nie odbywa się na rzecz jej rzeczywistego beneficjenta, jednakże stosowana jest zasada look – through approach, preferencja podatkowa będzie dopuszczalna. Koncepcja ta pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania, bądź zwolnienia z opodatkowania w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest wprawdzie poprzez pośrednika – podmiot niebędący rzeczywistym beneficjentem, ale ów rzeczywisty beneficjent ma siedzibę na terytorium UE (EOG) i jest znany. Z oceną tą w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie. Jednak w żadnym razie nie stanowi ona podstawy do formułowania zawartego w stanowisku strony rozwiązania w postaci kaskadowej oceny przesłanek zwolnienia. Pogląd taki jest nie do obrony zważywszy na fakt, że koncepcja look – through approach nie służy legalizacji struktur o charakterze sztucznym, w których dla celów optymalizacji podatkowej wprowadza się podmioty pośredniczące, funkcjonujące wyłącznie formalnie, nie posiadające statusu rzeczywistego właściciela wypłacanych należności (a podkreślenia wymaga, że istotność tej przesłanki została przez skarżącą zaakceptowana w kontekście art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., skoro sama wystąpiła o wydanie i posługuje się w sprawie interpretacją indywidualną wprost do przesłanki tej odwołującą się. Na podstawie tej przesłanki buduje też swój interes prawny w niniejszej sprawie). Zidentyfikowanie w strukturze grupy rzeczywistego właściciela należności dywidendowych powoduje, że to wobec tego podmiotu może i powinna być dokonywana ocena przesłanek zwolnienia podatkowego, bez jakiegokolwiek odwołania do indywidualnych cech (przymiotów w sensie prawnopodatkowym) pośrednika nie będącego rzeczywistym właścicielem (bo w ocenie Sądu byłoby to obejście prawa).

Sąd nie podziela w tym względzie także stanowiska prezentowanego przez skarżącą w piśmie procesowym, a zaczerpniętego z Objaśnień przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r. Na str 25 tego dokumentu (który nie tylko nie ma charakteru wiążącego, ale też ukazał się już po dacie wydania zaskarżonej decyzji, co ma znaczenie w kontekście art. 121 O.p. i formułowanej w nim zasady zaufania) wskazano, że "warunek bezpośredniego posiadania udziałów jest spełniony, gdy wszystkie podmiotu w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają ten warunek w kolejnej spółce w łańcuchu. Wówczas każda kolejna spółka otrzymująca dywidendę powinna spełniać warunek bezpośredniego posiadania udziałów względem kolejnej spółki wypłacającej, a nie względem pierwszej spółki wypłacającej". Ta teza, w ocenie Sądu, nie tylko nie została w żaden sposób uargumentowana przez Ministra, znajduje się w Objaśnieniach dotyczących odrębnej od art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. przesłanki zwolnienia (przesłanki rzeczywistego właściciela dywidend z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p.), ale nie da się pogodzić z założeniami ustawodawcy i stanowi nieuprawnioną rozszerzającą interpretację klauzuli look – through approach. Jeśli bowiem w okolicznościach sprawy uznaje się, że otrzymujący dywidendę nie jest jej rzeczywistym właścicielem (a istotność przesłanki rzeczywistego właściciela w wypadku art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. aprobuje Minister Finansów we wskazanym dokumencie), a równocześnie właścicielem tym jest inna ustalona spółka działająca na terytorium UE/EOG, to ustaleniu takiemu towarzyszy ocena, że struktura takiej grupy została sztucznie wykreowana (w celach wyłącznie optymalizacyjnych został do niej wprowadzony pośrednik). Trudno w takich warunkach uznać za zasadne przyjęcie koncepcji, według której wszystkie spółki w łańcuchu miałyby bądź to kumulatywnie spełniać przesłanki zwolnienia, bądź też każda kolejna spółka uznawana wyłącznie za pośrednika w dalszym transferze należności dywidendowych wychodzących od płatnika powinna być uznawana – w świetle brzmienia art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. - za spółkę wypłacającą dywidendę na rzecz rzeczywistego beneficjenta, czyli przesłanka bezpośredniego posiadania udziałów (akcji) miałaby być oceniana wobec takiej spółki pośredniczącej. Pierwsza z koncepcji w sposób niedopuszczalny legalizuje struktury sztuczne, druga z kolei powoduje, że za spółkę wypłacającą uznać by należało spółkę z siedzibą i zarządem spoza Rzeczypospolitej Polskiej. Każda z tych sytuacji wyłącza stosowanie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.

Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, koncepcję look-through approach w połączeniu z koncepcją beneficial owner (tj. osoby uprawnionej) należy postrzegać w kontekście dwóch zasadniczych celów. Zastosowanie koncepcji beneficial owner pozwala na zapobieganie unikaniu opodatkowania. Połączenie tej koncepcji z rozwiązaniem look through approach pozwala na zastosowanie przywileju wynikającego z ustawy lub umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy podmiot rzeczywiście uprawniony do dywidendy, tzw. beneficial onwer spełnia warunki dla zastosowania obniżonej stawki podatku bądź też niepobrania podatku. Koncepcja look-through approach sprowadza się nie tylko do odmowy korzyści podatkowych, które hipotetycznie byłyby przyznane podmiotowi, który otrzymuje dywidendę, ale jest tylko pośrednikiem w jej dalszej dystrybucji, ale na kompletnym pominięciu faktu jego istnienia (tzob: B. Brzeziński, K. Lasiński-Sulecki, W. Morawski, Look-through approach w kontekście klauzuli beneficial owner mającej zastosowanie przy opodatkowaniu dywidend – źródła transformacji niebezpiecznej koncepcji antyabuzywnej w instrument ochrony interesów podatnika i płatnika (w:) Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu nr 4(10)/2022). Skoro zaś tak, to nie można równocześnie twierdzić, że sytuacja prawna czy organizacyjna danego podmiotu (w tym jego struktura właścicielska) może i powinna wpływać na badanie przesłanek zwolnienia podatkowego, z którego ma korzystać rzeczywisty właściciel zidentyfikowany w ramach zastosowania klauzuli look-trough approach.

W wyroku z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1394/13 Naczelny Sąd Administracyjny – odwołując się do wyroku z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 777/10 podkreślił, że w orzecznictwie ETS pod pojęciem "udziału w kapitale" rozumie się stosunek prawny istniejący między spółką zależną a spółką dominującą. W wyroku w sprawie C-4 (teza 38) ETS stwierdził natomiast, że z brzmienia art. 3 dyrektywy wynika, że nie dotyczy on sytuacji, w której spółka dominująca przenosi na osobę trzecią stosunek prawny ze spółką zależną, na podstawie którego ta osoba trzecia mogłaby być uznana za spółkę dominującą. Spółką dominującą może być w rozumieniu ustawodawcy wspólnotowego jedna i ta sama spółka. Pojęcia udziału w kapitale nie powinno się więc interpretować rozszerzająco (teza 44 i 45 powołanego wyroku). Fakt powiązania spółki dominującej z zależną został także podkreślony w art. 4 ust. 1 dyrektywy 435/90/EWG. Przepis ten odnosi się do obowiązków Państwa Członkowskiego spółki dominującej w przypadku, gdy ta spółka lub jej zakład na mocy powiązania spółki dominującej ze spółką zależną otrzymuje zyski podzielone. Przepis ten nie wskazuje na powiązania spółki zależnej z zakładem spółki dominującej. W przypadku, gdy zyski wypłacane są kaskadowo, każda kolejna (na każdym poziomie) spółka dominująca i zależna musi (w celu możliwości skorzystania z przepisów dyrektywy) spełniać warunki, o których mowa w art. 2 i 3 dyrektywy.

Za nietrafne uznać należy również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uwzględniły i poddały ocenie z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wszystkie niezbędne dowody szczególnie, że w sprawie nie istniał spór o fakty, ale o prawo. Słusznie przy tym uznały, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 2a O.p. Przepis ten możliwy jest do zastosowania jedynie w sytuacji niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Wykładnia art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. nie budziła wątpliwości organów podatkowych. Wbrew stanowisku strony nie istnieje też rozbieżność w orzecznictwie administracyjnym, bowiem powoływane przez stronę wyroki dotyczą albo innych stanów faktycznych (np. sukcesji kapitałowej przy przekształceniu spółek), albo formułują (za wyrokiem w sprawie II FSK 1588/20) ocenę, którą – jak wskazano powyżej – w pełni aprobuje tut. Sąd (zob. także np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1525/24; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 246/22), albo też dotyczą nieakceptowanej przez tut. Sąd (i jak się wydaje także przez samą stronę, o czym była mowa powyżej) argumentacji pomijającej cel regulacji z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. z odwołaniem do dyrektywy Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich (Dz.U. L 345 z 29.12.2011, s. 8; vide: wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II FSK 1209/21; ale też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Po 709/24). Z kolei interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydawane są na kanwie konkretnych spraw, nie wiążą ani organu, ani też nie tworzą ochrony dla podatnika nie będącego ich wnioskodawcą.

Rację należy przyznać organowi także w zakresie, w którym organ dokonał zwrotu podatku, zgodnie z art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r., dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Umawiającym się Państwie osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Jednakże – jak wynika z ust. 2 - dywidendy takie mogą być opodatkowane także w Umawiającym się Państwie, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma swoją siedzibę, i zgodnie z prawem tego Państwa, ale jeżeli właściciel dywidend ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek tak ustalony nie może przekroczyć: a) 0 procent kwoty dywidend brutto, jeżeli właścicielem jest spółka (inna niż spółka osobowa), której bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 10 procent i posiadała ona ten udział przez nieprzerwany 24 miesięczny okres poprzedzający dzień wypłaty dywidend; b) 15 procent kwoty dywidend brutto we wszystkich pozostałych przypadkach. Stojąc na stanowisku, że skarżąca nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania przez okres nieprzerwany 24 miesięcy poprzedzający dzień wypłaty co najmniej 10% udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę (tu: akcji), organ zasadnie zastosował preferencyjną stawkę opodatkowania z ust. 2 lit b wskazanego przepisu.

W tym stanie rzeczy, skarga – jako nieuzasadniona - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.