Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 746/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 11 marca 2025 r. w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 22 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 746/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną M. O. od wyroku z dnia 11 marca 2025 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 11 marca 2025 r. została oddalona skarga skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 22 lipca 2024 r. w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej.

Odpis wyroku wraz z pouczeniem o zasadach jego zaskarżenia (w tym m.in. o obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym) strona odebrała w dniu 16 kwietnia 2025 r.

W dniu 14 maja 2025 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną wyżej podanego wyroku, którą sporządziła osobiście.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę kasacyjną przytoczył m.in. treść art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że analiza akt sprawy nie dała podstaw do przyjęcia, że skarżąca jest którymkolwiek z podmiotów uprawnionych do sporządzenia skargi kasacyjnej wymienionych w tym przepisie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 Konstytucji RP, a także z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa przez uznanie, że skarga kasacyjna wniesiona przez stronę jest niedopuszczalna, a wada polegająca na podpisaniu skargi przez stronę, nie zaś przez profesjonalnego pełnomocnika, jest nieusuwalna.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania.

Ponadto wniesiono o rozpoznanie "niniejszej skargi" na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Stosownie natomiast do treści art. 197 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 90 § 2 P.p.s.a. sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 90 § 2 P.p.s.a. wskazuje jednakże jedynie na kompetencję sądu administracyjnego, a decyzja o ewentualnym skierowaniu sprawy na rozprawę zależy zawsze od uznania sądu i ewentualne wnioski stron postępowania nie mają dla sądu charakteru wiążącego (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 451, uw. 6).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził zasadności zastosowania powyższego rozwiązania, ponieważ rozprawa nie przyczyniłaby się do pełniejszego wyjaśnienia sprawy ponad to, co wynika ze zgromadzonych dokumentów. Z tych względów nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o rozpoznanie zażalenia (błędnie sformułowany jako wniosek o rozpoznanie "skargi") na rozprawie.

Przechodząc do oceny podnoszonych w zażaleniu zarzutów zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2), a ponadto przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a). Dodatkowo, w art. 175 § 3 P.p.s.a. dopuszczona została możliwość, aby skarga kasacyjna została sporządzona przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych oraz rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej.

Podkreślić przy tym trzeba, że obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1-3 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Niesporządzenie jej z zachowaniem wymogu adwokacko-radcowskiego jest nieusuwalnym brakiem, co znaczy, że nie podlega on konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 175).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest także pogląd, zgodnie z którym przez pojęcie "sporządzenie skargi kasacyjnej" (oraz zażalenia, o którym mowa w art. 194 § 1 pkt 7 P.p.s.a.) należy rozumieć jej napisanie i podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje na osobę, która przygotowała dany środek odwoławczy. Z punktu widzenia sądu oceniającego dopuszczalność skargi kasacyjnej (zażalenia) jedynie podpis złożony pod treścią pisma potwierdza spełnienie przypisanego prawem wymogu. Brak podpisu jest usuwalny tylko wówczas, gdy treść pisma wskazuje, że zostało sporządzone przez uprawnioną osobę. Tymczasem podpisanie środka zaskarżenia przez osobę niewymienioną w powołanych przepisach stanowi uchybienie skutkujące jego niedopuszczalnością, a w konsekwencji odrzuceniem na podstawie art. 178 P.p.s.a. bądź art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt. II FZ 469/10, z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt I OZ 588/22, z dnia 29 września 2023 r. sygn. akt I FZ 233/23 oraz z dnia 28 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OZ 453/24).

W niniejszej sprawie M. O., pomimo prawidłowego pouczenia przesłanego wraz z odpisem wyroku z dnia 11 marca 2025 r. oraz uzasadnieniem wniosła skargę kasacyjną podpisaną przez nią osobiście. Z treści ww. pisma nie wynika, aby zostało ono sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, a skarżąca nie wykazała, że należy do kręgu osób uprawnionych do sporządzenia tego środka odwoławczego. W konsekwencji przyjąć należało, że nie został spełniony wymóg, o którym mowa w art. 175 P.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie przez Sąd I instancji skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.