Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 27/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku tego Sądu z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 27/21 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 27/21 oddalił skargę [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wnioskiem z [...] lipca 2021 r. pełnomocnik [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka") wniósł o sporządzenie pisemnego uzasadnienia ww. wyroku, które to zostało doręczone pełnomocnikowi [...] sierpnia 2021 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwano pełnomocnika Spółki do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie 2 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej – w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 P.p.s.a.). Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 7 października 2021 r. Pismem z 14 października 2021 r. pełnomocnik Spółki przesłał żądane 2 odpisy skargi kasacyjnej z 20 września 2021 r.

Postanowieniem z 27 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 27/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 47 § 1 P.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną Spółki oraz zwrócił kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Spółka, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o konsekwencjach nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej. Nadesłane do Sądu odpisy skargi kasacyjnej de facto były jej kserokopiami nieuwierzytelnionymi za zgodność z oryginałem. W ocenie Sądu I instancji, kserokopii nie można uznać za prawidłowe uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej, bowiem przez odpis rozumieć należy uwierzytelnioną kserokopię pisma poświadczoną przez jego autora za zgodność z oryginałem bądź kolejny egzemplarz pisma własnoręcznie podpisany. Wobec powyższego, Sąd uznał, że zaistniałe braki uniemożliwiają nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżając je w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że przesłane przez Spółkę odpisy skargi kasacyjnej nie stanowią w rzeczywistości odpisów a jedynie kserokopie i wobec powyższego odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd I instancji, z uwagi na rzekomy brak uzupełnienia przez Spółkę braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie.

W oparciu o powyższe Spółka wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia;

2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestia dotycząca obowiązku złożenia odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem jest zagadnieniem, które nie jest traktowane ani w orzecznictwie ani w doktrynie jednolicie. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (zob. R. Hauser i M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011. Wydanie 4., s. 302). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami mogą być "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych (G. Radecki (w:) R. Mikosz, G. Radecki, Ł. Strzępek. Pisma stron w postępowaniu sądowoadministracyjnej. Komentarz, orzecznictwo, wzory, Warszawa 2008, s. 31-32; oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 137).

Podnieść również należy, że skarga kasacyjna, poza szczególnymi wymaganiami dotyczącymi jej konstrukcji, musi odpowiadać także podstawowym wymogom, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, wskazanym w art. 46 i art. 47 P.p.s.a. Z przepisu art. 47 § 2 powołanej ustawy wynika, że fotokopia może być uznana za odpis, o ile została uwierzytelniona. A contrario uznać należy, że fotokopia/kserokopia nieuwierzytelniona nie jest odpisem w ogóle (ustawodawca zdecydował się w tym zakresie na zawężenie pojęcia "odpisu"). Przeciwny wniosek pozbawiałby art. 47 § 2 P.p.s.a. ratio legis. Gdyby odpisami mogły być fotokopie (kserokopie) nieuwierzytelnione, to wskazanie na taki wymóg w art. 47 § 2 P.p.s.a. pozbawione byłoby znaczenia prawnego, a interpretacja przepisu prowadząca do takich konkluzji byłaby niezgodna z zasadą racjonalności ustawodawcy. Jeżeli skarga kasacyjna nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 177a P.p.s.a.). Brakiem uniemożliwiajacym nadanie dalszego biegu pismu, jakim jest skarga kasacyjna, jest niedołączenie do niej odpisów skargi kasacyjnej dla każdej ze stron.

W niniejszej sprawie prawidłowo więc Spółka została wezwana do usunięcia zaistniałego braku formalnego skargi kasacyjnej. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 24 września 2021 r. skierowano do pełnomocnika Spółki wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie dwóch odpisów skargi kasacyjnej pod rygorem jej odrzucenia. Skoro w odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik przesłał kserokopie skargi kasacyjnej, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, nie mogły być one uznane za odpisy skargi kasacyjnej. Na kserokopiach widnieje jedynie pieczątka "odpis". Bez względu jednak na to, czy odpis jest egzemplarzem pisma zgodnym z układem treści z oryginałem czy też osobno sporządzonym dokumentem, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Poświadczenie za zgodność z oryginałem oznacza, że osoba go podpisująca bierze odpowiedzialność za zgodność treści oryginału z odpisem. Brak poświadczenia za zgodność z oryginałem kserokopii skargi kasacyjnej, wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania i stanowi brak istotny uniemożliwiający nadania sprawie dalszego biegu (zob. postanowienie NSA z 27 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1266/17).

Podkreślić również trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 75 ze zm.), radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Sąd Najwyższy w uchwale z 30 listopada 2011 r. wskazał, że ww. opisany sposób sporządzania przez radcę prawnego poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem, ma zastosowanie również do uwierzytelniania odpisu pełnomocnictwa (art. 89 § 1 k.p.c.; uchwała SN z 30 listopada 2011 r., III CZP 70/11, OSNC 2012, nr 6, poz. 73). Niespełnienie któregokolwiek z określonych w tym przepisie wymagań sprawia, że poświadczenie nie ma ustawowo wymaganych cech, wobec czego nie jest wierzytelne. Zauważyć także należy, że nieuwierzytelniona kserokopia nie może zostać uznana za odpis w rozumieniu art. 47 § 1 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z: 10 grudnia 2021 r., sygn. akt I OZ 524/21, 29 listopada 2016 r., sygn. akt: I GZ 605/16; z 29 października 2015 r., sygn. akt: I FZ 327/15, z 13 maja 2016 r., sygn. akt: II GZ 442/16 i z 22 stycznia 2016 r., sygn. akt: II GZ 1010/15).

Konsekwencją powyższych rozważań jest stwierdzenie, że odpowiadając na wezwanie Sądu do "uzupełnienia braków skargi kasacyjnej (...) przez złożenie 2 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej" i decydując się na odwzorowanie treści tego pisma w formie kserokopii, profesjonalny pełnomocnik skarżącego (radca prawny) powinien zdawać sobie sprawę z tego, że bez uwierzytelnienia taka kserokopia nie będzie mogła być uznana za odpis w rozumieniu art. 47 § 2 P.p.s.a., a zatem nie będzie możliwe stwierdzenie, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało prawidłowo wypełnione, co z kolei będzie oznaczało spełnienie przesłanek do odrzucenia tej skargi na podstawie art. 178 P.p.s.a. Dlatego też uznać należy, że wezwanie z [...] września 2021 r. zostało sformułowane w sposób, który nie powinien był wywołać wątpliwości profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), w stosunku od którego wymaga się dużo dalej idącej staranności procesowej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela przy tym odmiennego poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i powołanego przez pełnomocnika Spółki w treści złożonego zażalenia, z którego wynika, iż kserokopia pisma bez jego uwierzytelnienia, pomimo tożsamości treści w nim wyrażonej, może być uznana za jego odpis w rozumieniu art. 47 § 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.