Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2568/20 o odrzuceniu skargi J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z 9 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. B. na opisaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 12 marca 2021 r. wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez podanie numeru PESEL. Wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącej 18 marca 2021 r., a zatem termin do jego wykonania upłynął 25 marca 2021 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego wniesionej skargi mimo pouczenia, iż spowoduje to jej odrzucenie. Skarżąca dopiero pismem z 28 kwietnia 2021 r. (urzędowy formularz PPF) wskazała numer PESEL, a więc po upływie zakreślonego terminu. Sąd I instancji zauważył też, że skarżąca nie wskazała numeru PESEL w piśmie procesowym z 24 marca 2021 r., a zawierającym informację, że wnosi ona o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego.

Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Powyższy obowiązek został wprowadzony na mocy art. 1 pkt 1 z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 934, ustawa nowelizująca z 2019). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) obowiązek podania numeru PESEL strony postępowania jest związany z wprowadzeniem do postępowania przed sądami administracyjnymi możliwości doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu i konieczną w takim przypadku jednoznaczną identyfikacją strony postępowania.

W niniejszej sprawie skarżąca co do zasady prawidłowo została wezwana do podania numeru PESEL, czego w zakreślonym przez zarządzenie terminie nie dokonała. W okolicznościach niniejszej sprawy nie powinno to jednak prowadzić do odrzucenia skargi. Nie bez znaczenia bowiem pozostaje, że w niniejszej sprawie korespondencja strony skarżącej prowadzona była wyłącznie w formie tradycyjnej (papierowej) zaś numer PESEL skarżąca wskazała w treści złożonego do akt sprawy formularza PPF z 28 kwietnia 2021 r. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji dysponował więc wymaganymi danymi identyfikacyjnymi skarżącej, przez co podstawowy cel, a zarazem i wymóg, ustawy nowelizacyjnej w omawianym zakresie został spełniony. Nieuzupełnienie wskazanych warunków formalnych skargi w wyznaczonym terminie nie uniemożliwiało zatem nadania prawidłowego biegu tej skardze. Formalistyczne i rygorystyczne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy rodziłoby, zdaniem NSA, skutki niedopuszczalne z punktu widzenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Jakkolwiek bowiem formalizm procesowy jest dopuszczalnym co do zasady mechanizmem ograniczania konstytucyjnego prawa do sądu, to nie może być on nadmierny i powodować zamknięcia drogi sądowej inicjowanej przez skarżącą dla ochrony swoich praw podmiotowych w sytuacji, gdy na analizowanym etapie postępowania stwierdzony brak nie stanowił przeszkody w prowadzeniu korespondencji ze stroną i został uzupełniony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.