Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

1. Przepis art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399) kreujący obowiązek osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku

u podmiotów odbierających odpady komunalne nie pozwala przyjąć, aby podstawą nałożenia kary pieniężnej w rozumieniu art. 9x ust. 2 pkt 1 tej ustawy mogło być wyłącznie zawinione nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. Kara pieniężna, o której mowa w przepisie, jest karą bezwzględnie oznaczoną, której wysokość nie doznaje miarkowania w zależności od okoliczności naruszenia.

2. Odrębną kwestią od podstaw nałożenia kary pieniężnej jest ewentualne odstąpienie przez organ od wymierzenia tej kary na podstawie art. 189 f ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U.

z 2024 r. poz. 572). Nie można przyjąć, że waga naruszenia była znikoma, skoro

z wymaganego poziomu 20% w 2021 r. osiągnięto poziom 15.48%, zaś w 2022 r.

z wymaganych 25% osiągnięto poziom 17.68%. Naruszenie nastąpiło rok po roku, zaś recykling służący zmniejszeniu ilości odpadów i ilości surowców staje się jedną

z najistotniejszych metod ochrony środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Asesor WSA Dominik Dymitruk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 12 lipca 2024 r. nr SKO.CP/41/4/24 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę w całości.

P. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako skarżąca spółka lub strona skarżąca) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy lub SKO) z dnia 12 lipca 2024 r., Nr SKO.CP/41/4/24, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta L.(1) (dalej jako Burmistrz lub organ I instancji) z dnia 27 marca 2024 r., Nr RGO.6232.2.1.2024.BG/3, nakładającą na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 39.591,00 zł za nieosiągnięcie w 2021 r. i w 2022 r. poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w odniesieniu do odebranych przez siebie odpadów komunalnych z terenu gminy L.(1).

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Burmistrz decyzją z dnia 27 marca 2024 r. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 39.591,00 zł za nieosiągnięcie w 2021 r. i w 2022 r. poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w odniesieniu do odebranych przez siebie odpadów komunalnych z terenu gminy L.(1).

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona skarżąca. W jego treści zarzucono naruszenie:

1) art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 399 ze zm., dalej jako u.c.p.g.) w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu w masie odebranych odpadów w sytuacji, gdy nałożony na skarżącą spółkę obowiązek był obiektywnie niemożliwy do spełnienia;

2) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie, w świetle okoliczności niniejszej sprawy w sytuacji, gdy działanie skarżącej spółki dotyczyło niewielkiej ilości odpadów, nie spowodowało zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, a przede wszystkim było to działanie irrelewantne z punktu widzenia Miasta i Gminy L.(1) i osiąganych przez gminę poziomów recyklingu, a skarżąca spółka podejmuje wszelkie możliwe działania celem uzyskania wymaganych poziomów recyklingu i zwiększa osiągane poziomu recyklingu, co oznacza, że zostały spełnione przesłanki pozwalające na odstąpienie od nałożenia na skarżącą spółkę administracyjnej kary pieniężnej;

3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez nieprzeanalizowanie całości zgromadzonego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenia dogłębnej analizy okoliczności sprawy, co skutkowało nieuwzględnieniem okoliczności braku wpływu skarżącej spółki na osiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, jak również nieuwzględnieniem okoliczności uzasadniających odstąpienie przez organ od nałożenia na skarżącą spółkę administracyjnej kary pieniężnej.

W rezultacie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego I instancji, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.

Po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją, Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wskazał organ odwoławczy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż w 2021 r. i 2022 r. skarżąca spółka, działając na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej, odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy i miasta L.(1) w oparciu o zawarte z nimi umowy. Dalej podano, że z danych zawartych w przedłożonym przez stronę skarżącą, za pośrednictwem systemu bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO, sprawozdaniu za 2021 r. wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 172,7920 Mg (powinno być 1116,40 Mg – przyp. Sądu) natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 1116,40 Mg (powinno być 172,7920 Mg – przyp. Sądu). Wartość ta stanowiła 15,48 % wagowo łącznej masy odebranych przez skarżącą spółkę w 2021 r. odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Do osiągnięcia ustawowego poziomu zabrakło masy 50,488 Mg (223,28 Mg - 172,792 Mg = 50,488 Mg). Z kolei w odniesieniu do 2022 r. to stwierdzono, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 216,7220 Mg (powinno być 1226,0800 Mg – przyp. Sądu), natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 1226,0800 Mg (powinno być 216,7220 Mg – przyp. Sądu). Wartość ta stanowiła 17,68 % wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2022 odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, wobec wymaganego poziomu w wysokości 25%. Do osiągnięcia ustawowego poziomu zabrakło masy 89,798 Mg (306,520 Mg - 216,722 Mg = 89,798 Mg).

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na 2021 r., zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 20% wagowo, a na 2022 r. na poziomie 25 %. Jak podkreślono niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Uwzględniając treść art. 9x ust. 3 u.c.p.g. oraz poz. 1051 w załączniku nr 2 Tabeli E II obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 9 dnia września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M.P z 2020 r., poz. 961) wskazano, że kara pieniężna za 2021 r. powinna zostać w sposób następujący: 50,488 Mg x 276,21 zł/Mg = 13.945,29 zł, a po zaokrągleniu zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej 13.945,00 zł. Natomiast w odniesieniu do 2022 r. wskazano, że zgodnie z poz. 1051 w załączniku nr 2 Tabeli E II obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r., poz. 960), jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych odpadów komunalnych na składowisku w 2022 r. wynosiła 285,60 zł/Mg. Tym samym wysokości kary pieniężnej za 2022 powinna zostać obliczona w następujący sposób 89,798 Mg x 285,60 zł/Mg = 25.646,31 zł, a po zaokrągleniu zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej kwota kary pieniężnej to 25.646,00 zł. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo Burmistrz określił w decyzji, że łączna wysokość wymierzonych kar wynosi 39.591,00 zł.

Przechodząc do treści odwołania Kolegium stwierdziło, że niezasadny był zarzut naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Nieosiągnięcie przez skarżącą spółkę wymaganego prawem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie niewypełnienie ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 i 2 u.p.c.g., stanowiło podstawę do wymierzenia odwołującej się kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.c.g.

Kolegium nie dopatrzyło się również naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. W ocenie SKO, organ I instancji działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a. W toku postępowania zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Wyniki poczynionych ustaleń przedstawione zostały jasno i klarowanie w motywach decyzji sporządzonych z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a.

Zdaniem Kolegium organ I instancji nie naruszył również art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W u.c.p.g. ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego Burmistrz prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej decyzji rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia na skarżącą spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. W ocenie Kolegium w stanie faktycznym sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za lata 2021 i 2022. Nie sposób bowiem przyjąć, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 20% w 2021 r. osiągnęła poziom 15,48 %, zaś w 2022 r. z wymaganego 25% osiągnęła poziom 17,68 %. Co więcej, nawet podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w latach 2021 i 2022. W ocenie SKO nie mogła zadziałać także argumentacja odwołania dotycząca nieosiągnięcia wymaganych poziomów wyłącznie z przyczyn niezależnych od skarżącej spółki.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium podniesiono zarzuty naruszenia:

1) art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. w z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu w masie odebranych odpadów w sytuacji, gdy nałożony na stronę skarżącą obowiązek był obiektywnie niemożliwy do spełnienia w odniesieniu do strumienia odpadów odbieranego przez stronę skarżącą z nieruchomości niezamieszkałych;

2) art. 189f § 1 pkt k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie w świetle okoliczności niniejszej sprawy tj., gdy działanie strony skarżącej dotyczyło niewielkiej ilości odpadów, nie spowodowało zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, a przede wszystkim było to działanie irrelewantne z punktu widzenia Miasta i Gminy L.(1) i osiąganych przez gminę (przy pomocy skarżącej spółki) poziomów recyklingu, a strona skarżąca podejmuje wszelkie możliwe działania celem uzyskania wymaganych poziomów recyklingu i zwiększa osiągane poziomy recyklingu;

3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez nieprzeanalizowanie całości zgromadzonego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenia dogłębnej analizy okoliczności sprawy, co skutkowało nieuwzględnieniem okoliczności braku wpływu strony skarżącej na osiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, jak również nieuwzględnieniem okoliczności uzasadniających odstąpienie przez organ od nałożenia na skarżącą spółkę administracyjnej kary pieniężnej.

W rezultacie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że nie można zaakceptować dokonywanej przez organy obu instancji wykładni przepisu art. 9g u.c.p.g. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., bowiem wykładnia ta prowadzi do absurdalnych rezultatów, a jednocześnie oznacza zaakceptowanie sprzecznego z zasadami wykładni przepisów prawa założenia, że ustawodawca mógł nałożyć na podmioty prawa obowiązek obiektywnie niemożliwy do zrealizowania. Jak zaznaczono strona skarżąca, pomimo podejmowania wszelkich możliwych działań, nie jest w stanie obiektywnie, podobnie jak żaden inny przedsiębiorca, osiągnąć wymaganych przepisami u.c.p.g. poziomów recyklingu. W ocenie autora skargi organ w ogóle nie dostrzega, że rolą organów administracji publicznej, w tym SKO, było zweryfikowanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym strona skarżąca miała obiektywną możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu. Skarżąca spółka podkreśliła, że jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 1649/17, w sytuacji, gdy osoba zagrożona karą podnosi, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu z powodów, za które nie ponosi odpowiedzialności, wówczas może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary.

W ocenie strony skarżącej właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie, bowiem nie miała ona przede wszystkim wpływu na to jaki strumień odpadów zostanie jej przekazany do odbioru i zagospodarowania, a ten strumień jest bardzo zanieczyszczony. Granicą prawidłowej wykładni art. 9g u.c.p.g. powinna być więc obiektywna możliwość realizacji określonego w nim obowiązku. Nie może więc być uznana za prawidłową wykładnia tego przepisu, zgodnie z którą odpowiedzialność za osiągnięcie poziomów recyklingu miałaby charakter bezwzględny, niezależny od tego, czy w określonym stanie faktycznym obiektywnie możliwe było osiągnięcie wymaganych przepisami u.c.p.g. poziomów recyklingu.

W zakresie naruszenia art. 189f § 1 k.p.a. podniesiono, że gdyby organ prawidłowo rozumiał tę przesłankę to doszedłby do przekonania, że względem strony skarżącej zaistniały okoliczności pozwalające na odstąpienie od nałożenia na nią administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że zaistniałe naruszenie miało charakter marginalny.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., wskazano że SKO w żaden sposób nie odniosło się ani do dowodów złożonych przez stronę skarżącą wraz z odwołaniem, ani do zarzutów i twierdzeń kierowanych wobec organu I Instancji, w tym pominiętych przez Burmistrza okoliczności, które znane mu są "z urzędu", jak np. sytuacja rynkowa w gminie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 935, dalej jako u.p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).

Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 u.p.p.s.a.

Na wstępie rozważań przyjdzie zaznaczyć, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.c.p.g., a w szczególności art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. który głosi, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g, podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Z kolei z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. wynika, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Zgodnie natomiast z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2.

Istota sporu w niniejszej sprawie zasadniczo sprowadza się do kwestionowania zasadności nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy w ocenie strony skarżącej obowiązek był obiektywnie niemożliwy do zrealizowania (m.in. ze względu na brak wpływu na to, jaki strumień odpadów zostanie jej przekazany do odbioru i zagospodarowania). Jednocześnie należy podkreślić, że strona skarżąca nie kwestionuje niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. (czyli obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku u podmiotów odbierających odpady komunalne), lecz podnosi istnienie takich okoliczności, które w jej ocenie, obiektywnie uniemożliwiły jego zrealizowanie.

W ocenie Sądu obecnie obowiązująca regulacja normatywna, a więc przepisy u.c.p.g. nie pozwala na przyjęcie, ażeby podstawą nałożenia kary pieniężnej w rozumieniu art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. mogło być wyłącznie zawinione nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. Należy podkreślić, że odpowiedzialność za delikt administracyjny nie jest co do zasady odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy, ale odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym. Jak już wskazano karę pieniężną na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. oblicza się w ściśle uregulowany sposób. Ustawodawca nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości i wynika to wprost z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Ustawodawca nie dopuszcza jednocześnie do uwzględniania innych czynników w tym zakresie. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 912/23 (dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu), zgodnie z którym kara pieniężna nakładana na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. jest karą bezwzględnie oznaczoną, której wysokość nie doznaje zwymiarowania w zależności od okoliczności naruszenia. Kara pieniężna w tym przypadku i jej wysokość są zatem konsekwencją wystąpienia stanu niezgodności z prawem niezależnie od tego, czy ten stan jest np. następstwem działania zawinionego, bądź jaki jest stopień szkodliwości objętego sankcją czynu.

Rozumowanie takie potwierdza analiza art. 9zc ust. 1 u.c.p.g., który pozwala organowi wziąć pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu, ponieważ przepis ten dotyczy ściśle określonych kar pieniężnych i nie obejmuje kar pieniężnych za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 740/23). Wskazany przepis nie ma bowiem zastosowania do kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.

Co równie istotne dla oceny realizacji obowiązku osiągnięcia założonych poziomów przez przedsiębiorcę nie ma przy tym znaczenia, czy nieruchomość - z właścicielem której została zawarta umowa - jest zamieszkała, czy niezamieszkała. Właściciele nieruchomości niezamieszkałych także są bowiem objęci obowiązkiem selekcji odpadów i zawarcia stosownej umowy na odbiór odpadów komunalnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1574/24).

W rezultacie nie można było podzielić argumentacji skargi w zakresie, w jakim zarzucała ona naruszenie art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g.

Przechodząc dalej należy zauważyć, że odrębną kwestią od podstaw nałożenia kary pieniężnej pozostaje ewentualne odstąpienie przez organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawach dotyczących nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.p.c.g., art. 189f k.p.a. może być stosowany (zob. uchwała NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21). W myśl art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W okolicznościach sprawy Kolegium wskazało, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem SKO nie można było przyjąć, że waga naruszenia prawa była znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 20% w 2021 r. osiągnęła poziom 15,48 %, zaś w 2022 r. z wymaganego 25% osiągnęła poziom 17,68 %. Organ odwoławczy podkreślił także, że nawet podjęcie deklarowanych przez spółkę działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w latach 2021 i 2022.

W ocenie Sądu ocena ta jest prawidłowa. Jak już wyjaśniono nie ulega wątpliwości, że skarżąca spółka dopuściła się naruszenia, ale również nie zaprzestała tego naruszenia, gdyż w zarówno w 2021 r., jak i w 2022 r. nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu. Zasadnie wskazało SKO, że przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. Recykling natomiast służy zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska, która jest jednym z zadań państwa. W rozpoznawanej sprawie przyjęte przez ustawodawcę cele ochrony środowiska nie zostały osiągnięte, a ze względu na znaczącą różnicę pomiędzy celem ustawodawcy na lata 2021-2022 oraz stanem rzeczywistym należy stwierdzić, że mamy do czynienia ze znaczącym naruszeniem zasad gospodarowania odpadami. Na ocenę tę ma również wpływ fakt, że naruszenie następowało rok do roku. Zdaniem Sądu stanowisko organów zostało dostatecznie uzasadnione, a Sąd to stanowisko podziela.

Nie mógł zadziałać również zarzut naruszenia przez Kolegium art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. W tym zakresie strona skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie dokonał analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, co miało skutkować nieuwzględnieniem okoliczności braku wpływu strony skarżącej na osiągnięcie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, jak również nieuwzględnieniem okoliczności uzasadniających odstąpienie przez organ od nałożenia na skarżącą spółkę administracyjnej kary pieniężnej.

Przyjdzie zauważyć, że zarzut ten w sposób immanentny związany jest z wcześniej omówionymi argumentami strony skarżącej dotyczącymi obiektywnej niemożności realizacji celów założonych przez ustawodawcę oraz możliwości organu odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Poczynione dotychczas uwagi wskazujące na zasadniczo obiektywny charakter odpowiedzialności deliktowej oraz prawidłowość oceny organów w zakresie braku możliwości zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. w okolicznościach sprawy determinowały nieskuteczność podniesionego zarzutu. W szczególności bezwzględne oznaczenie kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. niezależne od zawinienia przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne sprawia, że nie mogła zadziałać argumentacja skargi wskazująca na sytuację rynkową w danej gminie. Organy nie uchybiły też wynikającej z art. 80 k.p.a. zasadzie swobodnej oceny dowodów. Należy zauważyć, że nie stanowi naruszenia tej zasady fakt, że ocena organu jest odmienna od oczekiwań strony.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.