Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 184/15 oddalające wniosek A. M. o wyłączenie sędziego NSA Jacka Hyli, sędziego WSA Jolanty Sudoł oraz sędziego WSA Elżbiety Kowalik - Grzanki w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu 9 lipca 2015 r. A. M. złożył wniosek o wyłączenie sędziów: NSA Jacka Hyli, WSA Elżbiety Kowalik-Grzanki i WSA Jolanty Sudoł od rozpoznania wniosków składanych w sprawie sygn. akt III SA/Gd 184/15. Wniosek o wyłączenie został uzasadniony wskazaniem, że wymienieni sędziowie byli w składzie Sądu, który wydał wyrok w dniu 9 kwietnia 2015 r.

Skarżący wywiódł, że uprzednie orzekanie w sprawie ma wpływ na rozstrzygnięcia dotyczące różnego rodzaju kolejnych wniosków procesowych. Skarżący wyraził przekonanie, że ma prawo do rozpatrzenia wniosków przez niezależny i niezawisły sąd. Wskazał treść art. 18 § 1 pkt 6 i 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o uzupełnienie wyroku, o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, o przedłużenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie sędziego NSA Jacka Hyli odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. jako niedopuszczalną, bowiem sporządzoną osobiście przez skarżącego. (k-74).

W aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów NSA Jacka Hyli, WSA Elżbiety Kowalik-Grzanki i WSA Jolanty Sudoł w których stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki, o jakich mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie od udziału w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 184/15 oddalił wniosek o wyłączenie w/w sędziów stwierdzając, że nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy, jakie określone zostały w art. 18, ani też żadna z przyczyn wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. Sąd podał, że art. 19 p.p.s.a. nie może być zastosowany w sytuacji powołania abstrakcyjnej przyczyny, która w przekonaniu wnioskodawcy daje podstawę do wyłączenia. Sąd wskazał, że oparcie wniosku tylko na subiektywnych odczuciach, że sędziowie nie byli bezstronni w związku wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, musi skutkować oddaleniem wniosku.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A. M. Zarzucił, że postanowienie to rażąco narusza art. 18 § 1 pkt 6 i pkt 6a p.p.s.a. oraz art. 19 p.p.s.a. oraz przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skarżący stwierdził, że zaskarżone postanowienie powoduje całkowitą utratę zaufania do niezależnych organów Państwa i narusza interes obywateli. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub zmianę postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy.

Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosząc w niniejszej sprawie o wyłączenie sędziego NSA Jacka Hyli, sędziego WSA Jolanty Sudoł oraz sędziego WSA Elżbiety Kowalik - Grzanki, ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani też w zażaleniu nie przedstawił przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie tych sędziów. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne odczucie skarżącego co do celowości złożonego wniosku, uzasadnione przekonaniem, że w sprawie skarżącego, rozpoznanej z udziałem tych sędziów, rozstrzygnięcie i uzasadnienie wyroku nie odpowiadało oczekiwaniom skarżącego.

Zasadnie ocenił Sąd I instancji, że wskazana przyczyna wyłączenia sędziego nie stanowi okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, których dotyczył wniosek w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że pojęcie "uzasadniona wątpliwość", dotyczy wątpliwości co do bezstronności sędziego, która uzasadniona jest obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Istnienie okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie w sprawie takiej sytuacji nie zostało w sprawie wykazane.

Mając na uwadze podniesione okoliczności oraz treść oświadczeń złożonych przez sędziów, których wyłączenia żądał skarżący, uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, iż w sprawie nie zachodzą wymienione w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie tych sędziów.

Odnosząc się do uwag skarżącego dotyczących składu Sądu, który wydał postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazać należy na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I OPS 3/05, w której zostało przesądzone, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną.

Wobec tego, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów nie narusza wskazanych w zażaleniu przepisów prawa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.