Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 91/14 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędzi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Elżbiety Piechowiak w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 grudnia 2014 r., II SA/Bd 91/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek J. D. o wyłączenie sędzi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Elżbiety Piechowiak w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.

W uzasadnieniu, Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 7 kwietnia 2014 r. pozostawiono pisma J. D. z 27 stycznia 2014 r. i 24 lutego 2014 r. bez rozpoznania. Z kolei, zarządzeniem z 5 czerwca 2014 r. bez rozpoznania pozostawiono pisma J. D. z 5 marca 2014 r. i 24 marca 2014 r. Zarządzenia zostały wydane przez sędzię WSA w Bydgoszczy Elżbietę Piechowiak. Postanowieniem z 30 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej wniesione na zarządzenie z 7 kwietnia 2014 r. Postanowieniem z 16 października 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej wniesione na zarządzenie z 5 czerwca 2014 r.

Wniosek o wyłączenie sędzi WSA w Bydgoszczy Elżbiety Piechowiak wpłynął do Sądu 4 listopada 2014 r., a 5 listopada 2014 r. sędzia złożyła oświadczenie, że w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia określone w art. 18 oraz art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) od rozpoznawania sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z [...] listopada 2013 r.

Oddalając wniosek o wyłączenie Sąd I instancji podkreślił, że jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia do niej sędziego. Także uchybienia proceduralne sędziego mające miejsce w sprawach wnioskodawcy lub w innych sprawach nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a., jeśli nie są powiązane z konkretnymi i uzasadnionymi okolicznościami wskazującymi na brak bezstronności. Podobnie okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla niej, jak również uchylanie tych orzeczeń przez NSA, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości.

Zdaniem składu orzekającego, argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie niczym niepopartych, a wyłącznie będących subiektywnym odczuciem skarżącej zarzutów o bezstronności sędziego - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie sposobu postępowania sędziego (jako referenta lub dokonującego czynności jako przewodniczący wydziału) jako budzącego zastrzeżenia wnioskodawcy.

Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis).

W przewidzianym do tego terminie skarżąca wniosła zażalenie. Pismo złożone przez skarżącą w Sądzie było w dużej części nieczytelne lub niezrozumiałe, ale można było z niego wywnioskować, że jest ona niezadowolona z rozstrzygnięcia. Natomiast z jednego z następnie złożonych pism można odczytać, że zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekając w przedmiocie wyłączenia sędziego tego Sądu, orzekał na podstawie "niewłaściwego wniosku". Skarżąca podkreśliła, że ona "nie może wybierać Sądu", a sędzia "nie może wybierać pism, które rozpozna, pomijać wniosków swego wyłączenia, działać dalej, złożyć oświadczenie do daty 04.11.14, a nie 05.05.14 ciąg dalszy 13.05.14, 16.07.14. (dalsza część nieczytelna)" (k. 304 i 305 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku.

Z wnoszonych przez skarżącą pism zdaje się wynikać zarzut, że pomimo wpłynięcia wniosku o wyłączenie sędzi Elżbiety Piechowiak w pismach z 5 maja i 16 maja 2014 r., podejmowała ona czynności w sprawie skarżącej, wydając m.in. zarządzenie z 5 czerwca 2014 r., czym naruszyła art. 20 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie, sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.

Odnosząc się do tego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w piśmie z 5 maja 2014 r. (k. 144 akt sądowych) nie sposób znaleźć wniosku o wyłączenie sędziego. Z kolei, pismo z 13 maja 2014 r. – jako nadesłane w wykonaniu wezwania z 18 kwietnia 2014 r. (k. 136 akt sądowych) do złożenia czytelnych wersji pism z 5 marca 2014 r. oraz 3 pism z 24 marca 2014 r. – zostało ocenione jako nieczytelne najpierw przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy – zarządzeniem z 5 czerwca 2014 r., a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z 16 października 2014 r.

To wszystko nie stanowi w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o naruszeniu przepisów postępowania i przede wszystkim nie jest podstawą do wyłączenia sędziego. Skarżąca nie jest obowiązana używać maszyny do pisania lub też pisać pism na komputerze, ale posługując się charakterem pisma, który jest nieczytelny oraz konstruując długie i zawiłe pisma procesowe, powinna liczyć się z tym, że nie wszystkie jej wnioski zostaną przez Sąd odczytane. Gdy w piśmie z 4 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dopatrzył się wniosku o wyłączenie sędziego to, jak wynika z akt sprawy, niezwłocznie go rozpatrzył. Stąd, zarzut, że sędzia "wybierała" pisma, które rozpozna należy uznać za nieuzasadniony i w rezultacie stwierdzić, że nie zachodzą przesłanki skutkujące wyłączeniem sędziego z uwagi na treść art. 19 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.