Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Towarzystwa [...]w W. wniesionej od pkt 2 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16 w sprawie ze skarg M. G., Z. S., M. S., W. W. i Towarzystwa [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną Towarzystwa [...] w W. wniesioną od pkt 2 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16 (w pkt 1), oraz zwrócił Towarzystwu [...] w W. kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 5 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skarg M. G., Z. S., M. S., W. W. i Towarzystwa [...] w W. (zwanego dalej Organizacją), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Jednocześnie w pkt 2 sentencji tego orzeczenia zasądził od organu odwoławczego na rzecz M. G., Z. S., M. S., W. W. kwotę po 697 złotych oraz na rzecz Organizacji kwotę 200 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpis tego orzeczenia został doręczony Organizacji w dniu 20 października 2016 r.

W dniu 21 listopada 2016 r. fachowy pełnomocnik Organizacji wniósł, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę kasacyjną. W skardze tej zaskarżył wskazany na wstępie wyrok w części dotyczącej pkt 2 jego sentencji - w odniesieniu do zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz Organizacji.

Sąd stwierdził, że wyrokiem z dnia 5 września 2016 r. Sąd w pkt 2 sentencji zasądził na rzecz Organizacji oraz pozostałych skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik tej organizacji nie zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu w zakresie wysokości zasądzonych kosztów na rzecz Organizacji.

Sąd przytoczył treść art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "Ppsa" i wskazał, że w myśl art. 194 § 1 pkt 9 Ppsa Organizacji przysługiwało prawo złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż nie zaskarża ona orzeczenia co do istoty sprawy. Sąd podkreślił, że przepis art. 194 § 1 pkt 9 Ppsa przewiduje jednoznacznie formę zażalenia, dla kwestionowania rozstrzygnięcia Sądu w zakresie kosztów zasądzonych w postępowaniu, gdy strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Jeśli strona zaskarża orzeczenie co do istoty sprawy, jednocześnie może zaskarżyć orzeczenie o kosztach bez konieczności wnoszenia w tym przedmiocie odrębnego zażalenia. Jeśli natomiast strona nie zaskarża orzeczenia co do istoty sprawy, może wnieść oddzielne zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, jednak w tym przypadku obowiązuje stronę siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia. Tymczasem fachowy pełnomocnik Organizacji nie skorzystał z powyższego uprawnienia, lecz powołując się na art. 173 § 1 i art. 174 pkt 2 Ppsa wniósł skargę kasacyjną od pkt 2 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2016 r.

Mając na uwadze powołaną regulację, Sąd odrzucił skargę kasacyjną Organizacji na podstawie art. 178 Ppsa, wobec jej niedopuszczalności. W zakresie zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, Sąd orzekł stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.

W ustawowym terminie skarżący M. G., Z. S., M. S. i W. W., reprezentowani przez r.pr. S. K., wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2016 r., zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 194 § 1 pkt 9 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 178 Ppsa w związku z błędną wykładnią przez Sąd I instancji normy z art. 194 § 1 pkt 9 Ppsa, co w konsekwencji spowodowało wydanie wadliwego rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W oparciu o powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2016 r. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca podniosła, że już z samej treści art. 194 § 1 Ppsa wynika jednoznacznie, że dotyczy on wyłącznie postanowień, wydawanych przez sądy administracyjne, wymienionych enumeratywnie w pkt od 1 do 10 analizowanego przepisu ustawy Ppsa. Tymczasem rozstrzygnięcie, które zaskarżyło w skardze kasacyjnej Towarzystwo [...] w W., nie jest postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, lecz integralną częścią wyroku l-instancyjnego, do którego mają wprost zastosowanie przepisy dotyczące skargi kasacyjnej, w tym art. 173-177 Ppsa. Zdaniem Skarżących Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że skarga kasacyjna może być skutecznie wniesiona wyłącznie, gdy zaskarżono w niej orzeczenie wydane co do istoty sprawy - czego nie można wywieść z treści przepisów ustawy Ppsa, w szczególności z art. 194 § 1 pkt 9 tej ustawy. Sąd I instancji pomylił analogiczną - lecz nie w pełni - regulację, dotyczącą zaskarżeń orzeczeń w przedmiocie kosztów postępowania i ich ponoszenia przez strony, obowiązującą w sądach powszechnych (cywilnych), przedstawioną w art. 394 § 1 pkt 9 Kpc, z przepisem art. 194 § 1 pkt 9 Ppsa, gdzie mowa jest tylko o "skardze kasacyjnej", a nie "skardze kasacyjnej co do istoty sprawy". Oznacza to, że skargę kasacyjną dotyczącą tylko zwrotu kosztów postępowania (a więc wnoszoną nie co do istoty sprawy) - strona skarżąca może wnieść skutecznie (inaczej niż w sądzie powszechnym), w okoliczności gdy nie złożono w tej sprawie zażalenia.

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenia M. G., Z. S. i W. W. na podstawie art. 220 § 3 Ppsa z uwagi na brak uiszczenia wpisów sądowych od powyższych zażaleń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a", wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia - § 2 art. 194 p.p.s.a.

Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 5 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - po rozpoznaniu skarg M. G., Z. S., M. S., W. W. i Towarzystwa [...] w W. (zwanego dalej Organizacją) - uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (w pkt 1 wyroku), zasądził od organu odwoławczego na rzecz M. G., Z. S., M. S., W. W. kwotę po 697 złotych oraz na rzecz Organizacji kwotę 200 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (w pkt 2 wyroku).

Odpis powyższego wyroku został doręczony Towarzystwu [...] w W. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 227 akt sądowych) w dniu 20 października 2016 r.

Towarzystwo [...] w W., reprezentowane przez adw. K. P., w dniu 21 listopada 2016 r. (koperta - pieczęć Urzędu Pocztowego, k. 291 akt sądowych) - powołując się na art. 173 § 1 i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - wniosło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 246/16, zaskarżając go w części dotyczącej pkt 2.

W rozpatrywanej sprawie pismo procesowe zatytułowane jako "skarga kasacyjna", w którym zaskarżono wyłącznie postanowienie o kosztach postępowania jest w istocie zażaleniem i powinno zostać wniesione w terminie określonym w art. § 2 art. 194 p.p.s.a. Zamieszczenie w wyroku rozstrzygnięcia o kosztach nie zmienia bowiem charakteru prawnego tego orzeczenia, jak też wymogów proceduralnych co do zaskarżenia w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia są jedynie koszty postępowania.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, że jeśli strona zaskarża orzeczenie co do istoty sprawy, to jednocześnie może zaskarżyć orzeczenie o kosztach bez konieczności wnoszenia w tym przedmiocie odrębnego zażalenia. Jeśli natomiast strona nie zaskarża orzeczenia co do istoty sprawy, może wnieść oddzielne zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, jednak w tym przypadku obowiązuje stronę siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia.

Należy zatem stwierdzić, że skoro przedmiotem skargi kasacyjnej były jedynie koszty postępowania zawarte w pkt 2 wyroku, to stronie przysługiwał środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., który winien zostać wniesiony w terminie przewidzianym w § 2 art. 194 p.p.s.a.

Zauważyć należy, iż strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną w zakresie pkt 2 wyroku, a nie zażalenie, prezentując stanowisko, że w przypadku zażalenia wyłącznie kosztów sądowych winna być wniesiona skarga kasacyjna.

W tej sytuacji uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 p.p.s.a. jako niedopuszczalną.

Z powyższych względów Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić błędnej wykładni przepisu art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. jak też niewłaściwego zastosowania art. 194 § 1 pkt 9 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Towarzystwo [...] w W. zaskarżyło wyłącznie pkt 2 wyroku wskazując, że Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz strony kwotę 200 zł, podczas gdy powinien zasądzić kwotę 470 zł (obejmującą także koszty przejazdu z W. do G. i z powrotem). Przedmiotem wniesionej skargi kasacyjnej był wyłącznie pkt 2 wyroku. Strona nie zaskarżyła wyroku w zakresie punktu 1, tj. merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zauważyć należy, iż gdyby nawet - wbrew woli Towarzystwa [...] w W. - potraktować wniesioną skargę kasacyjną jako zażalenie, to zażalenie podlegałoby również odrzuceniu z uwagi na wniesienie po terminie ustanowionym w art. 194 § 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że do rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji pozostaje wniosek Towarzystwa [...] w W. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów postępowania (k. 402-404 akt sądowych).