Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 246/16 o odrzuceniu zażaleń M. G., Z. S. i W. W. w sprawie ze skarg M. G., Z. S., M. S., W. W. i Towarzystwa O. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 246/16 na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej - "P.p.s.a.") odrzucił zażalenia M. G., Z. S. i W. W. uznając, że osoby te, po wniesieniu zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 19 grudnia 2016 r. o odmowie uzupełnienia wydanego przez ten Sąd wyroku z dnia 5 września 2016 r. w sprawie ze skarg M. G., Z. S., M. S., W. W. i Towarzystwa O. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, nie uiściły wymaganego wpisu od zażalenia w kwocie po 100 zł każda.

Sąd wskazał, że zarządzeniami z dnia 9 lutego 2017 r. wnoszący zażalenie zostali wezwani do uiszczenia wpisów od tych zażaleń w kwocie po 100 zł. Odpisy tych zarządzeń zostały skutecznie doręczone ich pełnomocnikowi w dniu 20 lutego 2017 r. W dniu 21 lutego 2017 r. na rachunek Sądu uiszczona została przez pełnomocnika kwota 100 zł. W dowodzie uiszczenia tej opłaty nie wskazano, w imieniu którego z wnoszących zażalenia pełnomocnik uiścił wymagany wpis sądowy. Wobec tej okoliczności wezwano pełnomocnika do złożenia w tym zakresie wyjaśnień. W wyznaczonym terminie 7 dni nie udzielono odpowiedzi na to wezwanie. Sąd zaznaczył, że z uwagi na rygor wezwania uznano, że powyższy wpis sądowy został uiszczony od zażalenia M. S., tj. pierwszej osoby wskazanej w nagłówku zażalenia. Z uwagi na brak wpisów sądowych od zażaleń M. G., Z. S. i W. W. Sąd odrzucił wniesione zażalenia. Podkreślił, że opłacenie zażalenia w terminie i w kwocie wskazanej przez sąd stanowi istotny jej element, którego brak uniemożliwia nadanie zażaleniu dalszego biegu.

Zażalenie na powyższe postanowienie zażalenie wniósł uczestnik postępowania G. M., domagając się jego uchylenia.

Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 214 § 2 P.p.s.a. Zdaniem wnoszącego zażalenie, WSA w Gliwicach w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie uprawdopodobnił, iż dla wszystkich czterech osób wnoszących zażalenie (poprzez pełnomocnika procesowego) obowiązki i uprawnienie związane ze środkiem zaskarżenia nie są wspólne i podlegają w związku z tym osobnej opłacie przez każdego z żalących się. Zastosowany został przez Sąd autorytatywny i poza ustawowy (zamiast przykładowo losowego) sposób wyłonienia spośród czwórki wymienionych żalących się jednej osoby, wobec której zażalenie to zostało uznane za opłacone w ustawowej kwocie 100 zł. Takiego rozstrzygnięcia nie przewidziano w znanych mu przepisach P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą ogólną postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 230 § 2 P.p.s.a. pismem wszczynającym postępowanie przed sądem administracyjnym jest między innymi zażalenie. Wobec tego wnoszący zażalenie powinni uiścić wpis od zażalenia, który wynosił 100 zł.

W niniejszej sprawie w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 19 grudnia 2016 r. z dnia 9 lutego 2017 r. adresowane odrębnie do M. S. (k. 469), Z. S. (k. 470), W. W. (k. 471) i M. G. (k. 472) przesłane jednocześnie do tego samego, reprezentującego te osoby pełnomocnika w dniu 21 lutego 2017 r. na rachunek Sądu uiszczona została przez pełnomocnika kwota 100 zł (k. 517). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w dowodzie uiszczenia tej opłaty nie wskazano, w imieniu którego z wnoszących zażalenia pełnomocnik uiścił wymagany wpis sądowy. W tej sytuacji słusznym było wezwanie pełnomocnika przez Sąd do złożenia w tym zakresie wyjaśnień. W wyznaczonym terminie 7 dni nie udzielono odpowiedzi na to wezwanie.

W tych okolicznościach prawidłowo postąpił Sąd I instancji przyporządkowując dokonaną opłatę jednemu z wnoszących zażalenie. Dokonany wybór uznać należy za losowy bowiem o wyborze zadecydowała kolejność wymienienia w nagłówku wniesionego zażalenia. O ile wybór kryterium należał do Sądu, to okoliczność, że wybór padł na M. S. był przypadkiem. Zażalenie zostało napisane wcześniej a zatem Sąd nie decydował o kolejności. Tym samym zarzut arbitralności uznać należy za chybiony.

Żalący się wskazuje, że nie ma w ustawie P.p.s.a. podstaw prawnych do takiego zaszeregowania nieoznaczonej wpłaty tytułem wpisu. Stanowisko to jest niezasadne. Podstawy prawnej do tego rodzaju działania należy upatrywać np. w art. 7 P.p.s.a., statuującego zasadę szybkości postępowania i załatwienia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przepis ten stanowi, że Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.

Skoro Przewodniczący wezwał pełnomocnika wnoszących zażalenie do osobnego uiszczenia wpisu od zażalenia a w odpowiedzi otrzymał jedynie kwotę pokrywającą jeden wpis, a w następnie wzywając go do wyjaśnienia powstałych w związku z tym wątpliwości nie otrzymał żadnej odpowiedzi, to stosując się do zasady z art. 7 P.p.s.a. zobligowany był podjąć uzasadnione okolicznościami i przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Orzeczenie stosownie do przewidzianego w wezwaniach o wpis rygoru z art. 220 § 3 P.p.s.a. tj. odrzucenie zażalenia było więc uzasadnione.

Odnośnie do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 214 § 2 P.p.s.a. podkreślić należy, iż zgodnie z treścią tego przepisu pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Wniesienie zażalenia jednym pismem nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie analizował w uzasadnieniu wspólności praw i obowiązków osób wnoszących zażalenie bowiem w istocie takiej wspólności nie było. Osoby te jedynie razem złożyły zażalenie na postanowienie z dnia 19 grudnia 2016 r., którym odmówiono uzupełnienia wyroku. Także z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji SKO w Bielsku - Białej nie wynika, że osoby te mają wspólne prawa i obowiązki w sensie materialnym. W skardze kwestionowana jest spójność i kompletność raportu oddziaływania na środowisko, wskazuje się uchybienia co do określenia charakteru i umiejscowienia planowanej inwestycji.

Sugerowanie w zażaleniu jakoby uprawnienia lub obowiązki wnoszących zażalenie związane z przedmiotem zaskarżenia miały być wspólne, co przesądzałoby o możliwości uiszczenia jednego wpisu, jest pozbawione podstaw. W niniejszej sprawie wniesiono bowiem kilka zażaleń, tylko formalnie połączonych jednym pismem. Nie oznacza, to jednak, że jest to jedno zażalenie. Należy zatem przyjąć, iż jest to połączenie zażaleń w jednym piśmie (art. 57 § 2 P.p.s.a.) i od każdego z pism należy się stosowny wpis.

W tej sytuacji nie można uznać, iż uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia (postanowieniem z 19 grudnia 2016 r.) są wspólne, a ich współuczestnictwo ma charakter materialny. Zauważyć należy, iż każdy z wnoszących zażalenie posiada odrębną legitymację do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia wynikającą z bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że współuczestnictwo to w tej sprawie ma charakter wyłącznie formalny.

Wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Odmienna sytuacja ma natomiast miejsce w przypadku współuczestnictwa formalnego, kiedy to każda z osób wnoszących pismo (zażalenie) uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Mimo wniesienia zażaleń jednym pismem, podlegają one odrębnemu wpisowi w pełnej wysokości od każdego ze skarżących (art. 214 § 2 zd.2. P.p.s.a.).

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.