Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Kremis (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Olga Białek, Sędzia NSA - Julia Szczygielska, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D. W. na Samorządowe Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 781/06 postanawia: odrzucić skargę

Wyrokiem z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 781/06 w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 13 września 2006 r. nr [...] w sprawie uzgodnienia w odniesieniu do melioracji wodnych - bez uwag - warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy o sygn. II SA/Wr 781/06 wynika, że postanowieniem z dnia 9 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził prawomocność powyższego orzeczenia od dnia 21 sierpnia 2008 r., a doręczenie organowi II instancji – Samorządowego Kolegium Odwoławczemu w J. G. - odpisu tego wyroku (z dnia 16 maja 2008 r.) wraz ze stwierdzeniem prawomocności nastąpiło w dniu 22 września 2008 r. (pismo - k. 110 i dowód doręczenia - k. 111 akt).

Przesyłką nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 22 grudnia 2008 r. D.W. przesłała bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu datowaną na ten dzień skargę, w której wniosła o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w J.G. kar grzywny za nie wykonanie wyroku z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 781/06 oraz brak przekazania do sądu administracyjnego jej skargi z dnia 23 października 2008 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że skargą wniesioną za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia 23 października 2008 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu niewykonanie wyroku tegoż sądu z dnia 16 maja 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 781/06, przez organ II instancji. W uzasadnieniu tej skargi podniosła m.in., że "organ nie zastosował się do wezwania i nie usunął stanu naruszenia prawa - wezwanie z dnia 22.08.08." Uzasadniając drugie z żądań skargi, skarżąca wskazała fakt braku przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. do sądu administracyjnego jej skargi z dnia 23 października 2008 r. Jako załącznik do skargi D.W. załączyła datowaną na dzień 23 października 2008 r. kserokopię skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r.

Ponadto D.W. wymieniła jako załącznik wezwanie z dnia 22 sierpnia 2008 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wymienionego załącznika nie dołączyła do przesłanej korespondencji.

Po przekazaniu skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G., Kolegium w udzielonej odpowiedzi uznało skargę za nieuzasadnioną i wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że w dniu 22 września 2008 r. został doręczony prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 781/06. Realizując wskazania zawarte w tym wyroku, w dniu 22 października 2008 r. Kolegium zwróciło się do Marszałka Województwa D. o ustalenie daty doręczenia postanowienia z 13 lipca 2004 r. Równocześnie z tym pismem Kolegium zawiadomiło skarżącą o niemożliwości dochowania terminu, podając przyczyny, i wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 listopada 2008 r. Wobec uzyskanych informacji, Kolegium wyjaśniło, że kolejnymi pismami podjęło dalsze czynności wyjaśniające, realizowane zgodnie z zaleceniami Sądu w wyroku z dnia 16 maja 2008 r. O wszystkich czynnościach strony były informowane, a wobec braku możliwości pełnego wyjaśnienia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmuszone było do dwukrotnego ponownego wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy, aktualnie do dnia 31 marca 2008 r. Odnosząc się do zarzutu braku przekazania Sądowi skargi z dnia 23 października 2008 r. Kolegium poinformowało, że złożona skarga z tego dnia wpłynęła do Kolegium w dniu 27 października 2008 r. W dniu 25 listopada 2008 r. została na nią udzielona odpowiedź, którą wysłano do Sądu w dniu 26 października 2008 r., a zatem z zachowaniem 30 -dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na skargę.

W odpowiedzi na przedstawione przez Kolegium stanowisko, skarżąca w piśmie z dnia 23 marca 2009 r. podniosła, że ,,w aktach sprawy II SA/Wr 57/09 brak jest wezwania strony skarżącej przesłanego do SKO w J.G. do wykonania wyroku".

W dniu 10 marca 2009 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozpoznając sprzeciw od tego orzeczenia, postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 50 zł., a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r. Następnie postanowieniem z dnia 12 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2009 r. Skarżąca wraz z M. W. wnieśli zażalenie na to postanowienie. Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2009 r. wezwano żalących się solidarnie do uiszczenia wpisu do zażalenia w wysokości 50 zł. W dniu 21 grudnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżącej i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 1 lutego 2010 r. umorzył postępowanie w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec wniesionego przez skarżącą sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r. umorzył postępowanie w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zażalenie skarżącej na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. Następnie postanowieniem z dnia 27 lipca 2010 r. NSA oddalił zażalenie skarżącej i M. W. na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 12 października 2009 r.

Z powodu wniosku skarżącej o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu wyznaczona na dzień 28 września 2010 r. rozprawa została odroczona bez możliwości przystąpienia do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2010 r. pozostawiono wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.

W dniu 8 lutego 2011 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2011 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. skarżąca wniosła kolejny wniosek o wyłącznie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Następnie pismem z dnia 8 lutego 2011 r. skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania.

Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II OPP 4/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt II SO/OP 12/11 oddalił wniosek.

Postanowieniami wydanymi w dniu 24 listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżącej na zarządzenie z dnia 6 grudnia 2010 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D.W. o wyłączenie sędziów (II OZ 1126/11) oraz na postanowienie WSA we Wrocławiu o odrzuceniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego (II OZ 1127/11).

Po zwrocie akt sądowych w niniejszej sprawie zarządzeniem dnia 29 grudnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II wyznaczył na dzień 31 stycznia 2012 r. rozprawę w sprawie.

Przy piśmie złożonym na rozprawie w dniu 31 stycznia 21012 r. skarżąca przedłożyła do akt kserokopię wezwania z dnia 22 sierpnia 2008 r. wraz z dowodem jego nadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało odrzucić, przy czym z uwagi na przedstawione w części wstępnej uzasadnienia licznie wnoszone przez skarżącą D. W. wnioski i środki zaskarżenia, Sąd mógł rozpoznać sprawę dopiero po zakończeniu wszystkich incydentalnych postępowań zainicjowanych przez skarżącą. Podejmowane przez skarżącą czynności procesowe nie pozwolił na wcześniejsze ustosunkowanie się do meritum sprawy - w szczególności na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości związanych skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. wezwaniem z dnia 22 sierpnia 2008 r. do wykonania wyroku z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 781/06 - na pierwszej zaplanowanej w sprawie rozprawie w dniu 28 września 2010 r.

Przedstawiając natomiast szczegółowe motywy podjętego rozstrzygnięcia, przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) - dalej powołanej jako "p.p.s.a." w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny, Z cytowanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Po pierwsze po stronie organu musi istnieć stan niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wezwać właściwy organ do wykonania tego wyroku. Przy czym spełnienie drugiej z wymienionych przesłanek stanowi o dopuszczalności wniesienia skargi. Oznacza to, że jeżeli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, to znaczy nie skierowała do właściwego organu pisemnego wezwania do wykonania wyroku, skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W orzecznictwie dominuje pogląd, który należy podzielić, że takie wezwanie musi być skierowane do organu w odpowiednim przedziale czasowym - po zwrocie akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem, ale przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego nie jest zatem spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Dopiero bowiem od tej daty zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ, co wynika wprost z treści 286 p.p.s.a., zgodnie z którym po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§1), zaś termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (zob. np.

postanowienie NSA z 23 września 2010 r., I OSK 1485/10; wyrok NSA z 26 lutego 2008 r., I OSK 1529/07). Powołany wyżej przepis konstytuuje więc zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Organ musi bowiem dysponować aktami sprawy w sposób możliwy do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem aktami kompletnymi. Powyższe znajduje uzasadnienie również z uwagi na okoliczność, iż ocena prawna, którą organ obowiązany jest uwzględnić wynika z uzasadnienia orzeczenia i samo ogłoszenie wyroku nie pozwala jeszcze organowi na zastosowanie się do niej (tak też postanowienia NSA z dna 6 października 2011 r. I OSK 1208/11, z 23 września 2010 r. I OSK 1485/10, a także wyrok WSA z 3 marca 2008 r. IV SA/Wa 2566/07, postanowienia WSA: z 22 stycznia 2007 r. II SA/Bd 733/06, z 19 kwietnia 2007 r. II SA/Bd 1160/06, z 19 maja 2010 r. III SA/Kr 130/10, z 30 czerwca 2010 r. I SA/Go 481/10 ).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie wezwała skutecznie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 781/06. Z akt sprawy bowiem wynika, że takie wezwanie skarżąca skierowała do Kolegium już w dniu 22 sierpnia 2008 r. (data nadania do organu), zaś akta administracyjne wraz odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone temu organowi w dniu 22 września 2008 r. W tym miejscu wprawdzie trzeba wskazać, że w aktach administracyjnych przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę brak jest wezwania z dnia 22 sierpnia 2008 r., którym skarżąca wezwała Kolegium do wykonania wyroku tut. Sądu z dnia 16 maja 2008 r., jednakże można to tłumaczyć faktem, iż wezwanie zostało skierowane do Kolegium jeszcze przed zwrotem akt z tut. Sądu. Podkreślania jednak wymaga, że brak tego dokumentu w pozostających w dyspozycji sądu aktach administracyjnych nie stanowi przeszkody dla rozpoznania niniejszej skargi, ponieważ pismo z dnia 22 sierpnia 2008 r. nie mogło być - jak wynika z przedstawionych wyżej rozważań - uznane za wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. (traktowanego jako organu nie wykonującego wyroku) do zaniechania bezczynności w rozumieniu wymogu przewidzianego w art. 154 § 1 p.p.s.a. Takie stanowisko Sądu uzasadnia przede wszystkim okoliczność, że wezwanie, o którym mowa w cytowanym przepisie, musi być skierowane do organu będącego w zwłoce, czyli po upływie terminu do załatwienia sprawy, gdy tymczasem Kolegium otrzymało akta celem wykonania wyroku dopiero 22 września 2008 r., czyli blisko miesiąc później od skierowanego przez skarżącą wezwania z dnia 22 sierpnia 2008 r., a zatem w dacie wystosowania pisma wskazanego przez skarżącą jako wezwanie termin do załatwienia sprawy nie mógł jeszcze biec. Termin do załatwienia sprawy zaczął biec zatem dopiero od dnia 22 września 2008 r. Należy w tym miejscu zauważyć, że Kolegium po przekazaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi już pismem z dnia 22 października 2008 r. - a więc w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a. - zawiadomiło skarżącą o niemożliwości dochowania terminu załatwienia sprawy, podając przyczyny z powodu których sprawa nie mogła być załatwiona i wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 listopada 2008 r.

Reasumując, niewątpliwie jest, że przedwczesność skierowania wskazanego wyżej pisma wyklucza możliwość potraktowania go jako wezwanie, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a.

Uznając, że przed wniesieniem w oparciu o powyższy przepis do Sądu skargi skarżący nie spełnił wymogu będącego warunkiem sine qua non jej dopuszczalności - w postaci wezwania do wykonania wyroku będącego w zwłoce w wydaniu nowej decyzji organu, orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) o odrzuceniu tejże skargi, nie ustosunkowując się do niej pod względem merytorycznym.