Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi Parafii R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła oddala skargę w całości.

Przystępując do orzekania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął następujący stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy wynikający z przedłożonych akt administracyjnych.

D. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska skierował dnia 21 października 2013 r. do Prezydenta W. wystąpienie nr [...] wraz ze sprawozdaniem z kontroli poziomu dźwięku LAeqT emitowanym do środowiska podczas bicia dzwonów kościelnych w Parafii R.. Z przeprowadzonej kontroli wynikało, że w porze dziennej emisja kształtuje się na poziomie 66,7 dB.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent W. na podstawie art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z zm.), zwanej dalej "u. p. o. ś." oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.) ustalił dla Parafii R. dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła na poziomie 50 dB w porze dziennej (od godziny 600 do 2200) oraz na poziomie 40 dB w porze nocnej (od godziny 2200 do 600). W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ wskazał, że źródłem emitowanego z terenu parafii hałasu są trzy dzwony kościelne, bijące pół godziny przed każdą mszą, od poniedziałku do soboty dwa razy dziennie, w niedzielę pięć razy dziennie, przy czym czas jednokrotnego bicia dzwonów to trzy minuty. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa podlegająca ochronie akustycznej zlokalizowana jest przy ul. P. w odległości około 10 m od obiektu emitującego hałas. Pomiar hałasu dokonany przez D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dokonany dnia 13 października 2013 r. w godzinach 1030 – 1100 przed niedzielną mszą wykazał, że średni równoważny poziom dźwięku LAeq T emitowany do środowiska w punkcie pomiarowym podczas bicia dzwonów kościelnych kształtował się w porze dziennej na poziomie 66,7 dB. Zgodnie z normą PN–ISO 1996-2:1999/A:2002 dźwięk wytwarzany przez dzwony kościelne zaliczany jest do dźwięków o typowej impulsywności, zatem zgodnie z załącznikiem nr 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291) w wyniku końcowym uwzględniono poprawkę impulsową w wysokości 3 dB. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 112 u.p.o.ś. ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie oraz zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Stosowanie do art. 115a ust. 1 u. p. o. ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. W decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (art. 115a ust. 3 u. p. o. ś.). Organ wskazał, że dzwony kościelne będące źródłem emisji, uruchamiane w sposób automatyczny, stanowią instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 u. p. o. ś. Obszar narażony na oddziaływanie dzwonów kościelnych nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem oceny rodzaju terenu organ dokonał na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tego i sąsiednich terenów (art. 115 u. p. o. ś.); natomiast, jeżeli może on być zaliczony do kilku rodzajów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu (art. 114 ust. 2 u. p. o. ś.). W wyniku przeprowadzonych oględzin z dnia 2 grudnia 2013 r. organ ustalił, że teren poddany oddziaływaniu dzwonów w przeważającej mierze zajmuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dopuszczalne poziomy hałasu dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynoszą: 50 dB dla pory dnia (od 600 do 2200) i 40 dB dla pory nocy (od 2200 do 600), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Wobec ustalenia przez organ, że w dniu przeprowadzenia pomiaru hałas emitowany z terenu Parafii R. przekraczał dopuszczalny poziom na terenach objętych ochroną prawną, stwierdził zaistnienie przesłanek wydania wyżej wymienionej decyzji.

Od decyzji tej odwołanie wniosła skarżąca, które wpłynęło do organu dnia 10 lutego 2014 r.

Decyzją o nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO wskazało, że w art. 115a u. p. o. ś. przewidziane jest odrębne postępowanie administracyjne wszczynane z urzędu wtedy, gdy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. Podstawą wszczęcia postępowania było sprawozdanie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 października 2013 r. z kontrolnych pomiarów dźwięku przenikającego do środowiska wskazujące, że średni równoważny poziom dźwięku emitowanego do środowiska w porze dnia z terenu kościoła podczas bicia dzwonów kościelnych wyniósł 66,7 dB. Pomiar został zatem dokonany przez podmiot wskazany w art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. Sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jest dokumentem urzędowym, więc stosownie do art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Bezspornie więc w dacie kontroli emisja hałasu z terenu kościoła przekroczyła dopuszczalne w tym względzie normy. Zdaniem SKO zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy kościół zlokalizowany jest w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zatem prawidłowo powołano obowiązujące standardy jakości środowiska w zakresie emisji hałasu. SKO odniosło się do wniosku odwołania o ustalenie "technicznie uzasadnionych poziomów dźwięku emitowanego przez dzwony", wskazując, że organy administracji nie mają dowolności przy ustalaniu dopuszczalnego poziomu hałasu. Zgodnie z art. 115a ust. 3 u. p. o. ś. określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład a dopuszczalny poziom hałasu szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Odnosząc się do kwestii relacji wysokości tła akustycznego względem orzeczonych w decyzji dopuszczalnych poziomów hałasu, SKO powołało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291), zgodnie z którym pomiar poziomu tła akustycznego przeprowadza się w sposób gwarantujący wyeliminowanie źródła hałasu będącego przedmiotem oceny, a mianowicie w tych samych punktach pomiarowych, w których przeprowadza się pomiar hałasu emitowanego przez badane źródło, lecz po wyłączeniu źródła/źródeł hałasu będącego/będących przedmiotem oceny lub w przerwach pracy badanych źródeł; w sytuacji, kiedy nie jest możliwe wyłączenie źródeł/źródła hałasu, dopuszcza się przeprowadzenie pomiaru tła w innym miejscu, lecz porównywalnym do tego, w którym usytuowany był punkt pomiarowy hałasu emitowanego przez badane źródło. Pomiary tła przeprowadza się w tym samym dniu, o tej samej porze doby i w podobnych warunkach meteorologicznych, w jakich wykonuje się pomiary poziomu emisji hałasu ze źródła (Załącznik nr 6 do wyżej wymienionego rozporządzenia). Tło akustyczne pozostaje zatem bez wpływu na ostatecznie ustalony przez organ kontrolny poziom hałasu emitowany przez dzwony kościelne. SKO uznało również za bezpodstawny zarzut ustalenia w decyzji dopuszczalnego poziomu hałasu dla pory nocnej. W myśl art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N (alternatywna nierozłączna), natomiast w art. 115a ust. 3 u. p. o. ś. mowa o określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu (a nie dopuszczalnego poziomu hałasu), zatem pomimo dokonania pomiaru stwierdzającego przekroczenie norm jedynie w porze dziennej, organ był uprawniony do ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu również w porze nocnej.

Parafia R. na decyzję SKO wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie:

1) art. 115a u.p.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą ustaleniem dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła przy ul. P. na poziomie 50 dB w porze dnia ( 6.00- 22.00) oraz na poziomie 40 dB w porze nocy (22.00- 6.00), podczas gdy tradycyjne, klasyczne (tj. nie elektroniczne) dzwony kościelne nie stanowią instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.o.ś., zaś kościół nie jest zakładem w rozumieniu art. 3 pkt 48 u.p.o.ś.;

2) art. 3 pkt 6 u.p.o.ś. poprzez przyjęcie, że tradycyjne, klasyczne dzwony kościelne stanowią "instalację" w rozumieniu tego przepisu;

3) art. 3 pkt 48 u.p.o.ś. poprzez przyjęcie, że kościół jest "zakładem" w rozumieniu art. 3 pkt 48 u.p.o.ś.;

4) art. 156 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.ś. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że dźwięk tradycyjnych dzwonów kościoła nie stanowi elementu kultu religijnego towarzyszącego uroczystościom religijnym - podczas gdy w rzeczywistości dźwięk dzwonów kościelnych stanowi element kultu religijnego towarzyszącego uroczystościom religijnym, a nadto w polskiej kulturze o chrześcijańskich korzeniach dźwięk dzwonów kościelnych powiązany jest z normalnym funkcjonowaniem miejsc kultu religijnego, jakim są kościoły w Polsce;

5) przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody - załącznika nr 7 "Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu impulsowego w środowisku pochodzącego od instalacji lub urządzeń", poprzez oparcie ustaleń stanu faktycznego sprawy na wynikach pomiarów poziomu hałasu wykonanych niezgodnie z przepisami u.p.o.ś.;

6) art. 5 i art. 8 ust. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie w dniu 28 lipca 1993 r. (Dz.U.1998.51.318), poprzez uznanie skarżącej za "zakład" w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.o.ś., zaś tradycyjne, klasyczne dzwony kościelne za "instalację" w rozumieniu art. 3 pkt 48 u.p.o.ś., a w konsekwencji poprzez faktyczne ograniczenie swobody i wolności sprawowania kultu religijnego.

Ponadto względem zaskarżonej decyzji podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7., art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77, art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.c. poprzez:

- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów prawa materialnego;

- brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony;

- niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia dla skarżącej dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska na podstawie jednorazowych pomiarów dźwięku;

- nienależyte uzasadnienie zaskarżonych decyzji z uwagi na zawarcie w nich zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego zdaniem organu I i II instancji dzwony kościelne stanowią instalację w rozumieniu art. 3 pkt. 6 u.p.o.ś., co w konsekwencji przesądziło o możliwości zastosowania art. 115 a u.p.o.ś.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji w całości. Z ostrożności procesowej, w przypadku uznania przez Sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi przedstawiono szerokie uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 405/14) oddalił skargę. Sąd w pełni podzielił stanowisko organu co do zakwalifikowania przedmiotowych dzwonów jako instalacji w rozumieniu u. p. o. ś. Zgodnie z art. 3 pkt 6 u. p. o. ś. instalacją będą urządzenie techniczne lub zespół urządzeń technicznych, których eksploatacja może spowodować emisję. Stosując wykładnię językową, pojęcie instalacji w języku potocznym oznacza wytworzone przez człowieka mechanizmy lub zespoły mechanizmów, przyrządy i maszyny, służące do wykonania określonych czynności, ułatwiające pracę lub wykonujące określoną pracę. Niewątpliwie dzwon jest wytworem człowieka, uruchamiany jest automatycznie i regularnie. Charakter pracy, rodzaj materiałów użytych do jego budowy, czy też sposób wprawiania instalacji w ruch wywołujący emisję dźwięku, nie mogą samodzielnie przesądzić o wyłączeniu urządzenia z kategorii instalacji zdefiniowanej w art. 3 pkt 6 u.p.o.ś., zatem emisja jego dźwięku podlega rygorom u. p. o. ś. Odnosząc się do zarzutu, że kościół nie jest "zakładem" w rozumieniu art. 3 pkt 48 u. p. o. ś., WSA przywołał legalną definicję tego pojęcia, wskazując, że charakter budynku nie ma znaczenia dla jego kwalifikacji jako zakładu. Definicję tę należy odczytywać z perspektywy celowościowej, a mianowicie chodzi o działania prewencyjne mające wyeliminować lub ograniczyć negatywne oddziaływanie na środowisko (art. 6 u. p. o. ś.). WSA nie podzielił stanowiska skarżącej, że z uwagi na incydentalny charakter działań polegający na biciu dzwonów kościelnych, brak podstaw do zastosowania art. 115a u. p. o. ś., podczas gdy nawet jednokrotne przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu obliguje organ do wydania tejże decyzji. Ponadto WSA poddał pod wątpliwość, czy bicie dzwonów można uznać za incydentalne, gdy używane są one przed każdą mszą. Również zarzut niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie znalazł akceptacji WSA. Sposób przeprowadzenia pomiarów oraz zmierzone wartości poziomów dźwięku nie budzą wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia i odpowiadają metodykom referencyjnym ich wykonywania zawartym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody. W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania powoływany przez skarżącą art. 156 u. p. o. ś., gdyż przedmiotem postępowania nie był zakaz używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających. WSA uznał także, że organy nie naruszyły przepisów Konkordatu, zawartego między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską. Decyzja nie dotyczy wolności kultu religijnego, lecz wyłącznie dopuszczalnych poziomów hałasu wydawanego przez dzwony kościelne. W ocenie WSA, dźwięk dzwonów nie jest elementem kultu religijnego. Ponadto z art. 24 Konkordatu wynika, że prawo Kościoła do budowy obiektów sakralnych ograniczone jest powszechnie obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa administracyjnego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Parafia R. zaskarżając go w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej, powołując podstawy kasacyjne z art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to:

- naruszenie art. 115a u.p.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą ustaleniem dla skarżącej dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła na poziomie 50 dB w porze dnia (6°°- 22°°) oraz na poziomie 40 dB w porze nocy (22°°- 6°°) — podczas gdy tradycyjne, klasyczne (tj. nie elektroniczne) dzwony kościelne nie stanowią instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.o.ś., zaś kościół nie jest zakładem w rozumieniu art. 3 pkt 48 w/w ustawy;

- naruszenie art. 3 pkt 6 u.p.o.ś. — poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że tradycyjne, klasyczne (tj. nie elektroniczne) dzwony kościelne stanowią "instalację" w rozumieniu tego przepisu;

- naruszenie art. 3 pkt 48 u.p.o.ś. — poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że kościół jest "zakładem" w rozumieniu tego przepisu;

oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- pkt. B ust. 2.2. "Kryteria lokalizacji punktów pomiarowych" załącznika nr 7 "Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu impulsowego w środowisku pochodzącego od instalacji lub urządzeń" rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. Nr 206, poz. 1291) — poprzez oparcie ustaleń stanu faktycznego sprawy na wynikach pomiarów poziomu hałasu wykonanych niezgodnie z przepisami w/w aktu prawnego, w szczególności lokalizację punktów pomiarowych wyłącznie na granicy posesji przy ul. P.;

- art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. - poprzez stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody w sposób dowolny, pomijając obowiązek lokalizacji punktów pomiarowych zarówno przy elewacji budynków, jak i na terenach otaczających budynki, w konsekwencji nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Wyrokiem z dnia 4 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OSK 3250/14) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. NSA odmówił zasadności zarzutom dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, ponieważ skarżący nie powiązał naruszenia przepisów postępowania administracyjnego z naruszeniami procedury sądowoadministracyjnej. Za nieuzasadnione NSA uznał również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 6 i pkt 48 u. p. o. ś. Organy obu instancji oraz WSA we Wrocławiu prawidłowo przyjęły, że także "tradycyjne" dzwony kościelne stanowią instalację w rozumieniu tych przepisów, a w konsekwencji parafia, na terenie której są posadowione, jest zakładem w rozumieniu tych przepisów. Niezależnie od sposobu uruchamiania dzwonów, czy też sterowania ich pracą, całość niewątpliwie stanowi stacjonarne urządzenie techniczne, a więc instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 u. p. o. ś. W konsekwencji parafia posiadająca tytuł prawny do terenu, na którym prowadzi instalację, będzie zakładem w rozumieniu art. 3 pkt 48 u. p. o. ś. Za zasadny NSA uznał zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 115a u. p. o. ś. przez błędną jego wykładnię, co skutkowało ustaleniem dla skarżącej dopuszczalnych poziomów hałasu w porze dnia i porze nocy. Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu, jako akt kreujący obowiązek o charakterze publicznoprawnym, kierowana jest wyłącznie do indywidualnie oznaczonego podmiotu (zakładu) emitującego hałas i w odniesieniu do zakresu czasowego, w którym przekroczone zostały dopuszczalne normatywnie poziomy hałasu. NSA wskazał, że Sąd I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, zweryfikuje prawidłowość ustalenia dla skarżącej dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła przy ul. P. we W. na poziomie 50 dB w porze dnia (600 – 2200) oraz na poziomie 40 dB w porze nocy (2200 – 600) w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza czasookresu przeprowadzonego pomiaru hałasu oraz godzin, w których używane są dzwony kościelne.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wr 787/16) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. WSA wskazał, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 września 2014 r. – sygn. akt II SA/Wr 405/14 oraz wyrok NSA z dnia 4 października 2016 r. – sygn. akt II OSK 3250/14), wobec czego zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego sposobu postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie oraz bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy, zatem zarówno organ ponownie rozpoznający sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu związany jest oceną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił wcześniej zapadły wyrok Sądu I instancji. Ograniczenie decyzją poziomu hałasu w porze nocnej nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy. Dowody zgromadzone w sprawie nie wskazują na to, żeby dzwony kościelne używane były w porze nocnej, ponadto D. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie przeprowadził kontroli w zakresie przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w porze nocnej. Decyzje wydane w sprawie naruszają dyspozycję art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. poprzez orzeczenie o ograniczeniu emisji hałasu w porze nocnej, w sytuacji gdy materiał dowodowy przekroczenia w tym czasie nie potwierdza.

Na skutek uchylenia decyzji organów obu instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, Prezydent W. przystąpił do ponownego rozpoznania sprawy. Proboszcz skarżącej Parafii poinformował o wykonaniu prac polegających na obniżeniu dźwięku dzwonów. Organ pismem z dnia [...] zwrócił się do D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o ponowne przeprowadzenie kontrolnych pomiarów dźwięku emitowanego do środowiska z terenu Parafii R.. W odpowiedzi na powyższe pismo, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził brak podstaw do wykonania pomiarów emitowanego hałasu, powołując się m. in. na treść art. 115a ust. 1 u. p. o. ś., który obliguje organ do wydania decyzji o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu już po stwierdzeniu nawet jednorazowego przekroczenia normatywnych wielkości emisji.

Decyzją nr [...] Prezydent W. ustalił dla skarżącej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła na poziomie LAeq D = 50 dB w porze dnia (600 – 2200). Organ powołał się na sprawozdanie nr [...] z dnia 14 października 2013 r. z kontroli Wojewódzkiego Inspektora Środowiska wskazujące, że średni równoważny poziom dźwięku LAeq T emitowany do środowiska w punkcie pomiarowym podczas bicia dzwonów kościelnych kształtował się w porze dziennej na poziomie 66,7 dB. Trzy dzwony kościelne uruchamiane są automatycznie przed każdą mszą, tj. od poniedziałku do soboty o godzinie 12.00 i 17.30, natomiast w niedziele o następujących godzinach: 7:30, 9:00, 10:30, 11:45 i 17:30; czas jednokrotnego bicia dzwonów to 3 minuty. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ powołał art. 112 u. p. o. ś. stanowiący, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska. Następnie organ przywołał treść art. 115a ust. 1 i 3 u. p. o. ś. Organ wskazał, że dzwony będące źródłem emisji, uruchamiane w sposób automatyczny, są stacjonarnymi urządzeniami technicznymi, a zatem instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 u. p. o. ś. W konsekwencji Parafia posiadająca tytuł prawny do terenu, na którym prowadzi instalację, jest zakładem w rozumieniu art. 3 pkt 48 u. p. o. ś. Organ podniósł, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 156 ust. 2 u. p. o. ś., jako że automatyczne i regularne uruchamianie dzwonów kościelnych będących źródłem ponadnormatywnej emisji nie następuje podczas uroczystości związanych z kultem religijnym. W przypadku poczynienia przez zakład działań mających na celu obniżenie poziomu emisji, przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia przez organ od wydania decyzji na podst. art. 115a u. p. o. ś. Obszar chroniony akustycznie, jako nieobjęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, został na podstawie jego faktycznego zagospodarowania i wykorzystania wraz z terenami sąsiednimi zakwalifikowany jako zajęty w przeważającej części pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W dniu przeprowadzenia kontroli skarżąca przekroczyła dopuszczalny poziom hałasu wynikający z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zatem organ zobligowany był do wydania decyzji na podst. art. 115a ust. 1 u. p. o. ś.

Od decyzji tej pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie, które wpłynęło do organu I instancji dnia 29 sierpnia 2017 r. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 115a, art. 3 pkt 6 i pkt 48 u. p. o. ś., oparcie decyzji na wynikach pomiaru przeprowadzonych niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, ponadto dokonanych prawie cztery lata przed wydaniem decyzji oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO w pierwszej kolejności wskazało na związanie organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.) w sytuacji, gdy rozpoznawana sprawa była już przedmiotem postępowania przed sądami administracyjnymi. Zapadły w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2016 r. (sygn. akt II OSK 3250/14) przesądził kwestię, że dzwony kościelne i parafia, stanowią odpowiednio instalację i zakład w rozumieniu art. 3 pkt 6 i 48 u. p. o. ś. Odnosząc się do kwestii rzekomej nieaktualności przeprowadzonych pomiarów hałasu, SKO odniosło się do ponownie do uzasadnienia cytowanego wyroku NSA, w którym Sąd stwierdził, że wystarczające jest jednorazowe przekroczenie normatywnych poziomów, aby mogła być wydana decyzja na podstawie art. 115a u. p. o. ś. Wykładnia przepisów ustawy p. o. ś. nie uzasadnia twierdzenia o dezaktualizacji wyników pomiaru hałasu. W dacie kontroli emisja hałasu z terenu kościoła przekraczała dopuszczalne w tym względzie normy, a ustalenia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie zostały skutecznie podważone. W kwestii twierdzenia skarżącej o naruszeniu przez organ inspekcyjny zasad lokalizacji punktów pomiarowych SKO wskazało, że sprawozdanie jako dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą, które może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, a strona dowodu takowego nie przedstawiła. Niezależnie od tego, SKO uznało sposób usytuowania punktu pomiarowego za zgodny z metodyką ujętą w części B pkt 2 ppkt 2 Załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody. Przeprowadzony pomiar hałasu w sprawie stanowił wystarczającą podstawę do określenia decyzją dopuszczalnych norm hałasu dla parafii – skoro już w jednym punkcie, zlokalizowanym na terenie zabudowy mieszkaniowej bezpośrednio graniczącym z terenem kościoła, przyjętym jako miejsce pomiarowe o największym oddziaływaniu źródła hałasu, ustalono ponadnormatywny poziom emisji, to zbędne było przeprowadzanie kolejnych pomiarów dźwięku w tym środowisku. Zważywszy na ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 4 października 2016 r., SKO uznało za zasadne określenie dopuszczalnego poziomu hałasu wyłącznie w porze dnia, gdyż badania Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska przeprowadzono wyłącznie w tej porze.

Decyzję SKO we W. zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik parafii, zarzucając SKO naruszenie:

- art. 115a u. p. o. ś. poprzez błędną wykładnię, skutkującą ustaleniem dla skarżącej dopuszczalnych norm hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła – podczas gdy tradycyjne, klasyczne (tj. nie elektroniczne) dzwony kościelne nie stanowią instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 u. p. o. ś., zaś kościół nie jest zakładem w rozumieniu art. 3 pkt 48 u. p. o. ś.,

- art. 3 pkt 6 u. p. o. ś. przez błędną jego wykładnię skutkującą przyjęciem, że tradycyjne, klasyczne (tj. nie elektroniczne) dzwony kościelne stanowią "instalację" w rozumieniu tego przepisu,

- art. 3 pkt 48 u. p. o. ś. przez błędną jego wykładnię skutkującą przyjęciem, że kościół jest "zakładem" w rozumieniu art. 3 pkt 48 u. p. o. ś.

oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- pkt B ust. 2.2. "Kryteria lokalizacji punktów pomiarowych" załącznika nr 7 "Metodyka referencyjna wykonywania okresowych pomiarów hałasu impulsowego w środowisku pochodzącego od instalacji lub urządzeń" rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody – poprzez oparcie ustaleń stanu faktycznego sprawy na wynikach pomiarów poziomu hałasu wykonanych niezgodnie z przepisami w/w aktu prawnego, w szczególności lokalizację punktów pomiarowych wyłącznie na granicy posesji przy ul. P.,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody w sposób dowolny, pomijając obowiązek lokalizacji punktów pomiarowych zarówno przy elewacji budynków, jak i na terenach otaczających budynki, w konsekwencji nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez odmowę ponowienia pomiarów dopuszczalnego poziomu hałasu przeprowadzonych w roku 2013, pomimo informacji pochodzącej od skarżącego o zastosowaniu mechanizmów tłumiących dźwięk dzwonów kościelnych, w wyniku których nie dochodzi do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu organów w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta jest – co do zasady – sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z zm.)). Zakres kognicji sądu określa art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie dopatrzył się uchybień i wad w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 115a ust. 1 i 3 u. p. o. ś. W przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. W decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład.

Dowód przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu został przeprowadzony w ramach czynności kontrolnych, przez legitymowany do tego podmiot – Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, poza postępowaniem administracyjnym. Wynik sprawozdania nr [...] z dnia 14 października 2013 r. dał zatem asumpt do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego (art. 115a ust. 5 u. p. o. ś.), mającego na celu ustalenie, czy zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 115a ust.1 u. p. o. ś. Pomiar, co do którego odnosi się sprawozdanie, jest jednym z wyraźnie wskazanych przez art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. środków dowodowych, mający być podstawą faktyczną wydanej decyzji. (Wyrok NSA z dnia 4 października 2016 r., II OSK 3250/14). Organem właściwym do wydania decyzji jest starosta (art. 378 ust. 1 u. p. o. ś.).

Po zainicjowaniu postępowania przed organem właściwym w sprawie pozostaje wyjaśnienie następujących elementów. Po pierwsze, czy w sprawie mamy do czynienia z zakładem oraz instalacją. Po drugie, ustalenie, czy dla obszaru objętego ochroną akustyczną sporządzony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jeśli nie, to zbadanie do jakiego rodzaju terenu może on być zakwalifikowany na podstawie jego faktycznego zagospodarowania i wykorzystania wraz z terenami sąsiednimi (art. 115 u. p. o. ś.). Po trzecie, ustalenie rodzaju terenu umożliwia dokonanie konfrontacji wykazanej pomiarem wielkości emisji z normami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W przypadku możliwości zaliczenia terenu do kilku rodzajów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 u. p. o. ś., dopuszczalne normy ustala się jak dla przeważającego rodzaju terenu. Ustalenie przez organ łącznego wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek obliguje do wydania decyzji określającej dopuszczalny poziom hałasu poza zakładem. Decyzja wydawana na podstawie art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. ma charakter związany.

Decyzja ta ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. Skarżąca podnosi, że przekroczenie dopuszczalnych norm powinno mieć charakter stały a nie incydentalny. Zarzut ten nie jest uzasadniony. Wystarczy jednorazowe przekroczenie normatywnego poziomu, aby mogła zostać wydana decyzja zgodnie z art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. w celu zabezpieczenia praw osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność podmiotu (wyrok NSA z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3250/14; wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 370/13; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 6/10; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 404/16). Niezależnie od powyższego pod wątpliwość poddać można uznanie przedmiotowej emisji za incydentalną w sytuacji, gdy dzwony kościelne biją przed każdą mszą. W świetle takiej wykładni art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. należy również podważyć zasadność zarzutu skarżącej czynionego organom, że nie przeprowadziły one ponownych pomiarów po uzyskaniu informacji o podjęciu przez zakład działań mających na celu tłumienie dźwięków dzwonów kościelnych. Już jednorazowe stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych norm zobligowało organ do wydania decyzji, przyporządkowującej konkretnemu zakładowi dopuszczalne poziomy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, które muszą zostać spełnione poza zakładem. Późniejsze zmiany emisji hałasu nie stanowią przesłanki wyłączającej możliwość dokonania przez organ autorytatywnej konkretyzacji obowiązku w tym zakresie. Ponadto po upływie określonego czasu wyniki pomiarów hałasu nie dezaktualizują się (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 6/10).

Sformułowany przez skarżącą zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na uznaniu dzwonów kościelnych za "instalację" w rozumieniu art. 3 pkt 6 u. p. o. ś. a kościoła za "zakład" w rozumieniu art. 3 pkt 48 u. p. o. ś. i w konsekwencji zastosowanie art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. jest chybiony. Wykładni tych pojęć dokonał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2016 r., (sygn. akt II OSK 3250/14), przesądzając, że parafia i dzwony stanowią odpowiednio zakład i instalację w rozumieniu wyżej wymienionych artykułów. Interpretacja tych pojęć wypływająca z wyroku NSA, jako dokonana w ramach tej samej sprawy, jest wiążąca zarówno dla organów ponownie ją rozpoznających, jak i dla rozstrzygającego zasadność skargi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a to na podstawie art. 153 p.p.s.a. Ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (tak przykładowo wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 972/16). Z art. 153 p.p.s.a. wynika zakaz dokonywania ocen prawnych sprzecznych z wykładnią poczynioną w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd nie podziela również zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca kwestionuje prawidłowość dokonanego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska pomiaru. Po pierwsze, wskazać należy, że sprawozdanie z wyniku kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Strona, która temu zaprzecza powinna tę okoliczność udowodnić a art. 76 § 3 k.p.a. nie wprowadza w tym zakresie ograniczenia środków dowodowych (wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1228/10). Jakkolwiek art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. ogranicza katalog dowodów na przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu (pomiary własne organu ochrony środowiska, pomiary wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiary podmiotu obowiązanego do ich przeprowadzenia), to brak wyliczenia środków dowodowych, za pomocą których można przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest przedmiotowe sprawozdanie. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym dowodu takiego nie przedstawiła. Po drugie, w skardze kwestionowana jest prawidłowość dokonanego pomiaru jako niezgodnego z Kryteriami lokalizacji punktów pomiarowych wskazanych w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, jako że punkt pomiarowy został zlokalizowany tylko w jednym miejscu. Zgodnie z przywołaną metodyką, punkty pomiarowe należy lokalizować na terenach objętych ochroną przed hałasem w ten sposób, aby przeprowadzone w nich pomiary pozwoliły na ustalenie miejsca o największym oddziaływaniu źródeł hałasu. W przypadku ustalenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w jednym z tych punktów, dokonanie pomiarów w punktach pozostałych sytuacji tej już nie zmieni. Ustalenie bowiem, że w pozostałych punktach przekroczenia takie nie występują, nie zmienia w żaden sposób faktu, że dopuszczalny poziom hałasu został przekroczony. (tak: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 915/17).

Nie jest kwestią sporną, iż organ prawidłowo zakwalifikował objęty ochroną przed hałasem teren jako zajęty w przeważającej mierze pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i ustalił w związku z tym dla zakładu dopuszczalny poziom emisji hałasu na poziomie 50 dB w porze dnia zgodnie z rozporządzeniem z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Organy wykonały wytyczne wynikające z wyroku NSA z dnia 4 października 2016 r. (sygn. akt II OSK 3250/14) oraz wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wr 787/16) co do oceny prawnej możliwości określenia w decyzji wydanej na podstawie art. 115a ust. 1 u. p. o. ś. dopuszczalnych poziomów hałasu w przypadku stwierdzenia ich przekroczenia jedynie w porze dnia. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego – czasookresu przeprowadzenia pomiaru hałasu oraz godzin używania dzwonów, organy prawidłowo ustaliły dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła na poziomie LAeq D = 50 dB w porze dnia (600 – 2200).

Wobec powyższego, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. są zgodne z prawem, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.