Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz radcy prawnego A.Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Przedmiotem skargi wniesionej przez K.Z. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2019 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

K.Z. zwróciła się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku wskazała, że od 1970 r. pracowała w Przedsiębiorstwie [...] w [...] i w tym czasie organizowała spotkania z grupami pracowników przedsiębiorstwa w prywatnych mieszkaniach. Podczas tych spotkań przedstawiała zebranym swoje antykomunistyczne poglądy. Wnioskodawczyni wskazała, że z powodu jej postawy stosowano wobec niej represje w zakładzie pracy, w tym przeniesiono ją na gorsze stanowisko, pomijano przy przyznawaniu nagród i awansów. W 1980 r. wnioskodawczym została wybrana na przewodniczącą KZ "S." w zakładzie pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego była rozpracowywana przez Służbę Bezpieczeństwa, która ją obserwowała, przeprowadzała wywiady dotyczące jej osoby oraz rewizje w jej domu, w domu jej rodziców i w miejscu pracy. W wyniku działań milicji i organów bezpieczeństwa państwa doznała rozstroju nerwowego. Wnioskodawczyni podniosła, że została zwolniona z pracy i pozbawiona możliwości wykonywania zawodu, a także zmuszona do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Na potwierdzenie podnoszonych okoliczności przedłożyła w toku postępowania kopie dokumentów przechowywanych w aktach Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji [...] (42 karty), wydruki z Biuletynu Informacji Publicznej IPN KŚZpNP dotyczące jej rozpracowywania przez organy bezpieczeństwa PRL, oświadczenia świadków W.D. i M.S. oraz decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] października 2017 r., w której stwierdzono, że K.Z. nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, oraz nie zachowały się w archiwach IPN dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 690 – dalej jako ustawa) odmówił potwierdzenia K.Z. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wskazując, że na podstawie oświadczeń strony oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie udało się potwierdzić, aby strona przez co najmniej 12 miesięcy (z wyłączeniem okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od [...] sierpnia 1980 r. do [...] grudnia 1981 r.) prowadziła w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z takimi strukturami, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. przedstawione przez stronę okoliczności nie są okolicznościami zawartymi w ustawie o kombatantach. Jednocześnie organ I instancji nie zanegował tragicznej sytuacji strony naznaczonej cierpieniem, jednak nie znalazł podstaw do wydania decyzji o przyznaniu przedmiotowych uprawnień.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy K.Z. nie zgodziła się z wydaną decyzją, załączając dodatkowo oświadczenia W.W., I.Z. oraz zaświadczenia lekarskie z [...] maja 1982 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., Nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r.

W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych stwierdził, że brak było podstaw do uznania, że K.Z. była członkiem struktur organizacyjnych, do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną, co jest warunkiem koniecznym dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu ww. ustawy. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która spełnia łącznie następujące przesłanki:

wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenia działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

przeprowadzenia działań w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.;

wystąpienia określonych enumeratywnie w ustawie skutków dla strony postępowania wymienionych w art. 3 pkt 1-4 ustawy.

W przedmiotowej sprawie strona na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła okoliczności związanych z działalnością antykomunistyczną w jakichkolwiek strukturach konspiracyjnych w okresie 1956- 1989 r., do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną, co jest wymagane dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu ustawy. Ponadto nie doszło do udowodnienia, że strona w okresie od wprowadzenia stanu wojennego w dniu 13 grudnia 1981 r. prowadziła nielegalną, konspiracyjną działalność w strukturach zorganizowanych wraz z działaczami dawnej "S." przez okres co najmniej 12 miesięcy, która polegałaby na dążeniu do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Natomiast głoszenie swoich poglądów samo w sobie nie może być, zdaniem organu utożsamiane z prowadzeniem przez stronę działalności antykomunistycznej, bez jednoczesnego wskazania faktycznie podjętych inicjatyw przeciwko ustrojowi.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. K.Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowną analizę materiału dowodowego i weryfikację opisanych faktów i zdarzeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego - kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 w zw. z art. 180 § 1 k.p.a., przez ich niezastosowanie i odstąpienie od podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całości materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym - naruszenia nakazu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, tj. odstąpienie od weryfikacji, czy odejście z pracy i działania skarżącej pozostają w związku przyczynowo-skutkowym, co miało wpływ na wynik sprawy tj. wydanie decyzji odmawiającej skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie skarżącej organ w obu postępowaniach powinien był w sposób pełny i jasny przeprowadzić postępowanie dowodowe i wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, w tym również te przemawiające na korzyść strony, natomiast organ uwzględnił jedynie okoliczności przemawiające na niekorzyść skarżącej i zupełnie pominął okoliczności wskazujące na zasadność złożonego przez nią wniosku. Angażowanie się w działalność antykomunistyczną mogło w latach 80-tych przybierać różne formy, zaś pojęcie udziału w wystąpieniu wolnościowym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych to także szereg działań o charakterze organizacyjnym, przygotowawczym. Organ zupełnie nie odniósł się do większości z przedstawionych przez skarżącą informacji o podejmowanych przez nią działaniach i ich wpływu na jej odejście z pracy, nie pogłębił zagadnienia faktycznej przyczyny zwolnienia skarżącej;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 w zw. z art. 180 § 1 k.p.a. przez odstąpienie od weryfikacji, czy działania podjęte przez SB wobec skarżącej wypełniają przesłankę z art. 3 pkt 3 lit. a i b ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała we wniosku, że w latach 80-tych ubiegłego wieku była działaczem związku S. W ramach tej współpracy organizacyjnej rozprowadzała biuletyny, ulotki, prasę podziemną oraz organizowała zebrania w kaplicy w kościele przy parafii [...]. Organizowała spotkania z grupami pracowników przedsiębiorstwa w prywatnych mieszkaniach. Z tego powodu była objęta inwigilacją Służby Bezpieczeństwa. Co najmniej 5 razy skarżąca była straszona przez SB. Również córka skarżącej była wzywana na komendę milicji i straszona. Podobnie teściowie skarżącej. W domu teściów i skarżącej były rewizje. W wyniku tych działań skarżąca doznała rozstroju zdrowia. Na dowód skarżąca złożyła stosowne oświadczenia W.W., I.Z. oraz zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Organ nie pogłębił postępowania dowodowego w zakresie okoliczności doznania przez skarżącą rozstroju zdrowia oraz legalności działania SB i możliwości popełnienia na szkodę skarżącej wykroczenia lub przestępstwa. Organ przy podejmowaniu decyzji nie odniósł się do oświadczenia skarżącej, jak i nie wyjaśnił dlaczego nie wziął pod uwagę oświadczeń świadków. Organ nie wyjaśnił okoliczności podnoszonych przez skarżącą przez samodzielne przesłuchanie świadków;

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 w zw. z art. 180 § 1 k.p.a. przez przyznanie decydującego waloru dowodowego uchwale wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych przy jednoczesnym zlekceważeniu dowodów zgłoszonych przez skarżącą. Według skarżącej uchwała wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych stanowi wyłącznie materiał pomocniczy, nie przesądzający o kierunku rozstrzygnięcia organu. Tymczasem organ nie tylko poczynił ustalenia na podstawie treści rozmowy nie utrwalonej w jakiejkolwiek zmaterializowanej postaci nie będącej wynikiem własnego postępowania, ale jednocześnie wyprowadził niekorzystne dla skarżącej wnioski z tejże rozmowy. Tym samym skarżąca uważa, że taka uchwała pozbawiona jest waloru mocy dowodowej;

4) art. 11 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu skarżącej przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy w zakresie odmowy potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. W ocenie skarżącej organ nie odniósł się do oświadczenia skarżącej, że w pracy podejmowała działania opozycyjne wśród pracowników, przez co była pomijana przy przyznawaniu nagród i awansów, przeniesiono ją na gorsze stanowisko, ale przede wszystkim że była pozbawiona możliwości wykonywania zawodu, bowiem zmuszono ją do wcześniejszego przejścia na emeryturę;

5) art. 2 ust. 1 ustawy, przez błędną jego wykładnię polegającą na tym, że organ przyjął, iż dla spełnienia warunku z art. 2 ust. 1 ww. ustawy konieczne jest bycie członkiem struktur organizacyjnych, do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną podczas gdy przepis ustawy wskazuje że wystarczająca jest współpraca z takimi strukturami. Skarżąca wskazała we wniosku, że w latach 80 ubiegłego wieku była działaczem związku S. W ramach tej współpracy organizacyjnej rozprowadzała biuletyny, ulotki, prasę podziemną oraz organizowała zebrania w kaplicy w kościele przy parafii [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2019.2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiającą skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz.U.2018.690, dalej jako ustawa).

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 ustawy).

Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych, w myśl art. 3 powołanej ustawy, jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

W świetle powołanych przepisów wskazać należy, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy. Status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 tej ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych.

Okoliczności wskazywane przez skarżącą zarówno we wniosku, w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania, jak i w skardze, nie wskazują na prowadzenie przez nią działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy bądź doznanie represji wymienionych enumeratywnie w art. 3 ustawy.

Taką okolicznością z pewnością nie jest powoływane przez skarżącą rozwiązanie z nią umowy o pracę w związku z przejściem na wcześniejszą emeryturę. Zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. d ustawy rozwiązanie umowy o pracę uzasadniać może przyznanie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych tylko wówczas, gdy nastąpiło w związku z braniem udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przepisu tego nie da się zinterpretować w ten sposób by mógł mieć zastosowanie do sytuacji rozwiązania umowy o pracę w związku z przejściem na wcześniejszą emeryturę. W związku z tym Sąd podziela ocenę Szefa Urzędu, że rozwiązanie umowy o pracę ze skarżącą nie mogło być uznane za spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy.

Zdaniem Sądu prawidłowe było również stanowisko organu, o braku podstaw do uznania skarżącej za działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy. Podkreślić należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy warunkiem przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej jest stwierdzenie prowadzenia działalności przez co najmniej 12 miesięcy w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających stwierdzić, że po 13 grudnia 1981 r. prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu tego przepis ustawy, a więc w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. W szczególności nie ma dowodów, że opisywane przez nią działania, a więc rozprowadzanie biuletynów, ulotek, prasy podziemnej oraz organizowanie zebrań w kaplicy w kościele przy parafii [...] w [...] były podejmowane w ramach działających w stanie wojennym zorganizowanych struktur. Udokumentowana przez skarżącą działalność i pełnienie funkcji w NSZZ "S." dotyczyły okresu przed 13 grudnia 1981 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi, sprecyzowanych w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r., należy stwierdzić, że wszelkie inne okoliczności, na które powołuje się skarżąca nie stanowią przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy. Opisywane przez skarżącą sytuacje nie są objęte brzmieniem tych przepisów. Ponownie podkreślić należy, że zgodnie z art. 5 ustawy organ potwierdza status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 lub art. 3 ustawy. Przepisy ustawy w sposób ścisły określają zasady potwierdzania tego statusu, nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organ administracji jest związany ich treścią i nie może odstąpić od ich stosowania, biorąc pod uwagę inne przyczyny niż w przepisach ustawy przewidziane. Tylko te zdarzenia, które zostały wymienione w cytowanych przepisach, mogą spowodować uznanie, że dana osoba była działaczem opozycji antykomunistycznej lub była represjonowana z przyczyn politycznych. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych - żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., II SA/Ke 540/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., II SA/Po 742/16).

Reasumując należy stwierdzić, iż dokonane przez organ ustalenia faktyczne, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, zgromadzonym z czynnym udziałem skarżącej. Tym samym nie doszło do zarzucanego naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. Wobec jednoznacznego brzmienia przytoczonych wyżej przepisów art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy, okoliczności na które skarżąca się powołuje, nie mogły skutkować przyznaniem jej żądanego statusu działacza opozycji antykomunistycznej, albowiem nie zostały ujęte w przepisach ustawy. Poczucie osobistej krzywdy i związane z tym problemy zdrowotne, nie zostały uznane przez ustawodawcę za wystarczającą przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu.

Z tych wszystkich względów, wobec braku naruszenia przez organ prawa materialnego lub procesowego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).