Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. K. i A. S. na uchwałę Nr CXXX/3608/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 marca 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Żabiniec" I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do działki nr [...] obręb ewidencyjny [...] II. zasądza od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz K. K. i A. S. kwotę 780 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

K. K. i A. S. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 20 marca 2024 r. nr CXXX/3608/24 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. w części dotyczącej działki ewidencyjnej numer [...], obręb ewidencyjny [...], położonej przy ulicy [...] w K., o łącznej powierzchni 0,0498 ha, dla której Sąd Rejonowy dla K.- P. w K., IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer [...], tj. w części opisowej i graficznej, w jakiej wyżej wymieniona działka ewidencyjna objęta została w w/w MPZP terenem oznaczonym jako MN.2., tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:

1/ art. 6 ustęp 1 i 2 w zw. art. 4 ustęp 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na przekroczeniu granic przysługującego Radzie Miasta Krakowa władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień skarżących, związanych z prawem własności ich nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjnej numer [...], a to wobec ustalenia dla wskazanej nieruchomości oznaczenia MN.2, tj. terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną, co automatycznie ogranicza rozbudowę istniejącego budynku na nieruchomości skarżących pod względem wysokości do 9 metrów, w sytuacji, gdy dla nieruchomości bezpośrednio przylegających (ten sam ciąg budynków – zabudowa pierzejowa - działki numer [...], [...], [...]) do nieruchomości skarżących, ustalono przeznaczenie MWi.4 i MWi.5, tj. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej istniejącej o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę wielorodzinną istniejącą, co umożliwia rozbudowę tych budynków pod względem wysokości do 15 m, choć w aktualnie obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa (uchwała Rady Miasta Krakowa Nr Xll/87/03 z dnia 16 kwietnia 2003 r. zmieniona uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr XCIII/1256/10 z dnia 3 marca 2010 r. zmieniona uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr CXII/1700/14 z dnia 9 lipca 2014 r.), nieruchomość skarżących, jak i nieruchomości z nią graniczące objęte są tym samym symbolem (MN), a w szczególnych regulacjach wskazanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa odnoszących się do jednostki nr [...], na której terenie znajduje się nieruchomość skarżących, tj. działka ewidencyjna numer [...], w ramach kierunków zmian w strukturze przestrzennej dla tej Jednostki zredagowano, że "istniejąca zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna do utrzymania i uzupełnienia, z możliwością przekształcenia w zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną niskiej intensywności, z dopuszczeniem usług na poziomie lokalnym i ponadlokalnym,

2/ art. 140 Kodeksu cywilnego polegającego na nieuprawnionym, znacznym ograniczeniu współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjnej numer [...], w możliwości korzystania z należącej do nich nieruchomości, a to wobec braku możliwości korzystania z prawa własności w zakresie, w jakim mogą korzystać pozostali właściciele nieruchomości przyległych;

3/ art. 21 ustęp 1 w związku z art. 31 ustęp 3 w związku z art. 64 ustęp 3 Konstytucji Rzeczpospolitej poprzez nadmierna i nieuzasadniona ingerencję w chronione konstytucyjnie prawo własności nieruchomości, wobec naruszenia korzystania z należącej do skarżących nieruchomości, w przypadku gdy ograniczenie to nie znajduje odzwierciedlenia w konstytucyjnych przesłankach, jakimi są konieczność zapewnienia w demokratycznym państwie prawa bezpieczeństwa, porządku publicznego, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób;

4/ art. 6 ustęp 1 i 2 w zw. art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na przekroczeniu granic przysługującego Radzie Miasta Krakowa władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień skarżących, związanych z prawem własności ich nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjnej numer [...], a to wobec ustalenia dla wskazanej nieruchomości oznaczenia MN.2, tj. terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną, w sytuacji, gdy po pierwsze budynek posadowiony na wskazanej nieruchomości o numerze [...] ma wysokość zabudowy 12,68 m2, i jest trzykondygnacyjny, po drugie w tym budynku w lokalu na parterze od 1 listopada 1991 roku do dnia 1 grudnia 2023 roku swoją działalność gospodarcza prowadził ojciec skarżących, zaś w szczególnych regulacjach aktualnie obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa (uchwała Rady Miasta Krakowa Nr XII/87/03 z dnia 16 kwietnia 2003 r. zmieniona uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr XCII1/1256/10 z dnia 3 marca 2010 r. zmieniona uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr CXII/1700/14 z dnia 9 lipca 2014 r.), odnoszących się do jednostki nr [...]., na której terenie znajduje się nieruchomość skarżących, tj. działka ewidencyjnej numer [...], w ramach kierunków zmian w strukturze przestrzennej dla tej jednostki zredagowano, że "istniejąca zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna do utrzymania i uzupełnienia, z możliwością przekształcenia w zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną niskiej intensywności, z dopuszczeniem usług na poziomie lokalnym i ponadlokalnym", co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia fundamentalnego prawa materialnego, a to art. 21 ustęp 1 w związku z art. 31 ustęp 3 w związku z art. 64 ustęp 3 Konstytucji Rzeczpospolitej, przez nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w chronione konstytucyjnie prawo własności nieruchomości, poprzez naruszenie korzystania z należącej do skarżących nieruchomości, w przypadku gdy ograniczenie to nie znajduje odzwierciedlenia w konstytucyjnych przesłankach, jakimi są konieczność zapewnienia w demokratycznym państwie prawa bezpieczeństwa, porządku publicznego, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób;

5/ art. 1 ustęp 2 punkty 1, 1a, 2, 6, i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez brak uwzględnienia w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. " odnośnie do nieruchomości skarżących ustawowych wymagań dotyczących zachowania ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i urbanistycznych, jak również walorów ekonomicznych przestrzeni oraz prawa własności, ponieważ wobec stanu faktycznego budynku położonego na nieruchomości skarżących, tj. jego wysokości ponad 12 m oraz znajdującego się w nim lokalu użytkowanego, a także wobec szczególnych regulacji aktualnie obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa odnoszących się do jednostki nr [...], działka ewidencyjna numer [...], obręb ewidencyjny [...], położona przy ulicy [...] w K., o łącznej powierzchni 0,0498 ha, winna zostać w miejscowym planie objęta terenem oznaczonym co najmniej jako MWn/U.1 - MWn/U.4, ti. tereny zabudowy mieszkaniowe! wielorodzinnej niskiej intensywności lub zabudowy usługowej, nie zaś jako MN.2., tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną;

6/ art. 20 ustęp 1 w zw. z art. 9 ustęp 4 w zw. z art. 17 punktem 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 marca 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z § 12 ustęp 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. ", którego ustalenia w zakresie zasad zagospodarowania nieruchomości należących do skarżących naruszają ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa, gdzie w szczególnych regulacjach wskazanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa odnoszących się do jednostki nr [...], na której terenie znajduje się nieruchomość skarżących, tj. działka ewidencyjna numer [...], w ramach kierunków zmian w strukturze przestrzennej dla tej jednostki zredagowano, że "istniejąca zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna do utrzymania i uzupełnienia, z możliwością przekształcenia w zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną niskiej intensywności, z dopuszczeniem usług na poziomie lokalnym i ponadlokalnym", co wobec stanu faktycznego budynku położonego na nieruchomości, tj. jego wysokości ponad 12 m oraz znajdującego się w nim lokalu użytkowanego, wymagało, aby działka ewidencyjna numer [...]. obręb ewidencyjny [...], położona przy ulicy [...] w K., o łącznej powierzchni 0,0498 ha, objęta została w w/w MPZP terenem oznaczonym co najmniej jako MWn/U.1 - MWn/U.4, ti. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności lub zabudowy usługowej, nie zaś jako MN.2. tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną.

W uzasadnieniu wskazano, że Rada Miasta Krakowa uchwałą numer CXXX/3608/24 z dnia 20 marca 2024 roku odnośnie do nieruchomości skarżących składającej się z działki ewidencyjnej numer [...] ustaliła jej planistyczne przeznaczenie jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną - oznaczenie w w/w MPZP symbolem MN.2. Powyższe spowodowało, że wysokość budynku na nieruchomości skarżących winna mieć najwyżej 9 m, co więcej, w tym budynku mogłyby się znajdować jedynie dwa lokale, i to wyłącznie o przeznaczeniu na cele mieszkaniowe. Przyjęcie wskazanego oznaczenia w zaskarżonej uchwale dla nieruchomości skarżących spowodowało, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. " ograniczył możliwość zabudowy przedmiotowej nieruchomości poniżej wysokości stojącego na niej od paru lat budynku, który mierzy 12,68 metrów wysokości. Nadto Rada Miasta Krakowa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. " dla nieruchomości bezpośrednio przylegających, do nieruchomości skarżonych, ten sam ciąg budynków - zabudowa pierzejowa, działki ewidencyjne numer [...], [...], [...], położonych w jednej linii przy ulicy Z. ustaliła przeznaczenie MWi.4 i MWi.5. ti. Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej istniejącej o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę, co umożliwia rozbudowę tych budynków pod względem wysokości do 15 m. Przy tym należy mieć także na uwadze, że w toku procedury planistycznej aż do ponownego wyłożenia w/w MPZP nieruchomość skarżących miała ustalone przeznaczenie MWn/MN.5, tj. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Oznacza to, że sam przebieg procedury planistycznej w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. " wskazuje, iż dla nieruchomości skarżących Rada Miasta Krakowa dopuszczała przeznaczenie w planie na tereny MWn/Mn, tj. tereny zabudowy jednorodzinnej lub wielorodzinnej niskiej intensywności, o czym świadczy chociażby I oraz II wyłożenie przedmiotowego mpzp. Co więcej, w budynku na nieruchomości skarżących od lat 90. była prowadzona działalność gospodarcza. Budynek obecnie składa się z trzech wyodrębnionych lokali, w tym jednego usługowego, i ma potencjał na wyodrębnienia ponad 5 lokali, bowiem jego obecna powierzchnia to ponad 350 m2. Tym samym w ocenie skarżących ich nieruchomość winna zostać w w/w MPZP objęta terenem oznaczonym co najmniej jako MWn/U.1 - MWn/U.4, ti. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności lub zabudowy usługowej, nie zaś jako MN.2., tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną. Takie oznaczenie byłoby jak najbardziej zgodne z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa, a także ze stanem faktycznym zastanym na nieruchomości skarżących. Mając powyższe na uwadze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej dotyczącej działki ewidencyjnej numer [...].

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej oddalenie. Organ podniósł, że zgodnie z zapisami studium gminnego w brzmieniu ustalonym uchwałą Nr CXII/1700/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2014 roku teren działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] w K. zlokalizowany był (jest) w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonym symbolem MN, z dopuszczeniem parametru wysokości zabudowy do 9 metrów. Dla tej kategorii terenów dokument Studium wyznacza następujące funkcje: funkcja podstawowa - zabudowa jednorodzinna (realizowana jako budynki mieszkalne jednorodzinne lub ich zespoły, w których wydzielono do dwóch lokali mieszkalnych lub lokal mieszkalny oraz lokal użytkowy o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku; wraz z niezbędnymi towarzyszącymi obiektami budowlanymi (m.in. parkingi, garaże, budynki gospodarcze) oraz z zielenią towarzyszącą zabudowie (w tym realizowaną jako ogrody przydomowe). Funkcja dopuszczalna - usługi inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, pozostałe usługi inwestycji celu publicznego, usługi: kultury, nauki, oświaty i wychowania, usługi sportu i rekreacji, usługi handlu detalicznego, usługi pozostałe, zieleń urządzona i nieurządzona m.in. w formie parków, skwerów, zieleńców, parków rzecznych, lasów, zieleni izolacyjnej. W opinii organu przytoczone powyżej zapisy studium w porównaniu z ustaleniami skarżonego planu miejscowego jednoznacznie dowodzą zgodności ustaleń planu miejscowego ze studium w zakresie nieruchomości, której dotyczy skarga. Organ wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest w północnej części skarżonego planu miejscowego bezpośrednio przy ul. Z. (teren KDL3). W dalszym sąsiedztwie nieruchomości przebiega droga krajowa nr [...] (ul. O.; teren KDGP.1) od której oddzielona jest korytem rzeki B. wraz z przyległym do niej zielenią nadrzeczną. Działka zlokalizowana jest w pasie zabudowy jednorodzinnej z częściową zabudową pierzejową o gabarytach zabudowy wielorodzinnej. W toku procedury planistycznej obszar ten był przedmiotem intensywnej partycypacji społecznej, co znalazło wyraz w postaci wniosków, uwag oraz przeprowadzonych dyskusjach publicznych. W ramach tego etapu procesu planistycznego reprezentowane były różnorakie interesy. Prezydent Miasta Krakowa rozpatrzył wnioski oraz uwagi pozostając przychylny ich treściom w kwestii omawianego terenu i tym samym następująco modyfikował projekt planu, a mianowicie: W czasie pierwszego i drugigo wyłożenia: wyznaczono teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności lub zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MWn/MN), mający na celu ujednolicenie charakteru zabudowy i jej gabarytów w całym przedmiotowym obszarze, jednocześnie chroniąc i dopuszczając istniejącej zabudowy jednorodzinnej. Zabieg ten był możliwy na podstawie poniższego zapisu Studium: Tom III1.2.4 "Granice pomiędzy terenami inwestycyjnymi, o głównych kierunkach zagospodarowania pod zabudowę mieszkaniową (MN, MNW, MW), usługowomieszkaniową (UM), usługi (U, UH), przemysł i usługi (PU) oraz infrastrukturę techniczną (IT) i tereny cmentarzy (ZC) mogą ulegać wzajemnemu przesunięciu, niemniej zmiany w ten sposób wprowadzane, nie mogą powodować przyrostu poszczególnych terenów o więcej niż 20 % powierzchni wyznaczonego na rysunku studium terenu o danej funkcji". W trzecim wyłożeniu, w wyniku licznych uwag, które wpłynęły w czasie drugiego wyłożenia do publicznego wglądu dostosowano przeznaczenia całej przedmiotowej enklawy do pełnej zgodności z przeznaczeniem wyznaczonym w studium (teren MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), decydując tym samym o zachowaniu zabudowy zgodnej z kierunkiem wnioskowanym przez mieszkańców w Studium oraz w czasie przedmiotowego wyłożenia do publicznego wglądy. W piatym wyłożeniu, w wyniku rozpatrzenia uwag z trzeciego wyłożenia do publicznego wglądu zgodnie z wolą mieszkańców wyznaczono treny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności. Jednakże rozpatrując uwagi zdecydowano o przeznaczeniu jedynie konkretnych nieruchomości, na których zlokalizowane były budynki z co najmniej 3 lokalach według Ewidencji Gruntów i Budynków. Było to możliwe na podstawie poniższego zapisu Studium: Tom III 1.2.9 "Dla terenów legalnie zabudowanych obiektami budowlanymi, o funkcji innej niż wskazana dla poszczególnych terenów w wyodrębnionych strukturalnych jednostkach urbanistycznych, ustala się w planach miejscowych przeznaczenie zgodne bądź z ustaloną w studium funkcją terenu bądź zgodne z dotychczasowym sposobem wykorzystania terenu Przeznaczenie nieruchomości strony skarżącej zostało wyznaczone zgodnie ze studium (teren MN.2) oraz faktycznym zagospodarowaniem w postaci domu jednorodzinnego (Ewidencja Gruntów i Budynków). Jest zgodne z ogółem wniosków i uwag złożonych do projektu planu w czasie całej procedury planistycznej. W kontekście powyższych wyjaśnień podkreślenia wymaga, że w przeciwieństwie do właścicieli zabudowań sąsiednich, do których to Skarżące porównują swoją nieruchomość, nie brały one odpowiednio aktywnego udziału w procedurze planistycznej, a to: składania wniosków, czterech wyłożeń do publicznego wglądu, w tym dyskusji publicznych, z wyjątkiem ostatniego - czwartego - już częściowego wyłożenia do publicznego wglądu, w czasie którego strona złożyła uwagę. Zdaniem organu, pełnomocnik skarżących błędnie wywodzi, że teren zabudowy jednorodzinnej (teren MN) jest znaczącym ograniczeniem w możliwości korzystania z nieruchomości w stosunku do zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej istniejącej (teren MWi), gdyż zgodnie z ustaleniami szczegółowymi teren MN dopuszcza lokalizację nowej zabudowy w przeciwieństwie do terenu MWi. Dodatkowo strona skarżąca niezasadnie stwierdza, iż w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej nie ma możliwości lokalizacji lokalu usługowego. Podnieść należy, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ze względy na ogólny charakter społeczno-ekonomiczno-inwestycyjny nie konkretyzuje rozwiązań w odniesieniu do pojedynczych nieruchomości, lecz do całego obszaru, a niekiedy oddziałuje poza jego granicami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważy, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności uchwały Rady Miasta Krakowa w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ż. . Skarżący, domagają się stwierdzenia jego nieważności w części, dotyczącej działki nr [...], której są współwłaścicielami. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie władztwa planistycznego. W skardze podniesiono, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest trzykondygnacyjnym domem o powierzchni 350 m2, i wysokości 12,68 m., w którym są trzy wyodrębnione lokale w tym jeden użytkowy, w którym ojciec skarżących prowadził działalność gospodarczą. Zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa umożliwiają przeznaczenie tej działki pod zabudowę wielorodzinna niskiej intensywności (takie też przeznaczenie działka miała w początkowej fazie procedury uchwalania planu miejscowego). Przeznaczenie jej w skarżonym planie pod zabudowę jednorodzinna MN.2, uniemożliwia wydzielenie większej ilości lokali mieszkalnych oraz prowadzenie usług a także nadbudowę istniejącego budynku, gdyż maksymalna wysokość zabudowy jednorodzinnej obszarze MN.2, to 9 m. W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z kolei przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) stanowi, iż istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepisy te determinują legitymację skargową, a także zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do nieruchomości objętej zapisami planu miejscowego. W konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego.

W tym kontekście trzeba też dostrzegać różnicę między naruszeniem interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego, stanowiącym podstawę legitymacji skargowej, a podstawą do uwzględnienia skargi, w szczególności zaś stwierdzenia nieważności uchwały. Podstawą uwzględnienia skargi może być wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. W konsekwencji naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi. Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić tylko w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa: istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania oraz naruszenia właściwości organów jeżeli uchybienia te naruszają interes prawny skarżącego.

Skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości położonej w obszarze zaskarżonego planu miejscowego mają legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały w zakresie zasad i trybu sporządzania planu oraz w zakresie ustaleń dotyczących tej nieruchomości. Ustalenia planu kształtują i zarazem ograniczają sposób wykonywania przysługującego skarżącym prawa, wobec czego przesłanka wspomnianej legitymacji w postaci naruszenia interesu prawnego skarżących jest w sposób niebudzący wątpliwości spełniona. Zakres możliwości realizowania tego prawa, determinuje przy tym interes prawny strony skarżącej oraz naruszenie tego interesu.

W ocenie sądu Rada Gminy Krakowa uchwalając przedmiotową uchwałę w obszarze działki nr [...] przekroczyła granice przysługującego jej władztwa planistycznego. Na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczalna wprawdzie jest ingerencja gminy w prawo własności przysługujące innym podmiotom, jednak uprawnienie to podlegać będzie różnym obostrzeniom z uwagi przede wszystkim na konstytucyjny charakter ochrony tego prawa (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Ingerencja w sferę prawa własności, pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych w przepisach celów dla osiągnięcia, których ustanawia się określone ograniczenia. Wprowadzenie, zatem ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wymaga, aby były one wprowadzane dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Gmina w tym zakresie, dysponując zespołem uprawnień, doktrynalnie określanym władztwem planistycznym, nie może jednak ich nadużywać. Prawnie wadliwymi będę, bowiem nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które są wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień tj. regulacji wprowadzanych arbitralnie, bez uzasadnionych wyższymi celami potrzeb (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. II OSK 456/04). Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, postanowienia miejscowych planów powinny być realistyczne tj. możliwe do zrealizowania i nie ograniczające nadmiernie chronionych konstytucyjnie praw obywateli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 83/10). Z tego też względu, ingerencja w prawo własności osób, których nieruchomość pozostaje w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych, co ma szczególne znaczenie w przypadku ich kolizji. Każde zaś ograniczenie prawa własności winno znaleźć swoje uzasadnienie w wyważeniu wartości tych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. II OSK 1665/12). Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r. II OSK 224/17 skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja musi także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerując w prawo własności organy planistyczne gminy muszą wskazać, jakie to wartości (cele) są na tyle istotne (ważnie społecznie), aby uzasadniały ograniczenie prawa własności podmiotu prywatnego. Ingerencja w sferę własności musi pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r. II OSK 1708/09).

W ocenie sądu organ nie wykazał, że ograniczenie prawa własności skarżących przez przeznaczenie ich działki pod zabudowę jednorodzinną MN.2 pozostaje w zgodności z zasadami, do poszanowania których organ był obowiązany, zgodnie z zasadami o których mowa wyżej. Jak stanowi § 18 skarżonego planu - Wyznacza się Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczone symbolami MN.1- MN.12, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną. W zakresie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy, ustala możliwość realizacji zabudowy jednorodzinnej jako zabudowę wolnostojącą, bliźniaczą lub szeregową, minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 60%, wskaźnik intensywności zabudowy: 0,01-1,2 oraz maksymalną wysokość zabudowy: 9 m.

Tymczasem nieruchomość skarżących – działka nr [...] zabudowana jest domem, którego wysokość (12,68 cm,) o ponad 3 m. przekracza wielkość (maksymalną wysokość zabudowy) przewidzianą w planie dla obszaru MN.2 i który z definicji zakwalifikować należało jako dom w zabudowie wielorodzinnej. Jak wskazują bowiem skarżący (czemu nie przeczy organ) przedmiotowy budynek ma wyodrębnione trzylokale w tym jeden użytkowy (str 10 skargi). Zgodnie z definicją zamieszczoną w art 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418). budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z definicji zatem dom zlokalizowany na działce nr [...] to dom w zabudowie wielorodzinnej, jako budynek, w którym wydzielono dwa lokale mieszkalne i jeden usługowy. Organ nie wyjaśnia dlaczego zabudowa na działkach sąsiednich (zabudowa pierzejowa), bezpośrednio przylegających do działki nr [...] ma przeznaczenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej istniejącej, a działka skarżących, mimo że z definicji zabudowana jest domem wielorodzinnym uzyskała przeznaczenie zabudowy jednorodzinnej i to z parametrami (przynajmniej wysokości zabudowy) niedostosowanymi do stanu istniejącego, wykluczającymi np., możliwość nadbudowy istniejącego obiektu.

Jak podaje sam organ w odpowiedzi na skargę, nieruchomość skarżących (podobnie jak nieruchomości sąsiednie) zgodnie ze studium mogły uzyskać przeznaczenia zabudowy wielorodzinnej o niskiej intensywności. Dlaczego zatem działka skarżących takiego przeznaczenia nie otrzymała, mimo, że sąsiednie działki mają przeznaczenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej istniejącej, które to przeznaczenie daje dużo większe możliwości inwestycyjne. W ocenie sądu takie różnicowanie przeznaczenia działek bezpośrednio sąsiadujących – jak mowa wyżej w zabudowie pierzejowej, bez wyraźniej logicznej argumentacji uzasadniającej to zróżnicowanie, nosi cechy dyskryminacyjne i w państwie prawa nie powinno być tolerowane.

Organ nie wyjaśnił także, dlaczego w projekcie planu, (przy pierwszym i drugim wyłożeniu) nieruchomość skarżących miała przeznaczenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o niskiej intensywności, by finalnie uzyskać przeznaczenie zabudowy jednorodzinnej. Jak wynika z art 17 pkt 9 oraz pkt 13 wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po dokonaniu zmian projektu planu w wyniku uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień, następnych zmian dokonuje w wyniku konsultacji społecznych tj. po uwzględnienia zgłoszonych uwag przy kolejnych wyłożeniach projektu planu. Skarżący, właściciele działki nr [...] nie wnosili uwag do projektu planu, w którym ich nieruchomość miała przeznaczenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o niskiej intensywności tj. zgodny z ich wolą. Organ wskazuje, że obszar objęty zapisami planu, był przedmiotem intensywnej partycypacji społecznej, co znalazło wyraz w postaci wniosków, uwag oraz przeprowadzonych dyskusjach publicznych. Organ nie wyjaśnia jednak, jakie lub czyje uwagi i interesy wpłynęły, na zmianę projektu planu, przez zastąpienie przeznaczenia działki skarżących - obszaru zabudowy wielorodzinnej w obszar zabudowy jednorodzinnej. Argumentacja organu jest tu w ocenie sądu dalece niewystarczające, by uznać, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania planu.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzeczono w pkt I wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.