Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 1 lutego 2022 r. nr IFXIV.7840.2.60.2021 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.

Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia 8 października 2021 roku, znak [...], wydanym na podstawie art. 152 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z poźn. zm. – dalej p.b.), po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika R. W. (dalej: strona, skarżący), postanowił odmówić wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta B. z dnia 25 czerwca 2021 r.; nr [...], w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę siedemnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej (w dwóch zespołach) oraz infrastruktury technicznej z układem komunikacji wewnętrznej, na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w B., na działkach nr 1, 2 i 3 obręb K. - wydanej dla D. K.

W uzasadnieniu podano m. in., że wniosek połączony jest z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie jw. Ponieważ nie zaistniały okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia badanej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, organ stwierdził brak podstaw do orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Zażalenie na ww. postanowienie złożyła pełnomocnik strony, zaskarżając je w całości. Zarzucono naruszenie:

1) art. 152 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji, albowiem nie zaistniały okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, podczas gdy rzetelna analiza wszystkich okoliczności prowadzi do wniosków przeciwnych;

2) art. 6, 7, 11, 77 § 1 k.p.a., w postaci naruszenia zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, polegające na uchybieniu obowiązkowi dokonania wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego z jego wyczerpującym rozpatrzeniem, jak również z uwzględnieniem słusznego interesu strony i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego żądania strony, pomimo wykazania okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co z kolei powinno skutkować wstrzymaniem jej wykonania.

Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia 1 lutego 2022 roku, znak IFXIV.7840.2.60.2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że zbyt pochopne skorzystanie z możliwości wstrzymania wykonania decyzji, niepoparte materiałem dowodowym wykazującym prawdopodobieństwo, że decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...], w sprawie wskazanej na wstępie. Tym samym wykazał, iż nie istnieje okoliczność przemawiająca za wstrzymaniem wykonania decyzji ostatecznej. Wniesione zażalenie jest bezzasadne.

Skargę na postanowienie Wojewody złożyła przez pełnomocnika strona, zaskarżając je w całości. Zarzucono naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta B., pomimo iż postanowienie to obarczone było wadami, uzasadniającymi jego uchylenie;

2) art. 152 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji, albowiem nie zaistniały przesłanki wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, podczas gdy rzetelna analiza wszystkich okoliczności prowadzi do wniosków przeciwnych;

3) art. 6, 7, 10 §1, 11, 77 § 1 k.p.a., w postaci naruszenia zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, polegające na uchybieniu obowiązkowi dokonania wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego z jego wyczerpującym rozpatrzeniem, jak również z uwzględnieniem słusznego interesu strony i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego żądania strony, pomimo wykazania okoliczności, wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co z kolei powinno skutkować wstrzymaniem jej wykonania.

W uzasadnieniu podano m. in., że w treści lakonicznego uzasadnienia postanowienia organ I instancji nie zawarł merytorycznego stanowiska co do okoliczności podnoszonych przez skarżącego i zawartych w treści pisma inicjującego postępowanie wznowieniowe. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, poza ogólnym odwołaniem się do treści art. 152 k.p.a., nie wykazał, aby w sposób rzetelny przeanalizował przesłanki wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, w tym przesłanki "prawdopodobieństwa" uchylenia decyzji. Wojewoda Śląski nie wykazał, aby miał dokonać analizy akcentowanych przez skarżącego argumentów, pozwalających na uznanie, że postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę prowadzone było z naruszeniem prawa. Postępowanie główne, jak i w niniejszej sprawie, były obarczone wadami i naruszono prawa skarżącego.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie aktów obu instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. § 2 tego przepisu stwierdza, że na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.

Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek wyjątkowy, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Dla zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. nie wystarcza samo stwierdzenie, że w odniesieniu do konkretnej decyzji możliwe jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Na zaistnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania mają wskazywać okoliczności sprawy. Prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. powinno być dostatecznie duże, to znaczy umożliwiające stwierdzenie takiego stanu sprawy, bez konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2021 r., VII SA/Wa 550/21).

Organy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, by zająć stanowisko w sprawie. Jest ono prawidłowe, jako że opisana w art. 152 k.p.a. instytucja prawna ma charakter wyjątkowy, ingerujący w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Co więcej, to głównie inwestor ponosi ryzyko ewentualnej konieczności rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli wybuduje go w trakcie sporów i prowadzonych postępowań, gdyby faktycznie doszło do nieprawidłowości stwierdzonych np. w wyniku wznowienia postępowania udzielającego pozwolenie na budowę.

Zasadność rozstrzygnięcia potwierdza fakt, że Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, dotyczące decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 25 czerwca 2021 r. nr [...]. Podstawą był brak interesu prawnego skarżącego. Tym samym wykazał, że nie istnieje okoliczność przemawiająca za wstrzymaniem wykonania decyzji ostatecznej. Nie jest rzeczą tut. Sądu rozstrzygać poza granicą skargi, czy ww. decyzje są prawidłowe.

Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. postanowieniu, uzasadnionym w wystarczającym stopniu, by zrekonstruować motywy organu (art. 107 §3 k.p.a.).

Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 10, 11, 77 §1, 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 140, 152 §1 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.