Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji i Rolnictwa w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją Nr [...] z [...] maja 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...].12.2010 r., Nr [...], w sprawie pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor ARiMR szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że [...] maja 2007 r. [...]G. sp. z o.o.

z siedzibą w B. (skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na 2007 r. Wniosek obejmował deklarację gruntów na szeregu działek rolnych położonych w kilku województwach.

W toku przeprowadzonej kontroli administracyjnej w/w wniosku, stwierdzono błędy w deklaracji działek ewidencyjnych: [...][...][...][...];

- w zakresie powierzchni całkowitych tych działek wynikających z ewidencji gruntów: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...];

- w zakresie nieprawidłowej deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo na tych działach, a także stwierdzono błędy deklaracji działek rolnych: XC, AO;

- w zakresie deklaracji do płatności ich największych spójnych powierzchni: CY, AAF, AC;

- w zakresie nieprawidłowej deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo na tych działach.

W związku z powyższym w dniu [...].10.2007 r. wystosowano do producenta wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie. W odpowiedzi na w/w wezwanie wnioskodawca złożył dokument korekty, w którym dokonał poprawy powierzchni całkowitych w/w działek ewidencyjnych oraz podtrzymał deklarację z wniosku, co do powierzchni użytkowanej rolniczo.

W toku prowadzonego postępowania, organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w sprawie, wskazujący na możliwość wystąpienia nieprawidłowości

w zakresie posiadania przez skarżącą sp. z o.o., gruntów rolnych oznaczonych jako działki ewidencyjne: [...][...][...][...][...]. W związku z powyższym, w dniu [...].04.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do producenta wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie. Producent odpowiedział na w/w wezwanie składając w dniu [...].05.2008 r. umowy warunkowe przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych potwierdzające prawo do użytkowania gruntów rolnych wskazanych w wezwaniu z dnia [...].04.2008 r.

W dniu [...].05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR, wraz z Wnioskiem

o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wpłynęło porozumienie w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych, oraz dołączone do Wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, złożone przez W. A. S.C.

Z w/w dokumentów wynika, iż [...]M. sp. z o.o. z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działka ewidencyjna nr [...] na producenta W. A. S.C, w związku z czym traci moc umowa przeniesienia posiadania w/w nieruchomości zawarta przez [...] M. sp. z o.o. z [...] G. sp. z o.o.

Z w/w dokumentów wynika także, iż [...] M. sp.

z o.o. z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działka ewidencyjna nr [...] oraz [...] na producenta W.A. S.C,

w związku z czym traci moc umowa przeniesienia posiadania w/w nieruchomości zawarta przez [...] M. sp. z o.o. z [...]G. sp. z o.o.

W dniu [...].05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR, wraz z Wnioskiem

o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wpłynęło porozumienie w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych, oraz dołączone do Wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, złożone przez W.A. S.C.

Z w/w dokumentów wynika, iż [...] M. sp. z o.o., z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działka ewidencyjna nr [...] na producenta W. A. S.C, w związku z czym traci moc umowa przeniesienia posiadania w/w nieruchomości zawarta przez [...]. M. sp. z o.o. z [...]G. sp. z o.o.

W dniu [...].05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR, wraz z Wnioskiem

o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wpłynęło porozumienie w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych, oraz dołączone do Wniosku o przyznanie płatności na rok 2008,

Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, złożone przez K. A. S.C.

Z w/w dokumentów wynika, iż [...]M. sp. z o.o. z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działka ewidencyjna nr [...] oraz [...] na producenta K. A. S.C, w związku z czym traci moc umowa przeniesienia posiadania w/w nieruchomości zawarta przez [...] M. sp. z o.o. z [...] G. sp. z o.o.

W dniu [...].05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B., wraz

z Wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wpłynęły porozumienia w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych oraz porozumienie w sprawie dzierżawy nieruchomości rolnych, a także dołączone do Wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, złożone przez S. A. S.C.

Z w/w dokumentów wynika, iż P. M., z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...][...][...][...][...],[...],[...] na producenta S. A. S.C, w związku z czym traci moc umowa dzierżawy w/w nieruchomości zawarta przez P. M. z [...] G. sp. z o.o.

Z w/w dokumentów wynika także, iż [...] P. sp. z o.o. z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] na producenta S. A. S.C, w związku z czym traci moc umowa przeniesienia posiadania w/w nieruchomości zawarta przez [...]P. z [...]G. sp. z o.o.

W dniu [...].05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR, wraz z Wnioskiem

o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wpłynęło porozumienie w sprawie dzierżawy nieruchomości rolnych, oraz dołączone do Wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, złożone przez P. A. S.C.

Z w/w dokumentów wynika, iż P. M., z dniem [...].04.2008 r., przenosi posiadanie nieruchomości rolnych oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...][...][...][...] [...][...][...] [...][...][...][...][...][...][...] oraz [...]na producenta P. A. S.C, w związku z czym traci moc umowa dzierżawy w/w nieruchomości zawarta przez P. M. z [...]G. sp. z o.o.

W dniu [...].09.2008 r., do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek na rok 2007, w którym jako cel zaznaczono przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego oraz przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w którym spółka "D.A." s.c. (nr producenta [...]) wnioskuje o wstąpienie na miejsce "[...] M." sp. z o.o. (nr producenta [...]) do toczącego się postępowania w zakresie przyznania płatności na rok 2007 do gruntów rolnych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Wymagane załączniki do wniosku w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych lub ich części położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostały złożone w Biurze Powiatowym ARiMR

w B. w terminie wcześniejszym, w tym:

- Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na terenach ONW zostało dołączone do wniosku obszarowego złożonego przez stronę,

- Dokumenty potwierdzające przeniesienie posiadania gruntów rolnych zostały dołączone do wniosku rolnośrodowiskowego złożonego przez stronę,

- Wniosek o wpis do ewidencji producentów został złożony jako odrębny wniosek.

Zgodnie z zebraną dokumentacją w sprawie, a w szczególności porozumieniem w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z dnia [...].04.2008 r., a także oświadczeniem przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW z dnia [...].04.2008 r., stwierdzono, iż w dniu [...].04.2008 r., producent "D.A." s.c. przejął w posiadanie nieruchomości rolne oznaczone jako działki ewidencyjne: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...].

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej sprawy wniosku, wydał decyzję Nr [...] dnia [...].12.2010 r. o umorzeniu w części oraz o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2007 nakładając sankcję w wysokości [...] zł w zakresie położenia gruntów rolnych w strefie nizinnej I oraz sankcję w wysokości [...] zł, w zakresie położenia gruntów rolnych na obszarze ze specyficznymi utrudnieniami.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca spółka. W piśmie odwoławczym strona podważa w szczególności zasadę oceny stanu posiadania gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na dzień wydania decyzji.

Po ponownej analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007, nr

68, poz.448, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ONW", płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269,

z późn. zm.):

1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);

2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych

w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;

3. do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym".

Dalej organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, w dniu [...].04.2008 r., nastąpiło przekazanie części gospodarstwa na rzecz innych producentów rolnych. Dla przypadku przekazania gospodarstwa rolnego obowiązują przepisy art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004, str. 18). Zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami prawa, przekazanie gospodarstwa oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Przekazanie, w rozumieniu art. 74 ust. 2 ma miejsce w przypadku, gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy. W takim przypadku przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa. Zgodnie z art. 74 ust. 3 rozporządzenia 796/2004 pomoc, o którą ubiega się przekazujący, w tym przypadku [...] G. Sp. z o.o., przyznawana jest przejmującemu w przypadku gdy:

a) w czasie przekazywania ustalanym przez Państwa Członkowskie przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy;

b) przejmujący przedstawia wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze;

c) zostały spełnione wszystkie warunki przyznania pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa.

Organ odwoławczy zauważył, iż każda ze spółek cywilnych będąca "przejmującym" gospodarstwo rolne od skarżącej sp. z o.o. poinformowała władze

o przekazaniu gospodarstwa rolnego i zwróciła się o wypłacenie płatności. W dniu [...].04.2008 r. spółki cywilne, będące "przejmującym" w przedmiotowej sprawie, złożyły wnioski o przyznanie płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, zwane dalej "wnioskami transferowymi" wraz z dokumentami potwierdzającymi przekazanie powyższego gospodarstwa. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 74

ust. 4 rozporządzenia 796/2004, po tym, jak przejmujący informuje właściwe władze

i zwraca się o wypłacenie pomocy:

a) wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego miedzy przekazującym a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku

o pomoc przechodzą na przejmującego;

b) wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych.

Skoro wnioskodawca podjął decyzję o przekazaniu posiadanego gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, a zatem także przekazania uprawnień

i obowiązków z tym związanych, zrezygnował niejako dobrowolnie z przyznania płatności na swoją rzecz, wyrażając zgodę na przejęcie płatności za 2007 r. przez przejmujące spółki cywilne.

W odniesieniu się do zarzutów Strony w odwołaniu, iż "nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy przekazanie części przedmiotowych dla wniosku działek innym producentom rolnym. Przekazanie nastąpiło bowiem w następnym roku wnioskowym. Nie ma też znaczenia, że przekazanie nastąpiło przed wydaniem decyzji w sprawie, organ odwoławczy wskazał, że Państwa Członkowskie określają odrębne przepisy dotyczące warunków, jakie należy spełnić, aby przejąć pomoc finansową,

o którą wnioskował przekazujący gospodarstwo rolne. Określają to przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013" (Dz. U. z 2007, nr 68, poz.448, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW", a dokładnie § 6 ust. 1 do ust. 6. Są to przepisy, na które organ dodatkowo wskazuje przy ustalaniu, czy Strona, na której wniosek wszczęto

postępowanie, spełnia warunki do przyznania płatności. Skoro § 6 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia MRiRW stanowi, iż w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, płatności są przyznawane przejmującemu, znaczy to, że przekazując gospodarstwo rolne, przekazujący nie spełnia warunku do przyznania płatności ONW. Warunkiem przyznania tych płatności przejmującemu jest m.in. jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności ONW. Wnioski takie zostały przez przejmujące spółki cywilne złożone do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, spełniając jednocześnie wymagania wynikające z § 6 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 do ust. 3 rozporządzenia MRiRW. Istotne jest też to, iż przejmujący złożył oświadczenie o objęciu w posiadanie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Zgodnie § 6 ust. 5 rozporządzenia

MRiRW, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w postępowaniu w sprawie przyznania płatności przejmujący wstępuje na miejsce przekazującego. Należy przez to rozumieć, iż wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc, wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem przechodzą na przejmującego, co również wynika z cytowanego powyżej art. 74 ust. 4 rozporządzenia 796/2004.

Pełnomocnik skarżącej sp. z o.o. wskazał w odwołaniu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygnaturze akt VIII SA/Wa 842/09, powołując się dodatkowo na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze akt II GSK 559/08.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, zgodził się z zajętym przez sąd wyżej wymienionym stanowiskiem i nie kwestionuje orzecznictwa w tym zakresie, jednak zauważył, iż powyższy wyrok (oraz wyrok NSA, na który powołuje się Strona), zapadł w oparciu o zupełnie inny ustalony stan faktyczny. Wskazał,

iż przedstawiony stan faktyczny opisany w wyroku NSA II GSK 559/08, dotyczył sprawy wszczętej wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2006, w związku z tym warunki przyznawania płatności regulowały w tym zakresie inne przepisy prawa, które nie mają odniesienia do sprawy za rok 2007. Istotne jest również to, iż przekazanie gospodarstwa nastąpiło co prawda w kolejnym roku kalendarzowym, niż rok złożenia wniosku przez przekazującego, jednakże przejmujący nie wystąpił z wnioskiem

o przejęcie płatności za rok 2006, w związku z tym, jest to zupełnie odrębny stan faktyczny niż w przedmiotowej sprawie, w której przejmujące spółki cywilne złożyły wnioski o przejęcie płatności za rok 2007, tzw. wnioski transferowe.

Organ odwoławczy wskazał, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że skarżąca spółka przekazała w posiadanie cześć gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2007. Powierzchnia spełniająca warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, pozostająca w posiadaniu Strony, wyniosła [...] ha, wobec której został rozpatrzony wniosek o przyznanie płatności na rok 2007. W związku z powyższymi przepisami prawa oraz ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, uważa się, iż producent rolny nie dotrzymał warunku przekazania gospodarstwa rolnego w całości na rzecz innego producenta rolnego.

Zgodnie z przywołanym wcześniej § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW, o którą ubiega się przekazujący są przyznawane przejmującemu: jeżeli przeniesienie posiadania miało miejsce nie później niż do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności ONW, na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności. Zdaniem organu istotne dla sprawy znaczenie ma fakt posiadania gruntów rolnych w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności ONW.

Organ odwoławczy zauważył, iż strona składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w sekcji VIII wniosku "Oświadczenia i zobowiązania", zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmiernie przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania pomocy finansowej objętej wnioskiem, w szczególności, gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Oświadczenia i zobowiązania z sekcji VIII wniosku o przyznanie płatności dotyczą całego wniosku, który podlega rozpatrzeniu, aż do momentu wydania decyzji. W związku z tym, są one dla Strony wiążące na dzień złożenia wniosku, aż do momentu wydania decyzji w sprawie. W związku z powyższym, w interesie Strony było niezwłoczne pisemne poinformowanie organu I instancji o zmniejszeniu powierzchni użytkowanych gruntów będących przedmiotem deklaracji we wniosku na rok 2007.

W związku z tym, iż w dniu wydania decyzji w sprawie, Strona nie była

w posiadaniu części działek rolnych objętych wnioskiem, a przekazanych na rzecz innych podmiotów, organ odwoławczy uznał, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wydana została w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa

i w oparciu o stan faktyczny. W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, Organ I instancji rozpatrzył sprawę w oparciu o cały materiał zgromadzony w postępowaniu, zgodnie z przepisami prawa w oparciu o zgłoszone żądanie Strony we wniosku.

W skardze wniesionej na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła

o stwierdzenie nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, a także

o zasądzenie kosztów postępowania.

Wskazała, iż przeniesienie posiadania gruntów jeśli nastąpiło po zakończeniu roku kalendarzowego i nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla prawa do przyznania płatności dla użytkującego przez cały kalendarzowy rok grunty rolne. Płatności bowiem są ściśle związane z konkretnym rokiem kalendarzowym. Pogląd ten oparty jest na linii orzecznictwa sądów administracyjnych między innymi wyrok o sygnaturze VIII SA/Wa 842/09 wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Nawet gdyby przyjąć pogląd organów wyrażone w skarżonej decyzji, należałoby postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe wobec przekazania działek innym rolnikom, które wstąpiły do postępowania, bez względu na zasadność wniosków tychże przejmujących o przyznanie płatności. Organy natomiast wydały decyzję merytoryczną - odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje. Zastosowanie przepisów sankcyjnych

w sprawie niniejszej stanowi rażące kwalifikowane naruszenie prawa. W ocenie skarżącej poglądy wyrażone w skarżonych decyzjach są oczywiście błędne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Istotę sporu w przedmiotowym postępowaniu stanowi ustalenie, czy skarżąca spełniła ustawowe warunki przyznania płatności ONW na 2007 r., w szczególności, czy wpływ na prawo do przyznania pomocy finansowej miała dokonana w 2008 r. zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu posiadania gruntów rolnych.

Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji

i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia; 2. jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha; 3. do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z postanowieniami § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek

o przyznanie płatności ONW składa się co roku, do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika w terminie określonym do składania wniosków

o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych

i płatności cukrowej. W myśl zaś art. 18 ust. 1 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r.

o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Decyzja dotycząca płatności ONW powinna być wydana do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym złożono wniosek (§ 5 ust. 5). Płatność jest wypłacana do dnia 30 czerwca roku następującego po roku,

w którym został złożony wniosek (§ 5 ust. 7). Złożony wniosek zgodnie

z postanowieniami § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia ONW może być wycofany w całości lub części, rolnikowi przysługuje także prawo dokonania zmian we wniosku.

Analiza powyższych przepisów wskazuje, że płatność ONW jest ustalana

w relacji do danego roku kalendarzowego i jak wynika z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, str. 1-69, ze zm.; Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem nr 1782/2003) wypłacana w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku. Stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien więc trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Tym samym, w ocenie Sądu decyzja w sprawie płatności ONW powinna, co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Powołane przepisy dopuszczają wprawdzie możliwość wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność ONW (do dnia 1 marca), ale w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku NSA z 18 grudnia 2008 r., II GSK 559/08, które Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela. Zdaniem NSA, nawet zmiany stanu faktycznego zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego nie stanowią przeszkody do wypłaty płatności. Poglądy te, jakkolwiek wyrażone przez NSA na tle poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, ze względu na podobieństwo regulacji prawnej, zachowują aktualność także pod rządami obecnie obowiązującego rozporządzenia.

Odnosząc się do pierwszej wymagającej rozważenia kwestii (przeniesienia posiadania na rzecz innych producentów rolnych, części zadeklarowanych we wniosku działek rolnych) wskazać należy, iż złożony w niniejszej sprawie przez skarżącą wniosek dotyczył płatności ONW za 2007 r., natomiast zmiana stanu faktycznego dokonana po zakończeniu roku kalendarzowego, której dotyczył wniosek producenta zaistniała dopiero w kwietniu 2008 r. Poza sporem w przedmiotowym postępowaniu pozostaje fakt, że skarżąca była posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności na 2007 r. w dacie złożenia tego wniosku. Bezspornym jest również, iż z dniem [...] kwietnia 2008 r. skarżąca przeniosła na rzecz innych podmiotów posiadanie nieruchomości rolnych wskazanych we wniosku na 2007 r. Do tego jednak czasu - co należy uznać za bezsporne, skarżąca była

w posiadaniu przedmiotowych gruntów. Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności, uprawnienie skarżącej do płatności bezpośrednich za 2007 r. stwierdzić należy, iż do daty przeniesienia posiadania działek co do zasady spełniał on przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie wskazanego prawa. Wreszcie bezspornym jest i to, że w dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie skarżąca nie posiadała już prawie wcale gruntów, które wcześniej zadeklarowała we wniosku.

W przedmiotowej sprawie decyzja została wydana dopiero w dniu [...] grudnia 2010 r.,

a więc z uchybieniem terminów zakreślonych do jej wydania. Tak więc, zwłoka organu w wydaniu tej decyzji wynosiła ponad 3 lata, czym niewątpliwie uchybiono art. 12 Kpa (zasada szybkości postępowania).

Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd uznał, iż zmiana stanu fatycznego sprawy zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW, oceniana w dniu wydania decyzji (tj. [...] grudnia 2010 r.) nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez skarżącą płatności. Skarżąca miała bowiem prawo spełniając ustawowe warunki złożyć wniosek o przyznanie płatności ONW za 2007 r., przysługiwało jej także uprawnienie do przeniesienia w następnym już, bo w 2008 r., posiadania gruntów rolnych na rzecz innych podmiotów (por. wyrok NSA z 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 559/08, wyrok WSA w Gliwicach z 6 października 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 390/09). Na stan posiadania zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych nie miało wpływu przeniesienie posiadania tych gruntów, bowiem czynności

w tym zakresie podjęte zostały już po upływie roku kalendarzowego na który wnioskowano o przyznanie płatności. Również data wydania decyzji nie może być tu rozstrzygająca, szczególnie zaś na gruncie niniejszej sprawy, gdzie zwlekano

z wydaniem stosownej decyzji ponad 3 lata. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem, że rolnik – producent rolny musi być posiadaczem gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ, zaś wydanie decyzji z uchybieniem ustawowych terminów nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącej. Stanowisko takie zostało potwierdzone także w uzasadnieniu orzeczenia w sprawie VIII SA/Wa 1189/10 tutejszego Sądu.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny mieć na uwadze powołaną wyżej argumentację Sądu, w tym aktualne orzecznictwo NSA.

Co do sankcji, stwierdzić należy, iż rozważania na powyższe należy uznać za przedwczesne.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.