Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 94/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 września 2020 r., nr 1401-IOV-2.4103.189.2019.APW w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 15 maja 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 94/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 września 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r., odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 13 kwietnia 2023 r.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie budziło zastrzeżeń dopełnienie przez Spółkę wymogów formalnych wniosku. W sprawie nie było jednakże merytorycznych podstaw do przywrócenia Spółce uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu za pośrednictwem platformy ePUAP wobec tego nie było przeszkód ku temu, aby podczas pobytu za granicą prokurent Spółki z wykorzystaniem tego samego środka komunikacji złożył sprzeciw w terminie ustawowym, zwłaszcza, że doręczenie Spółce zakwestionowanego postępowania nastąpiło 24 kwietnia 2023 r., tymczasem opuszczenie kraju przez prokurenta Spółki miało miejsce dopiero 28 kwietnia 2023 r. W tych okolicznościach Sąd meriti uznał, że prokurent Spółki nie wykazał, że dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw Spółki, co stanowi pozytywną przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. k. 16 i 17-18 akt sprawy - uzasadnienie zaskarżonego postanowienia).

W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie Spółka działająca przez swojego prokurenta zaskarżyła je w całości, domagając się uznania, że w sprawie zostało uprawdopodobnione, że Spółka nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. W ocenie Spółki przepisy prawa nie stwarzają bowiem możliwości, aby prokurent Spółki mógł ustanowić osobę uprawnioną do podejmowania czynności w postępowaniu sądowym na czas jego nieobecności. W ocenie Spółki w sprawie nie było zatem możliwości, aby na czas usprawiedliwionej nieobecności prokurenta Spółki niezbędne czynności podjął ktokolwiek inny, włączając w to profesjonalnego pełnomocnika, na którego opłacenie – w swej aktualnej sytuacji finansowej – Spółka nie może sobie pozwolić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, dlatego podlegało oddaleniu.

Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. W myśl art. 86 § 1 zd. pierwsze oraz art. 87 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu przez sąd na wniosek strony jest możliwe pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi ustawowemu należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej prowadzenie swych spraw (interesów). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo, co oznacza, że nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zadaniem strony postępowania sądowoadministracyjnego ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminowi, jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 11 maja 2022 r., I GZ 134/22; 23 września 2014 r., II GZ 523/14, czy 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14 – wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, co do braku przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu w rozpoznawanej sprawie.

Z akt sprawy jasno bowiem wynika, że postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2023 r. zostało prawidłowo doręczone Spółce w jej siedzibie 24 kwietnia 2023 r. (k. 6 akt sprawy - potwierdzenie odbioru), zaś opuszczenie kraju przez prokurenta Spółki miejsce dopiero 28 kwietnia

2023 r. po godzinie 21:55 (k. 13 akt sprawy - dokument podróżny).

Słusznie zatem podniósł Sąd pierwszej instancji, że w okresie przypadającym pomiędzy datą odbioru postanowienia starszego referendarza sądowego, a datą wylotu z kraju przez prokurenta Spółki, prokurent Spółki nie wykazał, aby zaistniały jakiekolwiek przeszkody ograniczające możliwość wniesienia sprzeciwu od rzeczonego postanowienia; podobnie jak nie wykazał, aby jakiekolwiek przeszkody, a w szczególności przeszkody komunikacyjne, pojawiły się lub trwały po zakończeniu lotu (zwłaszcza, że sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego mógł zostać wniesiony za pośrednictwem platformy ePUAP, za pośrednictwem której złożono w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej).

Niezależnie od powyższego podniesienia wymaga dla porządku, że prokurent Spółki w swym wniosku w ogóle nie wyjaśnił przyczyn z jakich w okresie, w którym nie mógł prowadzić spraw Spółki, w imieniu Spółki nie działał po prostu Zarząd Spółki.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

2