Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 419/20 w sprawie ze skargi Ł. Ch. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 16 lipca 2020 r. nr SOC-OP.621.1.37.2020.MR w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 419/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L. Ch., dalej także: "skarżąca", na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 16 lipca 2020 r. nr SOC-OP.621.1.37.2020.MR, w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2020 r., Wójt Gminy S., dalej także "Wójt", odmówił wymeldowania skarżącej z pobytu stałego w lokalu położonym pod adresem B. [...] , gm. S.. Zdaniem organu, okoliczności sprawy wskazują, że nie można mówić o dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Wojewoda Dolnośląski, dalej także: "Wojewoda", "organ odwoławczy", decyzją z dnia 16 lipca 2020 r., nr SOC-OP.621.1.37.2020.MR, po rozpatrzeniu odwołania D. Ch., dalej także: "wnioskodawca″, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu L. Ch. z przedmiotowego lokalu.

Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że żadna ze stron nie kwestionuje, że skarżąca nie zamieszkuje obecnie w miejscu zameldowania. Istotą sporu jest natomiast ustalenie charakteru opuszczenia przez nią tego lokalu. Wnioskodawca stwierdził, że matka wyprowadziła się z lokalu z własnej woli, nie pozostawiając swoich rzeczy osobistych i nie posiada kluczy do domu, ani nie podejmowała prób powrotu do niego. Natomiast skarżąca oświadczyła, że nie opuściła miejsca zameldowania dobrowolnie, a jedynie pojechała na urodziny wnuka, a kiedy po 2 dniach wróciła, to były już wymienione zamki i nie mogła dostać się do mieszkania, przy czym już wcześniej miała utrudniane zamieszkiwanie.

Ustosunkowując się do powyższych stanowisk, organ odwoławczy punktem wyjścia uczynił prawidłowe zrozumienie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, w tym zakresie podniósł, że wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale musi być oceniany według kryteriów obiektywnych. Stwierdził, że oceniając dobrowolność opuszczenia lokalu przez daną osobę należy wziąć pod uwagę okoliczność dotyczącą przedsiębrania przez daną osobę środków zmierzających do przywrócenia możliwości zamieszkiwania w danym lokalu. Organ administracji publicznej może wziąć pod uwagę jedynie skuteczne działania mające na celu przywrócenie posiadania lub powrót osoby do lokalu, bowiem tylko takie działania mogą skutkować uznaniem przez organ, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a co za tym idzie brak byłoby wówczas podstaw do wymeldowania na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Organ odwoławczy ustalił, że skarżąca wystąpiła do sądu z powództwem o dopuszczenie do korzystania z mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Sąd Rejonowy w Z., wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I C 513/14, oddalił to powództwo. Następnie Sąd Okręgowy w Ś., wyrokiem z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II Ca 493/15, oddalił apelację od tego wyroku. Odnosząc się do kwestii prowadzenia w 2014 r. postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania, Wojewoda zauważył, że po jego zakończeniu nastąpiła zmiana stanu istniejącego w sprawie. Skarżąca podjęła kroki prawne w celu ewentualnego powrotu do spornej nieruchomości, ale okazały się one nieskuteczne. Powyższego stanu nie zmienia również fakt złożenia przez skarżącą w toku obecnego postępowania administracyjnego zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz zażalenia do sądu na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. Wojewoda w tym zakresie zauważył, że Sąd Rejonowy w Z. rozpatrzył to zażalenie na niekorzyść skarżącej.

Oceniając okoliczność pozostawienia w spornym lokalu przez skarżącą dorobku życia oraz braku innego lokalu, który byłby jej własnością, Wojewoda wyjaśnił, że pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie podejmowała działań w celu odbioru swoich rzeczy. Natomiast brak własności innego lokalu również nie jest przesłanką do utrzymywania zameldowania w spornej nieruchomości. Nadto, miejsce stałego pobytu osoby jest to miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych czy odbiera korespondencję, a skarżąca bezsprzecznie żadnej z tych funkcji od dawna nie realizuje w miejscu zameldowania na pobyt stały. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że sporny lokal nie jest centrum spraw życiowych tej osoby, a opuszczenie przez nią tego lokalu należy potraktować nie tylko za dobrowolne, ale również za trwałe, gdyż jak oświadczyła, nie przebywa w nim od maja 2012 r.

Wojewoda stwierdził, że organ I instancji dokonał niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie charakteru opuszczenia spornego lokalu. Zgodnie z ustawą w ewidencji ludności rejestrowane są dane dotyczące miejsca pobytu mieszkańców. Dane te powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową. Zatem w sytuacji wydania przez organ I instancji decyzji odmawiającej wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu, organ odwoławczy, biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz mając kompetencje merytoryczno-reformacyjne, uchylił zaskarżoną decyzji w całości i orzekł o wymeldowaniu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła L. Ch. i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 6, art. 7 oraz 8 K.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię skutkującą wydaniem w niniejszej sprawie decyzji orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego pobytu;

- art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, jednostronne danie wiary twierdzeniom wnioskodawcy i zawnioskowanym przez niego świadkom, które skutkowało przyjęciem, że skarżąca dobrowolnie opuściła swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania, podczas gdy została ona z tego miejsca wyrzucona i do dnia dzisiejszego podejmuje kroki prawne mające na celu umożliwienie jej powrotu do miejsca zameldowania.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka - policjanta Komendy Powiatowej Policji w Z. na okoliczność ustalenia, że wnioskodawca nie chciał wpuścić skarżącej do domu, wymienił zamki w spornym lokalu oraz odmówił wydania nowych kluczy, a także przeprowadzenie dowodu z notatek urzędowych z 13 kwietnia 2012 r., 05 maja 2012 r. i 22 maja 2012 r. sporządzonych przez policjantów z KPP Z. z podejmowanych interwencji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W piśmie przygotowawczym z dnia 27 stycznia 2021 r. stanowisko w sprawie przedstawił pełnomocnik z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że ustalenia poczynione przez Wojewodę uzasadniają przyjęcie, że zaistniały podstawy do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym pod adresem B. [...] (gm. S.). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który organ odwoławczy ponownie ocenił rozpoznając odwołanie, potwierdza fakt trwałości opuszczenia przez skarżącą miejsca dotychczasowego zameldowania. Bezspornym jest brak przebywania skarżącej od maja 2012 r. pod adresem zameldowania. Nie wiąże ona swoich podstawowych funkcji życiowych z tym miejscem. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje, że opuszczenie spornego lokalu ma charakter trwały. Zameldowanie w lokalu odzwierciedlać ma rzeczywisty pobyt osoby w lokalu.

Odnosząc się do kwestii dobrowolność tego opuszczenia, Sąd stwierdził, że nie ma wątpliwości, że skarżąca została zmuszona do opuszczenia miejsca zameldowania. Nie jest przy tym przedmiotem osądu Sądu kwalifikacja tych działań z punktu widzenia prawa karnego oraz prawa cywilnego. Sąd podkreślił jednak, że brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego czy fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych mających na celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązująca organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu. Z tych względów Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, który wskazał, że pomimo tego, iż skarżąca podejmowała kroki prawne w celu powrotu do lokalu, należało uwzględnić jednak skuteczność tych działań. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. W konsekwencji, za dobrowolne opuszczenie mieszkania i okoliczność uzasadniającą spełnienie przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności należy uznać także taką sytuację, gdy osoba usunięta z mieszkania lub zmuszona do tego, nie skorzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu lub środki te nie będą skuteczne prawnie.

Sąd stwierdził, że po wydaniu wcześniejszej decyzji odmawiającej wymeldowania skarżącej z miejsca stałego pobytu, co miało miejsce w 2014 r., Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II Ca 493/15, oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I C 513/14, którym oddalono powództwo skarżącej o dopuszczenie do korzystania z mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Z dostępnego Sądowi materiału dowodowego nie wynika aby skarżąca - po tym orzeczeniu - korzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Dopiero zainicjowanie przez wnioskodawcę niniejszego postępowania spowodowało, że skarżąca zadeklarowała wolę podjęcia takich środków. Tym niemniej, biorąc pod uwagę fakt długiego nieprzebywania w spornym lokalu, bez podejmowania działań zmierzających do odzyskania możliwości stałego w nim zamieszkiwania, w ocenie Sądu, wszystkie te okoliczności czynią zasadnym uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącej. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że opuszczenie miejsca zameldowania przez skarżącą należało zakwalifikować jako tożsame z dobrowolnym opuszczeniem lokalu, ponieważ w przeciwnym wypadku samo składanie w dowolnym czasie pism czy wniosków do różnych instytucji uniemożliwiłoby wydanie kiedykolwiek decyzji o wymeldowaniu takiej osoby.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy rozpoznając odwołanie trafnie ustalił stan faktyczny sprawy i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. podjął poprawną decyzję. Wbrew zarzutom skargi, organ ten podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a następnie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), w wyniku czego zasadnie uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przemawiające za wymeldowaniem skarżącej z miejsca stałego pobytu.

Sąd wskazał, że nie przeprowadza dowodu z zeznań świadków. Jedynie w sytuacji pojawienia się istotnych wątpliwości sąd może przeprowadzić dowód z dokumentów o ile nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania (art. 106 § 3 K.p.s.a). W niniejszej sprawie takie wątpliwości nie wystąpiły. Dokumentacja dotycząca okoliczności związanych z opuszczeniem przez skarżącą spornego lokalu, w tym podejmowanych przez nią prób uzyskania dostępu do niego m.in. z pomocą interwencji policji, znajduje się w aktach sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła L. Ch.. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła naruszenie:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r. poz. 510) dalej: "u.e.l." przez błędną wykładnię i przyjęcie, że samo podejmowanie działań zmierzających do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu bez osiągnięcia dotychczas zamierzonego skutku upoważnia organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, a w konsekwencji także przez marginalizację przesłanki dobrowolności, podczas gdy zarówno rezultaty wykładni celowościowej, jak też systemowej prowadzą do przeciwnych wniosków,

2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy dokonana przez organ II instancji ocena zgromadzonych w sprawie dowodów jest selektywna, tendencyjna i nie zawierała uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności przez niedostrzeżenie przez Sąd meriti marginalizacji przez organ odwoławczy zeznań świadków J. R. oraz R. Ch., a także L. Ch., podczas gdy zeznania te są logiczne, spójne i konsekwentne, czego następstwem było błędne przyjęcie, że L. Ch. w sposób dobrowolny opuściła przedmiotowy lokal.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na to, że strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, zachodziła podstawa z art. 182 § 2 P.p.s.a., do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, podczas gdy dokonana przez organ drugiej instancji ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie zawierała uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przez niedostrzeżenie przez Sąd marginalizacji przez organ odwoławczy zeznań świadków J. R. oraz R. Ch., a także L. Ch., podczas gdy zeznania te są logiczne, spójne i konsekwentne, czego następstwem było błędne przyjęcie, że L. Ch. w sposób dobrowolny opuściła przedmiotowy lokal.

Teza o niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji marginalizacji przez organ odwoławczy zeznań wskazanych świadków oraz zeznań samej L. Ch. nie odpowiada rzeczywistemu stanowisku Sądu, a także treści stanowiska wyartykułowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewoda wiernie zrelacjonował przebieg postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Obszernie przedstawił treść zeznań J. R. oraz R. Ch., a także L. Ch.. Nie podważył ich wiarygodności. Uznał natomiast, że w ocenie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu znaczenie ma to, czy osoba przedsiębrała środki zmierzające do przywrócenia możliwości zamieszkania w lokalu. Dodał, że organ administracji może wziąć pod uwagę jedynie skuteczne działania mające na celu przywrócenie posiadania lub powrót osoby do lokalu, bowiem tylko takie działania mogą skutkować uznaniem przez organ, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a co za tym idzie brak byłoby wówczas podstaw do wymeldowania na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Wojewoda ustalił w tym zakresie, że powództwo skarżącej o dopuszczenie do korzystania z mieszkania zostało oddalone wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I C 513/14, a następnie Sąd Okręgowy w Ś., wyrokiem z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II Ca 493/15 oddalił apelację skarżącej.

Również Sąd pierwszej instancji nie pominął, ani nie zakwestionował zeznań wskazanych przez wnoszącą kasację świadków oraz treści przesłuchania samej skarżącej. Sąd pierwszej instancji stwierdził przecież, że skarżąca została zmuszona do opuszczenia miejsca zameldowania. Podkreślił jednak, że brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Przyjął, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych, mających na celu odzyskanie możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązująca organ do wymeldowania. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, według którego, należało ocenić skuteczność działań skarżącej podejmowanych w celu powrotu do lokalu.

W świetle przytoczonych wypowiedzi Wojewody oraz Sądu pierwszej instancji nie odpowiada rzeczywistości drugi zarzut zawarty w omawianej podstawie kasacji, według którego, na skutek nieprawidłowej oceny materiału dowodowego błędnie przyjęto, że L. Ch. w sposób dobrowolny opuściła przedmiotowy lokal.

Natomiast wynikająca z procesowej podstawy kontrowersja, co do znaczenia skuteczności środków prawnych podejmowanych przez osobę, która opuściła lokal, a opuszczenie to nie było dobrowolne, ma charakter materialnoprawny.

Zagadnienie to zostało podniesione w materialnej podstawie kasacji.

Pozbawiona podstaw jest teza o naruszeniu prawa materialnego tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że samo podejmowanie działań zmierzających do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu bez osiągnięcia skutku upoważnia organ do wymeldowania takiej osoby.

Treści przytoczonej tezy nie można odczytać w oderwaniu od całego wywodu prawnego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd rozważył okoliczności opuszczenia lokalu przez skarżącą. Określił samo opuszczenie w 2012 r. jako niedobrowolne. Uznał jednak, że z dobrowolnym opuszczeniem należy zrównać sytuację, w której osoba zmuszona do opuszczenia mieszkania podejmuje środki prawne, które nie są skuteczne. Powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego z kwestią dobrowolności ma takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków przymusu, likwidacji staniu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkania. Jest to stanowisko trafne, znajdujące potwierdzenie w orzecznictwie, obszernie przez Sąd pierwszej instancji w tym zakresie przywołanym.

Ponadto, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że następstwem takiej sytuacji jest trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego. Podkreślić należy, że dobrowolność i trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego są okolicznościami, których nie można rozpatrywać w oderwaniu od siebie.

Trafna jest stanowisko organu odwoławczego co do charakteru instytucji zameldowania. Należy zwrócić uwagę na treść art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Ten charakter instytucji materialnoprawnej zameldowania powinien mieć wpływ na odczytanie znaczenia norm regulujących zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego. Nie można opierać się w przypadku różnorodnych sytuacji związanych z pobytem oraz zamieszkiwaniem wyłącznie na literalnym brzmieniu norm w zakresie zameldowania i wymeldowania. Istotny jest także rejestracyjny charakter zameldowania oraz okoliczności konkretnej sprawy.

Stanowisko to zostało wypracowane i utrwalone już na tle przepisów poprzednio obowiązującej w tym zakresie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodowych osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i pozostaje aktualne na tle obecnie obowiązującej ustawy o ewidencji ludności (por. wyrok TK z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002/3/34; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 5/07; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 608/07; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 470/10; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 1021/15; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2106/16).

Oceny prawnej dotyczącej charakteru opuszczenia przez skarżącą w budynku nr [...] w B. oraz przebywania przezeń od maja 2012 r. poza miejscem stałego zameldowania, nie można więc odrywać od sytuacji, w której powództwo o dopuszczenie do współposiadania zostało prawomocnie oddalone.

W zakresie trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że rezultat postępowania sądowego w przedmiocie dopuszczenia do współposiadania lokalu daje podstawy do przyjęcia, że dotychczasowe miejsce pobytu opuściła trwale, a lokal w którym była zameldowana przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych.

Następne zdarzenia, tj. wieloletnie przebywanie poza miejscem stałego zameldowania oraz przebywanie w lokalu najmowanym wspólnie z synem R. Ch. w Z. stanowiły potwierdzenie, że dalsze zameldowanie skarżącej stanowiłoby fikcję, której ma zapobiegać wymeldowanie z pobytu stałego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.